II SA/Ol 693/19

Dnia 14 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. i Ł. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę. Postanowieniem z "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB, organ pierwszej instancji) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego (od strony północno - zachodniej) położonego na działce nr "[...]" w A, gmina A oraz nałożył na A. i L. G. (dalej: skarżący) obowiązek przedłożenia w terminie 90 dni od daty otrzymania postanowienia: zaświadczenia wójta o zgodności zrealizowanej rozbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarzy projektu budowlanego obejmującego przedmiotową rozbudowę oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnianiu PINB stwierdził, że rozbudowa powstała w latach 1996-1997, co wynika z "Wyceny lokalu mieszkalnego i budynku gospodarczego" sporządzonej w 1994 r. dla lokalu nr 2 w budynku A, w której nie uwzględniono rozbudowy, a ponadto zawarte w niej szkice przedstawiają wyłącznie podstawową konstrukcję budynku. Stwierdził, że wycena ma wartość dokumentu urzędowego i dane w niej zawarte są prawdziwe. Dodał, że powstanie rozbudowy w latach 1996-1997 potwierdzają zdjęcia lotnicze budynku, uzyskane z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii. Na zdjęciach z 1996 r. i lat poprzednich nie ma bowiem dobudowanej część budynku, którą wyraźnie widać na zdjęciu z 1997 r. PINB podniósł ponadto, że skarżący oświadczyli, że przedmiotowa rozbudowa została wykonana przez przednią właścicielkę i nie posiadają dokumentacji potwierdzającej dokonanie zgłoszenia lub wystąpienia o pozwolenie na budowę. Uwzględniając powyższe stwierdził, że ponieważ rozbudowa powstała w warunkach samowoli budowlanej, stosownie do art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202), to konieczne było nałożenie wskazanych w sentencji postanowienia obowiązków w celu umożliwienia jej legalizacji. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wyjaśnili, że w dacie sporządzania wyceny ówczesna właścicielka, z uwagi na to, że rozbudowa nastąpiła bez zgłoszenia, poprosiła biegłego o nie uwzględnianie tego obiektu z obawy o konsekwencje prawne. Zauważyli, że na jednym ze zdjęć lotniczych z końca lat 80. widoczny jest zarys dobudowanej części. Zarzucili, że osoby, które nie mieszkały w tej nieruchomości i sporadycznie ją odwiedzały, nie mogły posiadać wiedzy o dacie powstania dobudowy. Uwzględniając powyższe stwierdzili, że postępowanie legalizacyjne winno być prowadzone na podstawie przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) postanowieniem z "[...]" utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, tylko prawem inwestora, który może z niej skorzystać, ale nie musi. Ponieważ PINB stwierdził, że inwestycja nie narusza przepisów planu miejscowego, jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i jest w dobrym stanie technicznym, to inwestor zamierzając zalegalizować obiekt jest zobowiązany dostarczyć organowi nadzoru budowlanego, w zakreślonym terminie, dokumenty wymienione w zaskarżonym postanowieniu. Dodał, że w razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego, zostanie wydana decyzja nakazująca rozbiórkę. Podzielił ponadto stanowisko organu pierwszej instancji dotyczące daty powstania przedmiotowej dobudowy. Stwierdził, że z analizy map i zdjęć lotniczych wynika w sposób niewątpliwy, że dobudówka powstała pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Uznał za nieprawdopodobne, aby biegły Wojewody, jako osoba pełniąca funkcję zaufania publicznego dająca rękojmię prawdziwości twierdzeń zawartych w dokumentach, które sporządza, przychylił się do prośby właścicielki dobudowanej części budynku o nieuwzględnianie tego obiektu w wycenie. Stwierdził, że ustalenia PINB dotyczące daty powstania dobudowanej części budynku mieszkalnego w 1997 r. wynikają przede wszystkim ze zdjęć lotniczych z lat: 1970, 1987, 1996, 1997, 2004, 2009, 2013, 2016 oraz z map. Skarżący wywiedli skargę, w której powtórzyli zarzuty zawarte w zażaleniu. Podnieśli ponadto, że ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń wynika, iż przedmiotowa dobudówka i garaż istniały w chwili sporządzania opinii, mimo to nie zostały w niej uwzględnione. Stwierdzili, że na załączonej do skargi fotografii, wykonanej w latach 1976 – 1977, widać garaż, którego biegły nie uwzględnił. Podkreślili, że prace budowlane dotyczące dobudówki zostały z całą pewnością zakończone przed 1995 r. