II SA/Ol 703/19

Dnia 5 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżone postanowienie. Orzeczeniem z 10 czerwca 2019 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" (dalej: organ pierwszej instancji) zaliczył "[...]" (dalej: skarżący) do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Stwierdził, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność, zaś ustalony stopień datuje się od 12 kwietnia 2019 r. Orzeczenie to skarżący odebrał osobiście 18 czerwca 2019 r. Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i 4 lipca 2019 r. wniósł odwołanie, podnosząc, że ubiega się o znaczny stopień niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji przekazując odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" (dalej: organ odwoławczy), w piśmie z 10 lipca 2019 r., stwierdził, że zostało ono wniesione w terminie. Postanowieniem z 18 lipca 2019 r., organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podał, że skarżący odebrał orzeczenie 18 czerwca 2019 r., zatem stosownie do art. 57 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), dalej k.p.a., bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 19 czerwca 2019 r. i upłynął 2 lipca 2019 r. Organ odwoławczy podniósł, że w odwołaniu nie została wskazana przeszkoda powodująca uchybienie terminu, a strona nie wniosła o jego przywrócenie. Zaznaczył ponadto, że skarżący został błędnie poinformowany przez organ pierwszej instancji do co zachowania terminu do złożenia odwołania. W złożonej skardze skarżący podniósł, że pracownik organu pierwszej instancji poinformował go ustnie o terminie złożenia odwołania, a w piśmie z 10 lipca 2019 r., potwierdzono, że odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu. Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na zły stan zdrowia, pogarszający się w związku z panującym upałem, nie wychodził z domu, gdyż był przekonany, że złożył odwołanie z zachowaniem terminu. Zaznaczył, że przebył rozległy zawał i udar. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Bezsporne jest w sprawie, że skarżący wniósł odwołanie od orzeczenia organu pierwszej instancji z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności procesowej. Z akt sprawy wynika bowiem, że orzeczenie to skarżący odebrał osobiście 18 czerwca 2019 r. Stosownie zaś do art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 2 lipca 2019 r. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zaznaczając, że skarżący nie wnioskował o przywrócenie uchybionego terminu. W opisanych okolicznościach skarżący zarzucił, że został błędnie poinformowany przez pracownika organu pierwszej instancji co do terminu wniesienia odwołania. Zaistnienie tego faktu uprawdopodabnia treść pisma Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z 10 lipca 2019 r., w którym stwierdzono zachowanie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. Skarżący miał pełne prawo przypuszczać, że udzielona mu przez pracownika informacja jest rzetelna i wiarygodna. Natomiast organ odwoławczy po spostrzeżeniu, że skarżący został jednak błędnie pouczony co do zachowania terminu do złożenia odwołania, co zaznaczono w zaskarżonym postanowieniu, nie powinien był ograniczyć się do wydania zaskarżonego postanowienia. Wskazać bowiem należy, że w ogólnym postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada ignorantia iuris nocet i obowiązkiem organu administracji jest informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem aktualnego lub potencjalnego postępowania. Powinność ta wynika także z wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Przy czym, obowiązek informowania i wyjaśniania stronom okoliczności prawnych i faktycznych toczącej się sprawy powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe. Niezależnie zatem od wiedzy strony na temat obowiązujących przepisów, to na właściwym organie administracyjnym ciążyłby bezwzględny obowiązek udzielenia stronie informacji o tych istotnych przepisach prawa, które mogły mieć doniosłe znaczenie dla ustalenia praw i obowiązków strony. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie dopełnił tego obowiązku, gdyż stwierdziwszy uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które mogło być spowodowane błędnym pouczeniem, nie poinformował skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz o trybie i terminie dokonania tej czynności procesowej. W sytuacji gdy strona została błędnie poinformowana przez pracownika organu administracji o terminie do wniesienia odwołania, nie sposób przerzucać na nią negatywnych konsekwencji uchybienia terminowi do dokonania tej czynności procesowej bez uprzedniego umożliwienia uchylenia się od skutków zastosowania się do błędnej informacji. Działania takiego nie można uznać za zgodne ze standardami praworządnego państwa. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane przedwcześnie, z naruszeniem art. 8 i art. 9 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania Sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.