II SA/Ol 711/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na niewykonanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 lutego 2010 r. Sygn. akt II SO/Ol 44/09 w przedmiocie nałożenia grzywny za niezastosowanie się do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia odrzucić skargę. WSA/pos.1- sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2011r. A. Z., z powołaniem się na art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o wymierzenie Dyrektorowi Aresztu Śledczego grzywny z powodu naruszenia przez ten organ art. 170 w związku z art. 171 i art. 153 p.p.s.a. Strona zarzuciła, iż organ nie wykonał prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sprawie o sygn. akt II SO/Ol 44/09, tj. nie uiścił zasądzonej prawomocnym rozstrzygnięciem grzywny na rzecz Sądu w sposób określony w art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zapłata wskazanej grzywny nie została bowiem dokonana przez Dyrektora Aresztu Śledczego jako organ administracji publicznej, ani ze środków finansowych organu, lecz z prywatnych środków pieniężnych osoby sprawującej funkcję Dyrektora. Tym samym, w ocenie wnioskodawcy, organ zlekceważył prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i nie wykonał jego treści. Skarżący zaznaczył przy tym, iż pismem z dnia 1 sierpnia 2011r. wezwał organ do wykonania przedmiotowego rozstrzygnięcia Sądu w sposób określony w art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednakże mimo wezwania organ nie dokonał wskazanej czynności, co w pełni uzasadnia złożony w niniejszej sprawie wniosek. Jednocześnie skarżący na podstawie art. 154 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o stwierdzenie, iż Dyrektor Aresztu Śledczego miał prawny nakaz i obowiązek zapłaty zasądzonej grzywny, jako organ administracji publicznej ze środków finansowych tego organu, a nie jako osoba prywatna z własnych środków finansowych. W związku z powyższym, A. Z. wniósł o stwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W jego ocenie organ pozostaje bowiem w bezczynności w dokonywaniu czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej obowiązku i nakazu wynikającego z art. 170 w zw. z art. 171 i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem o sygn. akt II SO/Ol 44/09 wymierzył Dyrektorowi Aresztu Śledczego grzywnę w wysokości 50 złotych. Kwota to została uiszczona w czerwcu 2010r. ze środków prywatnych Dyrektora Aresztu Śledczego. Organ wyjaśnił, iż trudna sytuacja finansowa jednostek budżetowych, zarówno w 2010 roku, jak i w obecnym roku spowodowała, że budżet jednostki nie posiadał środków finansowych na pokrywanie takich wydatków. W związku z odrzuceniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wniosku organu o umorzenie zasądzonych grzywien, dyrektor jednostki, mając niezwłoczny obowiązek realizacji prawomocnych rozstrzygnięć Sądu, opłacił zasądzoną w niniejszej sprawie grzywnę z własnych środków pieniężnych, skutkiem czego nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi obowiązkiem sądu jest zbadanie dopuszczalności wniesionego środka zaskarżenia, między innymi w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zakres tej właściwości a jednocześnie zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego wyznacza art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne akty lub czynności niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Ponadto stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Natomiast zupełnie inny charakter ma skarga na niewykonanie wyroku, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis przewiduje bowiem uprawnienie sądu mające na celu wymuszenie wykonania przez konkretny organ administracji publicznej wyroku sądowego, pozostające obok i w związku z uprawnieniami orzeczniczymi. Są to uprawnienia dyscyplinujące organ administracji publicznej i represyjne w stosunku do niego. (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjni Komentarz Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Wraszawa 2005 str. 479). Jednakże wniesienie skargi na podstawie powołanego przepisu jest możliwe w dwóch przypadkach 1) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz 2) w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod redakcją prof. R.Hausera prof. M. Wierzbowskiego Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2011 str. 548). Z treści art. 228 p.p.s.a. wynika, że grzywny orzeczone w postępowaniu przed sądem administracyjnym są także, oprócz kosztów sądowych, dochodami budżetu państwa. Należności te podlegają egzekucji sądowej bez nadawania orzeczeniu klauzuli wykonalności. Należy zatem zauważyć, iż powołany przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. daje skarżącemu możliwość przymuszenia organu do wykonania wyroku sądu administracyjnego. Jednakże przepis ten odnosi się wyłącznie do niewykonania wyroku w zakresie sprawy administracyjnej. Należy bowiem wskazać, iż na przykład w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008r. (Sygn. akt I OSK 154/08, dostępne w Internecie) stwierdzono, iż norma wyrażona w art. 154 § 1 p.p.s.a. nie stanowi podstawy do wymierzenia grzywny w przypadku, gdy organ nie wykona wyroku w części dotyczącej zwrotu zasądzonych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny w związku z niewykonaniem postanowienia wydanego przez tutejszy Sąd w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. oraz o ustalenie przez sąd obowiązku zapłaty tej grzywny przez organ. W uzasadnieniu swojego pisma skarżący powołał się na treść art. 154 § 1 p.p.s.a., dlatego wniosek ten został potraktowany jako skarga na niewykonanie postanowienia. W ocenie Sądu jednak skarga taka podlega odrzuceniu. Przede wszystkim podnieść bowiem należy, iż powołany przez skarżącego przepis art. 154 § 2 p.p.s.a. odnosi się wyłącznie do wyroków, a nie postanowień wydawanych przez sąd administracyjny. Wprawdzie zgodnie z art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, lecz wyrażenie "odpowiednio" nie oznacza stosowania wszystkich przepisów wprost. Jak wskazano bowiem wyżej skarga w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. służy skarżącemu wyłącznie w ściśle określonych przez ten przepis wypadkach. Gdyby jednak nawet przyjąć, iż przepis ten odnosi się także do postanowień, to zdaniem Sądu brak jest podstaw do stosowania go w odniesieniu do postanowienia wymierzającego grzywnę. Jak wskazano bowiem wyżej wyrok wydawany w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma na celu przymuszenie organu do załatwienia sprawy administracyjnej. Postanowienie wydawane w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. natomiast, nie ma na celu przymuszenia organu do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz do wykonania obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Ponadto jego wykonanie podlega egzekucji sądowej, na co wyraźnie wskazuje art. 228 p.p.s.a. Skoro wykonanie takiego postanowienia zostało poddane egzekucji sądowej, to niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na niewykonanie takiegoż postanowienia. Zatem skarga na niewykonanie postanowienia o wymierzenie grzywny za niewykonanie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. podlega odrzuceniu z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.