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia PINB, zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania oraz przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodu z oświadczenia U. G. na okoliczność istnienia dobudówki i garażu przed 1995 r. oraz dowodu z fotografii z 1976 - 1977 r., na okoliczność istnienia garażu w tym okresie, pomimo nieuwzględnienia go przez biegłego wojewody w operacie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 zd. pierwsze ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), zgodnie z którym jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Nie jest kwestionowane, że przedmiotowa rozbudowa powstała w warunkach samowoli budowanej. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wyłącznie prawidłowość ustalenia daty wybudowania tej dobudówki. Ustalenie w tym zakresie ma wpływ na ocenę prawidłowości zastosowania przez organy nadzoru budowlanego cytowanego przepisu. Skarżący wywodzą bowiem, że rozbudowa miała miejsce przed 1994 r., w konsekwencji organy nadzoru budowlanego, na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1997 r., powinny były stosować przepisy ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229, z późn. zm.). Na podstawie "Wyceny lokalu mieszkalnego i budynku gospodarczego" opracowanej przez biegłego Wojewody z zakresu szacowania nieruchomości w styczniu 1994 r. organy nadzoru budowlanego ustaliły, że przedmiotowa dobudowa nie istniała w dacie sporządzenia tej wyceny. W wycenie nie uwzględniono bowiem tego obiektu, zarówno w części opisowej, jak i graficznej. Wniosek ten potwierdzają zdjęcia lotnicze z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, z 1996 r. i lat poprzednich, na których nie widać przedmiotowej dobudówki, oraz z 1997 r., na którym ten obiekt jest widoczny. Skarżący zaprzeczają powyższym ustaleniom organu pierwszej instancji, dowodząc, za pomocą oświadczeń własnych i osób trzecich, że przybudówka została wybudowana w 1993 r. lub w 1994 r. Dowody te nie mogły jednak podważyć prawidłowości ustaleń organów nadzoru budowlanego. Przede wszystkim należy podzielić ocenę organów nadzoru budowlanego, że niewiarygodne jest, aby sporządzając wycenę budynku biegły wpisany na listę wojewody - o pozycji zbliżonej do zawodu zaufania publicznego - celowo pominął część tego obiektu na prośbę jednego z najemców (właścicielem tej nieruchomości była Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa – Odział Terenowy w A Gospodarstwo Rolne w A). Działanie taki skutkowałoby ustaleniem odmiennej od rzeczywistej wartości wycenianej nieruchomości, a w dalszej konsekwencji, jako przejaw braku obiektywizmu i stronniczości w wykonywaniu obowiązków biegłego, narażałoby autora opinii na zarzut, że nie spełnia podstawowego warunku rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Ponadto, jak już wyżej zauważono, przedmiotowa dobudowa jest widoczna dopiero na zdjęciach wykonanych w 1996 r. i latach następnych. Tym samym nie można uznać za wiarygodne wyjaśnień skarżących dotyczących nieprawidłowości wyceny z 1994 r. Ponadto, zeznania świadka, złożone do protokołu 19 października 2016 r., że przybudówkę wybudowano w 1993 r. oraz załączone do pisma skarżącego z 18 listopada 2016 r., pisemne oświadczenia osób trzecich wskazujących, że roboty te wykonano w 1994 r., nie podważają oceny wiarygodności powyższych dowodów. W tej sytuacji nie narusza art. 7, art., 77 § 1 i art. 80 k.p.a. odmówienie przez organy nadzoru budowlanego wiarygodności dowodom z oświadczeń osób trzecich. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WINB nie wypowiedział się w tym zakresie, lecz nie jest to naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro organy nadzoru budowlanego ustaliły na podstawie wiarygodnych dowodów, że przedmiotowa dobudówka została wykonana po 1994 r., to prawidłowo zastosowano w sprawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do skargi: zdjęcia, które miało być wykonane w latach 1996 - 1997 i oświadczenia z 27 lipca 2019 r., należy wskazać, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przedstawione dowody niczego jednak nie wyjaśniają, bowiem nie wiadomo, kiedy wykonano zdjęcie, które z pewnością nie przedstawia przedmiotowego budynku. Również oświadczenie mające dotyczyć sytuacji sprzed ponad 20 lat, podobnie jak i wcześniejsze oświadczenia, nie może podważyć skutecznie dowodów z dokumentów. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.