II SA/Ol 702/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-07-10

Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania czynności nadania nieruchomości numeru porządkowego jest uzasadnione ze względu na potencjalne znaczne koszty i trudne do odwrócenia skutki dla skarżących?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania czynności nadania nieruchomości numeru porządkowego, uznając, że skarżący nie wykazali przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powoływane przez skarżących okoliczności, takie jak koszty wymiany dokumentów czy konieczność zgłoszenia zmian w urzędach, nie spełniają wymogu znacznej szkody, a potencjalne skutki mogą zostać usunięte przy użyciu dostępnych środków prawnych w przypadku uchylenia czynności.
Stan faktyczny
Skarżący M. i K. M. zaskarżyli czynność Wójta Gminy polegającą na nadaniu ich nieruchomości nowego numeru porządkowego. Wnieśli o wstrzymanie wykonania tej czynności, argumentując, że spowoduje ona znaczne koszty związane z wymianą dokumentów, wpisami do rejestrów oraz potencjalne problemy w postępowaniach, w których uczestniczą. Podkreślili również obowiązek wymiany dowodu osobistego w przypadku zmiany danych adresowych. Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2014r. sprawy ze skargi M. i K. M. na czynność Wójta Gminy z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nadania nieruchomości numeru porządkowego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności. W dniu 4 czerwca 2014r. (data wpływu do organu) M. i K. M., po uprzednim wezwaniu Wójta Gminy do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie czynność tego organu, który działając z urzędu zawiadomił ich pismem z dnia "[...]", nr "[...]", że dla nieruchomości zabudowanej, położonej w miejscowości Ł., oznaczonej nr geodezyjnym działki "[...]" został nadany numer porządkowy "[...]". W skardze skarżący wnieśli m.in. o wstrzymanie wykonania tej czynności do uprawomocnienia się wyroku. Uzasadnili, że realizacja zmiany numeru porządkowego nieruchomości będzie wiązać się ze znacznymi kosztami, które powstaną w związku z koniecznością wymiany wszelkich dokumentów, dokonania wpisów do ewidencji i rejestrów, zgłoszenia zmiany danych w urzędach, m.in. w urzędzie skarbowymi i ZUS. Wykonanie zaskarżonej czynności, a następnie ewentualne uznanie jej za bezskuteczną przez Sąd, spowoduje również problemy dotyczące podawania przez skarżących danych adresowych w toczących się postępowaniach, w których są oni uczestnikami. Skutkować to może problemami z doręczaniem korespondencji, a to z kolei może przełożyć się na negatywne rozstrzygnięcie spraw, w których biorą udział. Ponadto wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności, pomoże uniknąć do czasu rozstrzygnięcia sprawy negatywnych konsekwencji wynikających z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.2006 Nr 139, poz. 993 ze zm.), a dokładnie z brzmienia jej art. 40 ust. 1 pkt 1, art. 40 ust. 2 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 pkt, zgodnie z którymi posiadacz dowodu osobistego ma obowiązek wymienić ten dokument w razie zmiany danych, które zamieszcza się w dowodzie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania dokumentu potwierdzającego tę zmianę, natomiast po upływie trzech miesięcy od zaistnienia okoliczności powodujących obowiązek wymiany dowodu osobistego, dowód zostanie unieważniony z urzędu. Jednocześnie wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności spowoduje również brak konieczności umieszczania na budynku przez skarżących tabliczki z nowym numerem porządkowym, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu ani czynności. Od powyższej zasady są wyjątki. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazuje, iż po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być tylko takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez wykonanie aktu lub czynności należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy stanu zgodnego z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie administracyjnym. Zatem wykonaniu podlegają tylko takie akty lub czynności, które wywołują skutek materialnoprawny. Jednocześnie wskazać należy, że szkoda o jakiej mowa w omawianym przepisie nie musi mieć charakteru materialnego, ale dotyczyć takich prawnych lub faktycznych skutków, które raz zaistniawszy powodują istotne lub trwałe zmiany rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 4 LexisNexis Warszawa 2010, str. 208). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności aktu czy czynności będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane, pod warunkiem jednak, że konkretny przepis prawa nie wyłącza wstrzymania ich wykonania. W niniejszej sprawie skarżących zawiadomiono o zmianie numeru porządkowego należącej do nich nieruchomości, z posiadanego od 34 lat nr "[...]" na nr "[...]". Oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym jest czynnością materialno-techniczną. Wynika to zarówno z brzmienia art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz. U. Nr 243, poz. 2432). Artykuł 47a w ust. 1 powołanej ustawy do zadań gminy zalicza ustalanie numerów porządkowych, zaś w ust. 5 nadaje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) prawo ustalenia numerów porządkowych budynków mieszkalnych z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadomienia o tym ustaleniu właścicieli i władających nieruchomościami. Rozporządzenie w sprawie numeracji porządkowej reguluje sposób ustalania numerów i oznaczania nimi nieruchomości. Paragraf 9 ust. 1 normuje sposób postępowania w przypadku działania wójta z urzędu, stanowiąc, że o fakcie oznaczenia zawiadamia on pisemnie właściciela lub inną uprawnioną osobę. W sprawie zatem ustalenia numeru porządkowego konieczne jest tylko zawiadomienie o tym fakcie podmiotów, które mają tytuł prawny lub władają nieruchomością. Stosownie do art. 47b ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego właściciele nieruchomości zabudowanych lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które takimi nieruchomościami władają, mają obowiązek umieszczenia w widocznym miejscu na ścianie frontowej budynku tabliczki z numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru. Ponadto w myśl wskazanych we wniosku przepisów art. 40 ust. 1 pkt 1, art. 40 ust. 2 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 pkt 5 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych posiadacz dowodu osobistego ma obowiązek wymienić ten dokument w razie zmiany danych, które zamieszcza się w dowodzie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania dokumentu potwierdzającego tę zmianę. Po upływie trzech miesięcy od zaistnienia okoliczności powodujących obowiązek wymiany dowodu osobistego, dowód zostanie unieważniony z urzędu. Przepisy te określają obowiązki adresatów zawiadomienia, które muszą zostać podjęte wobec nadania numeru porządkowego dla nieruchomości zabudowanej oraz konsekwencje ich zaniechania. Z unormowań tych wynika, że zawiadomienie o nadaniu numeru porządkowego dla nieruchomości wywołuje skutki w sferze praw i obowiązków strony z mocy prawa. W sprawie niniejszej brak jest jednak podstaw do wstrzymania zaskarżonego aktu z uwagi na to, że skarżący nie wykazali, że wykonanie przedmiotowego aktu spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że przesłanką wstrzymania może być możliwość wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Powoływane przez skarżących okoliczności nie wyczerpują tych przesłanek. Przyczyną wstrzymania nie może być zagrożenie powstaniem jakiejkolwiek szkody ale musi ona być potencjalnie znaczna a na taką skarżący się nawet nie powołują. W sprawie nie można też mówić o nieodwracalnych a nawet trudnych do odwrócenia skutkach, skoro w przypadku uchylenia bądź stwierdzenia bezskuteczności tego aktu, będzie możliwe ich usunięcie przy użyciu dostępnych środków prawnych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło