II SA/Ol 694/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie uregulowania własności gospodarstwa rolnego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W skardze z dnia "[...]", skarżąca – L. Z. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podniosła, że sprawa jest bardzo zawiła, a ona ze względu na wiek, stan zdrowia i koniczność zapewnienia sobie opieki nie jest w stanie ze środków pochodzących z emerytury ustanowić zawodowego pełnomocnika. Do skargi załączony został wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu PPF (w dwóch egzemplarzach), uzupełniony następnie w zakresie braków formalnych, z którego wynika, że skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że ma "[...]" lata, jest schorowana i wymaga częściowej opieki, która jest płatna. Stwierdziła, że jej emerytura wystarcza jedynie na opłaty, leki oraz skromne wyżywienie i opiekę. Nie stać jej na wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Wskazała, że obecnie stara się o odzyskanie działek zabranych jej bezprawnie. W rubryce nr 10 skarżąca wykazała dochód z tytułu emerytury w wysokości "[...]", na dowód czego załączyła kopię przekazu pocztowego - potwierdzenia jej wypłaty/odbioru ("[...]"), natomiast w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki wpisała kwotę emerytury. W celu pełniejszego zobrazowania sytuacji życiowej skarżącej, do akt niniejszej sprawy - ze sprawy o sygn. akt "[...]" - włączono kopię urzędowego formularza PPF skarżącej z dnia "[...]" oraz złożonego w tej sprawie w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie prawa pomocy jej pisma procesowego z dnia "[...]". Z włączonych dokumentów wynika, że skarżąca mieszka sama w mieszkaniu, którego adres wskazany został w rubryce nr 2.1. Mieszkanie to należy do "[...]", lecz to ona ponosi opłaty związane z jego utrzymaniem. Mieszkanie zlokalizowane pod adresem, wskazanym w rubryce nr 2.2., jest własnością "[...]", która grzecznościowo zobowiązała się odbierać jej korespondencję, bowiem ta często ginęła w jej miejscu zamieszkania. Wskazała, że całą emeryturę wykorzystuje na opłaty mieszkaniowe i własne utrzymanie, leki, a także usługi związane z udzielaną jej opieką przez osoby trzecie, transportem do lekarzy, "[...]", itp. Oświadczyła: "żywność i wszelkie usługi są bardzo drogie, a za wszystko muszę płacić. (...) żyję (...) za swoją emeryturę na bieżąco." Wskazała, że korzysta z pomocy osób trzecich i córki, która jednak nie jest w stanie udzielić jej pomocy finansowej "[...]". W dalszej części pisma dodała, że nie może liczyć na pomoc najbliższych, ponieważ posiadają skromne emerytury oraz zarobki, które nie wystarczają na pokrycie ich własnych potrzeb. Oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności i rachunków bankowych. Na zakończenie stwierdziła, że z uwagi na zawiły charakter sprawy oraz pogarszający się stan jej zdrowia, a także to, że zięć nie może jej reprezentować przed sądem, udział profesjonalnego pełnomocnika w tej sprawie jest uzasadniony i potrzebny, szczególnie że nie jest w stanie bez uszczerbku dla zdrowa i opieki oraz koniecznego dla niej utrzymania ponieść wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W tym stanie sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika - adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka, uzasadniająca przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację skarżącej stwierdzić należy, że aktualnie poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nastąpiłoby z uszczerbkiem koniecznego dla niej utrzymania. Skarżąca dysponuje wprawdzie środkami z emerytury w kwocie przekraczającej kwoty najniższych świadczeń emerytalno-rentowych, lecz jak oświadczyła przeznacza je w całości na utrzymanie własne, w tym opłaty mieszkaniowe. Zwiększone koszty tego utrzymania spowodowane są natomiast wiekiem skarżącej i stanem jej zdrowia. Skarżąca ponosi bowiem wydatki na leki, a ponadto opłaca usługi związane z udzielaną jej opieką przez osoby trzecie, transportem do lekarzy, "[...]", itp. Żywność i wszelkie usługi są, jak wskazała, bardzo drogie, dlatego też prowadzi skromne życie. Środki pieniężne, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia oszczędności, dlatego żyje "za swoją emeryturę na bieżąco". Skarżąca korzysta również z pomocy członków rodziny, lecz z uwagi na ich własną nie lepszą sytuację materialną na pomoc finansową z ich strony nie może liczyć. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie zgromadzać środków pieniężnych, umożliwiających jej pokrycie nawet w części kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania, a nie posiada również środków majątkowych, które umożliwiłyby jej ich poniesienie. W konsekwencji za zasadne uznano zarówno zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, jak i ustanowienie dla niej adwokata, którego pomoc w niniejszej sprawie jest dodatkowo uzasadniona wiekiem skarżącej i stanem jej zdrowia. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.