II SA/Ol 707/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-09-28
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Irena Szczepkowska, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działka wydzielona pod drogę, która przeszła na własność gminy z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, podlega zwrotowi w trybie art. 136 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami jako nieruchomość wywłaszczona?Ratio decidendi
Działka wydzielona pod drogę, która przeszła na własność gminy z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, nie jest nieruchomością wywłaszczoną w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie podlega zwrotowi na podstawie art. 136 tej ustawy. Przejście własności nastąpiło z mocy prawa, a nie na podstawie decyzji wywłaszczeniowej, dlatego odmowa zwrotu była prawidłowa. Skarżący może jednak dochodzić odszkodowania za przejętą nieruchomość na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z 1985 r.Stan faktyczny
R.Z. zwrócił się o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego, jednak organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że nieruchomość nie była przedmiotem wywłaszczenia. Po odwołaniu Wojewoda uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Starosta odmówił zwrotu nieruchomości, wskazując, że działka powstała w wyniku podziału na wniosek R.Z. i przeszła na własność gminy z mocy prawa. R.Z. kwestionował ten podział i brak odszkodowania. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, a R.Z. wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi R.Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Wnioskiem z dnia "[...]" R. Z. zwrócił się do Starosty "[...]" o zwrot części nieruchomości położonej w "[...]" przy ul. "[...]", zapisanej w KW "[...]", oznaczonej geodezyjnie jako działka nr "[...]". We wniosku wskazał, iż powyższa nieruchomość została wywłaszczona decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w "[...]" z dnia "[...]"
Decyzją z dnia "[...]" Starosta "[...]" umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, położonej w "[...]" przy ul. "[...]", oznaczonej jako działka "[...]", ze względu na fakt, że nieruchomość ta nie była przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego.
W wyniku odwołania R. Z. Wojewoda decyzją z dnia "[...]" uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Następnie, Starosta "[...]" decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]", działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.) oraz art. 136 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej jako: ustawa o g.n.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku R. Z. z dnia "[...]", odmówił zwrotu części nieruchomości położonej w obrębie "[...]", oznaczonej jako cz. dz. nr "[...]", zapisanej w księdze wieczystej nr "[...]", stanowiącej własność Gminy "[...]". Uzasadniając wskazał, iż w ramach prowadzonego postępowania ustalono, że odnośnie dz. nr "[...]" w "[...]" nie było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe, nie była wydana decyzja wywłaszczeniowa ani odszkodowawcza dotycząca danej nieruchomości. Działka nr "[...]" powstała w wyniku podziału sporządzonego na zlecenie byłego właściciela – R. Z. - zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego wsi "[...]", zatwierdzonym przez Radę Gminy "[...]" w dniu "[...]" uchwałą Nr "[...]". Powyższy podział został zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w "[...]" z dnia "[...]". Na podstawie powyższej decyzji działka "[...]" wydzielona pod drogę, z mocy prawa przeszła na własność gminy. Ponadto, w dniu "[...]" pomiędzy właścicielem działki – R. Z., a przewodniczącym Zarządu Gminy "[...]" uzgodniono w formie protokołu, że powstała w wyniku realizacji planu droga zostanie nieodpłatnie przekazana na rzecz Gminy "[...]", natomiast Gmina przejmie tę nieruchomość i poniesie koszty opracowań geodezyjnych dotyczących podziałów oraz uzbroi teren w infrastrukturę techniczną. Dodał, iż podział, w wyniku którego powstała m.in. działka "[...]" został wykonany zgodnie z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego, a powyższa działka stanowi ciąg komunikacyjny zapewniający dojazd do całego kompleksu działek budowlanych położonych dalej i w opinii Gminy "[...]" istnieje konieczność dalszego rezerwowania tego terenu na cele komunikacyjne i pod infrastrukturę techniczną. Nadto, w wyniku podziału wydana została decyzja zatwierdzająca podział, którą wnioskodawca otrzymał i nie odwoływał się od niej. Decyzja ta po uprawomocnieniu się, stała się podstawą do dalszych czynności, tj. ujawnienia Gminy "[...]" jako właściciela działki "[...]" w ewidencji gruntów i w KW "[...]". Spełnione zostały również warunki porozumienia zawartego przed wydaniem decyzji podziałowej między gminą a właścicielem działki - Gmina "[...]" na własny koszt opracowała dokumentację geodezyjną, a teren objęty opracowaniem został uzbrojony w sieć kanalizacyjną i wodociągową, a działka "[...]" została odłączona z KW "[...]" R. Z. i wpisana do KW "[...]", w której jako właściciel ujawniona jest Gmina "[...]".
W odwołaniu od powyższej decyzji R. Z. wskazał, że podziału jego nieruchomości oznaczonej działką nr "[...]" dokonano bez jego wiedzy, nie składał on bowiem żadnego wniosku do Urzędu Rejonowego w "[...]" o zatwierdzenie projektu podziału działek nr "[...]", "[...]", "[...]", jak też nie kwitował on także odbioru decyzji z dnia "[...]", oraz nie składał oświadczenia, że nie będzie wnosił odwołania od tej decyzji. Podał, iż podpisywał tylko protokół uzgodnień z dnia "[...]" w obecności pracownika Urzędu Gminy w "[...]" i swojego brata E. Ponadto stwierdził, iż za oddanie swojego gruntu na rzecz Gminy "[...]", w ramach podziału nieruchomości, o którym stanowi decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w "[...]" z dnia "[...]", nie otrzymał żadnego odszkodowania.
Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie podniósł, iż przepis art. 216 ustawy o g.n. rozszerza zakres stosowania instytucji zwrotu nieruchomości do nieruchomości przejętych lub nabytych na podstawie aktów prawnych wymienionych w tym przepisie. Zgodnie z art. 216 ust. 2 pkt 3 powyższej ustawy przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Rozdział 6 działu III ustawy o g.n. regulujący sprawy zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zawiera między innymi art. 136 (zastosowany przez organ pierwszej instancji). Wskazał, iż istotą postępowania jest rozstrzygnięcie, czy grunty wydzielone pod budowę drogi (ulicy) z nieruchomości (objętej podziałem na wniosek właściciela – R. Z.), które przeszły na własność Gminy "[...]" na podstawie art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) podlegają zwrotowi w trybie art. 136 ustawy o g.n., to znaczy, czy art. 216 ust. 2 pkt 3 powyższej ustawy obejmuje grunty, które przeszły z mocy prawa na własność Gminy "[...]" w trybie wymienionego powyżej art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przepis art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o g.n. nie odnosi się do poszczególnych przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r., lecz został sformułowany ogólnie. Odnosi się on do całej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Tak zredagowany przepis nie oznacza jednak, że art. 216 ust. 2 pkt 3 dotyczy wszelkich przewidzianych tą ustawą form i sposobów nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub gminę. W przepisie tym ustawodawca użył pojęcia "nabytych na rzecz Skarbu Państwa", wynika z tego, iż przepis ten obejmuje wyłącznie przypadki nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. W pojęciu tym nie mieści się zatem nabycie prawa własności gruntów przez gminę w trybie art. 10 ust. 5 ustawy z 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W jednym i w drugim przepisie występują dwa różne podmioty (Skarb Państwa i gmina), na rzecz których następuje nabycie. W myśl art. 10 ust. 5 ustawy właściwa gmina nabywała z mocy prawa grunty wydzielone z nieruchomości, a nie w drodze czynności cywilnoprawnych, o których mowa wart. 4 pkt 3b ustawy o g.n. W artykule tym wyjaśnione zostało również pojęcie "zbywanie albo nabywanie nieruchomości". Przez zbywanie albo nabywanie nieruchomości należy rozumieć dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste. W definicji tej ustawodawca nie nawiązuje do nabycia prawa własności w trybie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. Dlatego też przejście własności nieruchomości (działki nr "[...]") na rzecz Gminy "[...]" nie miało charakteru wywłaszczenia, a zatem Starosta "[...]" prawidłowo odmówił R. Z. zwrotu części nieruchomości położonej w obrębie "[...]", oznaczonej jako działka nr "[...]". Podniósł, iż z analizy akt sprawy wynika, że działka nr "[...]", stanowiąca w dniu "[...]" własność R. Z., nie została wywłaszczona pod drogę w trybie obowiązujących wówczas przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości (wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu w drodze decyzji prawa własności i oznacza przymusowe odebranie komuś własności), a tylko przeszła z mocy prawa na własność gminy, w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego w trybie art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. Dowody zawarte w aktach sprawy wskazują, że postępowanie to było prowadzone na wniosek R. Z. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w "[...]" i zakończone decyzją z dnia "[...]". Ponadto, przepis art. 10 ust. 5 stanowił, że wydzielenie gruntów pod budowę ulic z nieruchomości może nastąpić tylko na wniosek właściciela danej nieruchomości. Wydzielone grunty przechodzą na własność gminy z mocy prawa z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Z powyższego wynika, iż na organie orzekającym o podziale nieruchomości pod budowę ulic (bez określenia konkretnej kategorii drogi), ciążył obowiązek równoczesnego ustalenia odszkodowania w decyzji z dnia "[...]" lub ustalenia wysokości odszkodowania w odrębnym postępowaniu. Jednocześnie na podstawie akt sprawy ustalono, iż takie odszkodowanie w toku postępowania administracyjnego nie zostało ustalone, w związku z czym R. Z. może obecnie wnioskować do Starosty "[...]" (następcy prawnego po Kierowniku Urzędu Rejonowego w "[...]") o ustalenie odszkodowania za działkę "[...]". Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego niekwitowania odbioru decyzji z dnia "[...]" oraz nieskładania oświadczenia w sprawie niewniesienia odwołania od tej decyzji wyjaśnił, że odwołujący się powinien powyższe zarzuty zgłosić odpowiednim organom śledczym - policji lub prokuraturze, jeżeli uważa, że popełnione zostało przestępstwo.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie R. Z. żądając jej uchylenia, jak też uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Zakwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie art. 9 i 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności będących podstawą stanu faktycznego w sprawie. Argumentował, iż błędne jest stwierdzenie Wojewody, że nie ma w sprawie dowodów, które świadczyłyby o zastosowanym wobec niego przymusie odebrania nieruchomości. Wskazał, iż zgodnie z pkt 5 protokołu uzgodnień z dnia "[...]" zobowiązał się do przekazania działek na rzecz gminy pod drogi. Jednakże gmina wybudowała drogę tylko na części przekazanej nieruchomości. Takie postępowanie organu jest niezgodne z art. 9 k.p.a. nakładającym na organ administracji obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie dla ich praw. W sprawie nie można mówić, o wykonaniu powyższego obowiązku przez Gminę, czego konsekwencją było powstanie szkody w postaci pozbawienia nieruchomości. Podniósł, że za odebrane działki nie otrzymał odszkodowania. Konkludując, zażądał zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji.
Badanie pod tym kątem zaskarżonej, jak też poprzedzającej ją decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie niniejszej sprawy należy wskazać, że działka nr "[...]" objęta wnioskiem skarżącego z dnia "[...]" o zwrot została wydzielona na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w "[...]" z dnia "[...]". W aktach administracyjnych sprawy znajduje się wniosek skarżącego skierowany do Urzędu Rejonowego w "[...]" o podział jego nieruchomości składającej się z działek nr "[...]", "[...]", "[...]", jak też protokół z uzgodnień z dnia "[...]" dotyczący nieodpłatnego przekazania drogi na rzecz gminy. W takim stanie rzeczy trudno zatem uważać skarżącego za osobę "wywłaszczoną", gdyż w pojęciu "wywłaszczenie" mieści się przymusowe odebranie komuś własności. Wbrew stanowisku skarżącego nie został on przymuszony do takiego podziału swojej nieruchomości, który spowodowałby powstanie działki nr "[...]". Ponadto, Sąd podziela poglądy organów co do wykładni pojęcia "nieruchomość wywłaszczona" (art. 136 ust. 3 i 4 oraz art. 216 ustawy o g.n.). Organy prawidłowo określają "nieruchomość wywłaszczoną", jako wyłącznie nieruchomość, w stosunku do której Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia rozumianej sensu stricto, a więc na podstawie indywidualnej (w znaczeniu podmiotowym) i konkretnej (w sensie przedmiotowym) decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu administracyjnym na podstawie obowiązujących przepisów ustaw, regulujących ogólne zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości za odszkodowaniem.
Istota sprawy sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy działka nr "[...]" (droga), która przeszła na własność gminy na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości podlega zwrotowi w trybie art. 136 i nast. ustawy o g.n. Innymi słowy, czy art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o g.n. obejmuje grunty, które przeszły z mocy prawa na własność gminy w trybie wymienionego powyżej art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Zacząć należy od wskazania, że przepis art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o g.n. – stanowiący, że przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - sformułowany został w sposób ogólny, jako odnoszący się do ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Tak zredagowany przepis nie oznacza jednak, że art. 216 ust. 2 pkt 3 dotyczy wszelkich przewidzianych ustawą o g.n. form i sposobów nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub gminę. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że obejmuje on wyłącznie przypadki nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, przy czym pojęcie nabycia objaśnione zostało przez ustawodawcę w art. 4 pkt 3 b ustawy o g.n. Przez zbywanie albo nabywanie nieruchomości należy rozumieć dokonywanie czynności prawnych na podstawie, których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo jej oddanie w użytkowanie wieczyste. W tak rozumianym pojęciu nabycia nie mieści się nabycie prawa własności w trybie art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dwóch powodów. Po pierwsze z uwagi na sposób nabycia - w myśl art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z mocy samego prawa (ipso iure), a nie w konsekwencji czynności cywilnoprawnych, po drugie z uwagi na