II SA/Ol 693/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2009 r. wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia oddalić wniosek Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2009r. M.K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody . z dnia "[...]". Nr "[...]" w przedmiocie pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku. Wyrokiem z dnia 3 września 2009r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, a także postanowienie Prezydenta Miasta z dnia "[...]", orzekając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Pismem procesowym z dnia 25 września 2009r. skarżący cofnął wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Rozpatrując wniosek skarżącego w pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżąc działanie organu administracji w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., wnioskodawca nie miał obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. Przepis ten oznacza, że zwolnienie z obowiązków uiszczenia kosztów sądowych następuje z mocy prawa, a nie jest poddane uznaniu Sądu. Skarżący z mocy prawa jest zatem zwolniony od obowiązku uiszczenia wszelkich kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Z tego powodu wniosek we wskazanym zakresie podlega oddaleniu. Powyższy przepis nie obejmuje jednak przyznania pomocy prawnej. Stosownie bowiem do art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że podmiotom zwolnionym od kosztów sądowych na podstawie art. 239 p.p.s.a. nie przysługuje z mocy samego prawa prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego przez ustanowienie adwokata, lecz podmioty takie są uprawnione do ubiegania się o prawo pomocy w tym zakresie na zasadach określonych w przepisach działu V rozdziału 3 oddziału 2 cytowanej ustawy. Taki też wniosek został w rozpatrywanej sprawie złożony, co uruchomiło postępowanie zmierzające do jego rozpoznania. Rozpoznanie przedmiotowego wniosku jest jednak możliwe tak długo, jak długo strona nie odstąpi od swego żądania. Z treści przytoczonego powyżej przepisu art. 243 § 1 wynika bowiem jednoznacznie, że prawo pomocy może być przyznane stronie wyłącznie na jej wniosek. Ustawa wyklucza tym samym możliwość działania Sądu w tym zakresie z urzędu. W przypadku zatem, gdy strona skarżąca cofa wniosek, wykluczone jest merytoryczne jego rozpoznanie, co skutkuje jego oddaleniem. Sąd nie uznał za zasadne umorzenia postępowania sądowego we wskazanym powyżej zakresie. Wyjaśnić należy, iż umorzenie postępowania, o którym mowa w art. 161 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. odnosi się wyłącznie do pism wszczynających postępowanie sądowoadministracyjne lub wszczynających postępowanie w danej sprawie. Instytucja ta nie ma natomiast zastosowania do wniosków w sprawach wpadkowych (akcesoryjnych), takich jak przyznanie prawa pomocy. Z tego względu cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy albo stwierdzenie przez sąd, że skarżący jest zwolniony od kosztów sądowych z mocy ustawy, skutkuje oddaleniem takiego wniosku, a nie umorzeniem postępowania (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 144, a także postanowienie NSA z 27 czerwca 2007r., sygn. akt I OZ 469/07 oraz postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 18 grudnia 2008r., sygn. akt II SA/Sz 855/08). Mając powyższe na uwadze postanowiono, jak w sentencji.