podmiot, na którego rzecz nabycie następuje. Art. 216 ust. 2 ustawy o g.n. stanowi o nabyciu na rzecz Skarbu Państwa, podczas gdy art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985r. dotyczy nabycia gruntów na własność gminy (vide: wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2009r., sygn. akt I OSK 667/08). Powyższe zagadnienie stało się również przedmiotem wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2003r., sygn. l SA 322/02 (publ. Lex nr 149531). NSA stwierdził, że art. 216 ustawy "nie obejmuje przepisów ustawy z dnia 29 września 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, na mocy których przechodziły na własność Skarbu Państwa grunty pod drogi i ulice w związku z zatwierdzeniem podziału nieruchomości. Jakkolwiek dokonywało się to za odszkodowaniem, to jednak nie było to wywłaszczenie nieruchomości, przejście bowiem na własność Państwa następowało z mocy prawa, bez potrzeby wydawania jakiejkolwiek decyzji w tym przedmiocie" Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2003r., sygn. II SA/Kr 3044/00, stwierdzono, iż "nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 12 ust. 5 - wcześniejszy odpowiednik art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, dokonane w wyniku podziału nieruchomości przeprowadzonego na wniosek poprzednich właścicieli nie ma charakteru przymusowego odjęcia prawa własności, a tym samym nie jest nabyciem nieruchomości w drodze wywłaszczenia". W świetle powyższego słuszne jest twierdzenie organu odwoławczego, iż przejście własności nieruchomości (działki nr "[...]") na rzecz Gminy "[...]" nie miało charakteru wywłaszczenia, a Starosta "[...]" prawidłowo odmówił R. Z. zwrotu części nieruchomości położonej w obrębie "[...]", oznaczonej jako działka nr "[...]". Powyższe prowadzi również do wniosku, iż niezasadne jest twierdzenie skarżącego, że został wywłaszczony.
Odnosząc się do kwestii odszkodowania za przekazaną nieruchomość, jako trafne należy uznać stanowisko Wojewody (jednocześnie podzielić zarzut skargi), że R. Z. może obecnie wnioskować do Starosty "[...]" (następcy prawnego po Kierowniku Urzędu Rejonowego w "[...]") o ustalenie odszkodowania za działkę nr "[...]". Niesporną jest w sprawie okoliczność, że skarżący nie otrzymał odszkodowania - gwarantowanego na mocy art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - za przejętą przez gminę nieruchomość. W związku z powyższym, mając na względzie okoliczność, że ani z przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ani też z przepisów obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika, aby uprawnienie dochodzenia odszkodowania za odjęcie prawa własności działek gruntu wydzielonych przy podziale nieruchomości pod drogi, miało ulegać przedawnieniu żądanie odszkodowania przez skarżącego jest w pełni uzasadnione (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 lutego 2009r., sygn. akt I OSK 335/08 i z dnia 17 czerwca 2009r., sygn. akt I OSK 874/08). Na gruncie powyższego zagadnienia zasadnym jest wskazać na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce z dnia 6 listopada 2007r. (Application no. 22531/05), którym to wyrokiem Trybunał uznał, że przeznaczenie w decyzji podziałowej prywatnej działki pod drogę istotnie ogranicza właściciela w korzystaniu z nieruchomości, a zatem oznacza pozbawienie posiadania w rozumieniu art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Trybunał stwierdził, że podział nieruchomości powodujący powstanie wielu nowych działek i wydzielenie drogi niejako automatycznie powoduje, że droga ta będzie dostępna nie tylko dla wszystkich właścicieli ale również dla każdego chcącego z tej drogi skorzystać. Jedyny sposób w jaki działki wydzielone pod drogi mogą być wykorzystywane zgodnie z planem to drogi. Dlatego odmowa przejęcia tych działek i w konsekwencji wypłaty odszkodowania narusza art. 1 Pierwszego Protokołu.
Zgodzić należy się z Wojewodą, że podniesiony w skardze zarzut nieskładania przez R. Z. wniosku do Urzędu Rejonowego w "[...]" o zatwierdzenie projektu podziału działek "[...]", "[...]", "[...]", niekwitowaniu odbioru egzemplarza decyzji z dnia "[...]", oraz nieskładaniu oświadczenia w sprawie niewniesienia odwołania od tej decyzji, skarżący winien zgłosić odpowiednim organom śledczym - policji lub prokuraturze, jeżeli uważa, że popełnione zostało przestępstwo. Zdziwienie może budzić fakt, iż skarżący przez tyle lat (od "[...]") nie zgłosił zawiadomienia o popełnieniu (jego zdaniem) przestępstwa. Dodać należy, iż obecnie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w "[...]" z dnia "[...]" jest prawomocna i funkcjonuje w obrocie prawnym, zatem zarówno organy administracji jak i Sąd rozpoznając przedmiotowa sprawę zobowiązany jest taki stan uwzględnić. Jeżeli zatem R. Z. kwestionuje ustalenia powyższego aktu, ewentualnie może rozważyć jego wzruszenie w jednym z trybów nadzwyczajnych określonych w k.p.a.
W tym stanie rzeczy skargę, jako niezasadną, należało oddalić na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło