II SA/Ol 713/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi W. Ł., F. Ł. na działanie Starosty - przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykazu zmian danych ewidencyjnych 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi J. W. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE: Postanowieniem z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" Sąd Rejonowy w "[...]" zniósł częściowo współwłasność działki geodezyjnej nr "[...]" o powierzchni 0,3350 ha, położonej w miejscowości K. w ten sposób, że działkę tę podzielił na dwie równe powierzchniowo działki, zgodnie z projektem podziału sporządzonym przez biegłego sądowego R.N., stanowiącym integralną część postanowienia. Jedną z nich przyznał na własność małżonkom J. i M. Z., drugą zaś na współwłasność W.Ł. w udziale 563/1000 i F.Ł. w udziale 437/1000. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 23 maja 2007 r. Dnia "[...]" Starosta "[...]", na podstawie art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 dalej jako ustawa lub Prawo geodezyjne i kartograficzne) przyjął do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem "[...]" wykaz zmian danych ewidencyjnych działki nr "[...]", sporządzony przez geodetę uprawnionego R.N., w którym w miejsce działki nr "[...]" o powierzchni dotychczasowej 0,3200 ha wprowadzono nowy stan to jest działkę tę o powierzchni 0,3350 ha, podzieloną na działkę W. i F. Ł. o numerze ewidencyjnym "[...]"/1 o powierzchni 0,1675 ha oraz działkę M. i J. Z. o numerze ewidencyjnym "[...]"/2 o takiej samej powierzchni. Na podstawie wymienionego prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w "[...]" w sprawie zniesienia współwłasności oraz wykazu zmian gruntowych Starosty "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" dokonano wpisów w księdze wieczystej Nr "[...]" oraz w ewidencji gruntów i budynków. W dniu 11 lutego 2008 r. W. i F. Ł. wnieśli odwołanie od decyzji Starosty "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]", w którym domagali się unieważnienia przedmiotowego wykazu zmian gruntowych. Zostało ono przekazane jako skarga Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w związku z informacją Starosty "[...]", który wyjaśnił, że w sprawie nie była wydawana decyzja administracyjna. W piśmie z dnia 16 czerwca 2008 r. adresowanym do Starosty "[...]", F. i W. Ł. kwestionowali wykaz zmian gruntowych, sporządzony przez R.N.. Podnosili, iż pozostaje on, podobnie jak wpisy w księgach wieczystych, w niezgodności ze stanem prawnym nieruchomości. Podnieśli, że postanowieniu Sądu Rejonowego w "[...]" z dnia "[...]" prawomocność nadano 21 lutego 2008 r. W. i F. Ł. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na działalnie Starosty "[...]". Zarzucili temu organowi administracji publicznej dokonanie w sierpniu 2006 r. oraz w dniu "[...]" listopada 2007 r. zmian w operacie geodezyjnym działki o numerze ewidencyjnym "[...]", położonej w miejscowości K., niezgodnie ze stanem faktycznym i przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy. Wskazali, iż operat techniczny nr "[...]", jest niezgodny ze stanem faktycznym i prawnym tej nieruchomości, argumentując między innymi, że powierzchnia działki jest w rzeczywistości mniejsza, postanowienie Sądu Rejonowego w "[...]" z dnia "[...]" jest niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości i powinno zostać sprostowane, zaś operat z 1993 r., w oparciu o który ustalono granicę działki, dotyczył jedynie projektu podziału. Wobec powyższego skarżący wnieśli o przywrócenie w ewidencji gruntów stanu sprzed sierpnia 2006 r., zgodnego z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Starosta "[...]" wskazał, iż w dniu 8 listopada 2007 r. w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej został zarejestrowany i włączony do zasobu operat techniczny "[...]", wykonany przez geodetę uprawnionego R.N., dotyczący podziału przedmiotowej działki nr "[...]". Podziału tego dokonał uprawniony geodeta realizując postanowienie Sądu Rejonowego w "[...]" z dnia "[...]" sygn. akt "[...]", o zniesieniu współwłasności działki. Podział działki wykonano zgodnie z "wersją II" zatwierdzonego przez Sąd Rejonowy projektu podziału nieruchomości, w taki sposób, że powstały dwie nowe działki równe powierzchniowo, odpowiadające wielkości udziałów posiadanych w tej nieruchomości przez F. i W.Ł. oraz J. i M.Z. Organ wyjaśnił, iż granica działki nr "[...]" została przyjęta przed jej podziałem, zgodnie z przepisami prawa, na podstawie danych zawartych w obowiązujących dokumentach archiwalnych - operacie technicznym z prac wykonanych w 1993 r., polegających na ustaleniu granic działki nr "[...]" przed jej podziałem (który wówczas nie został zrealizowany, tzn. uwidoczniony w operacie ewidencji gruntów oraz w księdze wieczystej) oraz w operacie technicznym z prac wznowienia granic działek nr "[...]" i "[...]" z 2002 r. Z treści operatu z 1993 r. wynika, że geodeta ustalił położenie wszystkich punktów granicznych działki nr "[...]", obliczył powierzchnię działki (wyniosła 0,3350 ha), ustaloną granicę okazał stronom postępowania, a zainteresowani przyjęli położenie punktów granicy, składając podpisy w protokole. Jednak wobec niezniesienia współwłasności podział ten nie został wówczas uwidoczniony w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej. Dopiero w postępowaniu o zniesienie współwłasności w 2006 r. geodeta przyjął granice z 1993 r. oraz uwzględnił wynikającą z obliczeń nową powierzchnię działki. Organ zaznaczył, iż zmiany wynikające z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w "[...]" zostały w dniach 31 grudnia 2007 r. i 6 lutego 2008 r. uwidocznione w księgach wieczystych oraz na podstawie § 46 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U z 2001 r. Nr 38, poz. 454), w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego K. - w dniu 28 lutego 2008 r. Dodatkowo Starosta wskazał, że w dniu 9 lutego 2008 r. F. i W. Ł. złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na decyzję Starosty Powiatowego w "[...]" nr "[...]", zarzucając zmianę danych ewidencyjnych działki nr "[...]". Natomiast w dniu 11 lutego 2008 r. złożyli skargę na Geodetę Powiatowego w "[...]", dotyczącą podpisania wykazu zmian gruntowych sporządzonego przez geodetę uprawnionego R.N.. Ponadto w pismach z dnia 13 maja 2008 r. i 16 czerwca 2008 r. ponownie zgłosili zarzuty dotyczące nieprawidłowości w ewidencji gruntów. Organ poinformował ich wówczas, iż nie zaistniały żadne nowe okoliczności mogące wpłynąć na zmianę stanu prawnego nieruchomości. Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2009 r. pełnomocnik skarżących poparł ich skargę. Ponadto wniósł o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola legalności aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności zarówno z prawem materialnym jak i przepisami procesowymi. Przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) kontroli sądowo administracyjnej poddaje nie tylko decyzje i postanowienia ( pkt 1-3) ale także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ( pkt 4 ). W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionowali działania Starosty "[...]", który przyjął do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operat techniczny, sporządzony przez uprawnionego geodetę i na tej podstawie dokonał wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżących, wykorzystany w postępowaniu o zniesienie współwłasności operat i dokonany na jego podstawie wpis w ewidencji gruntów i budynków są niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Samo sporządzenie operatu technicznego i przyjęcie go do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie należą do spraw wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Operat techniczny stanowi bowiem dokumentację techniczną, zawierającą materiały, powstałe po wykonaniu prac geodezyjnych i kartograficznych przez uprawnionego geodetę w innych postępowaniach, między innymi - tak jak w niniejszej sprawie- w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Działania te nie mają charakteru działań władczych z zakresu administracji publicznej i dlatego nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Dopiero zapisy w ewidencji gruntów i budynków dokonane przez właściwy organ w oparciu o przyjęty do zasobu operat techniczny, stanowią władcze działanie, którego legalność podlega kontroli sądu administracyjnego. Ewidencja gruntów i budynków stanowi urzędowy zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych nimi władających. W art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zostały określone informacje, jakie powinna zawierać ewidencja gruntów i budynków. Informacje te dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości a także danych właściciela. Stosownie do art. 23 tej ustawy właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów. Wynika z powyższego, iż zmiany danych w ewidencji gruntów dokonuje się wyłącznie na podstawie decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych lub aktów notarialnych, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Ewidencja więc odzwierciedla jedynie stan prawny nieruchomości ustalony w innych postępowaniach sądowych lub administracyjnych albo w czynnościach prawnych zawartych w formie aktu notarialnego. Oznacza to, że ewidencja gruntów nie może rozstrzygać sporów, dotyczących prawa własności gruntu. Poprzez kwestionowanie zapisu w ewidencji gruntów nie można bowiem dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Nie taka jest bowiem rola tej ewidencji. Zgodnie z § 36 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U Nr 38, poz.454) przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Wynika z powyższego, że skoro operat sporządzony przez geodetę R.N. został wykorzystany do wydania postanowienia przez Sąd Rejonowy w "[...]" i na jego podstawie Sąd ten zniósł współwłasność nieruchomości, należącej do W. i F. Ł. oraz małżonków J. i M. Z. przyznając im na własność określone w postanowieniu działki o oznaczonych numerach ewidencyjnych i określonych powierzchniach, to okoliczności te nie mogą być skutecznie kwestionowane w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Wszelkie dane dotyczące przedmiotowej nieruchomości, w tym powierzchni działki nr "[...]" i jej właścicieli wynikają wprost z orzeczenia sądu powszechnego w sprawie o zniesienie współwłasności. Treść tychże danych nie może być przez organ administracji zmieniona. Twierdzenie skarżących, iż postanowienie Sądu Rejonowego w "[...]" z dnia "[...]" jest niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości i powinno zostać sprostowane, jest nieuprawnione. Jeśli skarżący nie zgadzają się z przebiegiem granic ich nieruchomości, powierzchnią działki bądź wpisami dotyczącymi właścicieli, wykazanymi w wymienionym postanowieniu, to mogą je podważać w postępowaniu cywilnym. Kwestionowanie ich w administracyjnym postępowaniu ewidencyjnym jest niedopuszczalne. Nie można zarzucić Staroście "[...]" działania niezgodnego z prawem, bowiem w myśl § 46 ust.2 pkt 1 i 2 powołanego rozporządzenia miał on obowiązek z urzędu wprowadzić zmiany, wynikające z prawomocnego orzeczenia sądowego i opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Organ ewidencyjny gruntów nie mógł natomiast samodzielnie rozstrzygać, czy dane zawarte w postanowieniu Sądu Rejonowego w "[...]" są prawidłowe. Nie mógł on bowiem kształtować nowego stanu prawnego nieruchomości, odmiennego niż w tym postanowieniu a jego obowiązkiem było potwierdzenie w ewidencji stanu prawnego nieruchomości, określonego przez sąd powszechny. Zmiana tych danych będzie możliwa, jeżeli zajdą nowe okoliczności mogące wpłynąć na stan prawny nieruchomości to jest zostanie wydane orzeczenie sądowe lub decyzja administracyjna kształtująca nowy stan prawny. Na legalność działań Starosty "[...]" nie wpływa podnoszona w skardze okoliczność, iż postanowieniu Sądu Rejonowego w "[...]" z dnia "[...]" sygn. akt "[...]", stanowiącemu podstawę wpisu do ewidencji, prawomocność została nadana dopiero 21 lutego 2008 r. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt lit. c p.p.s.a. podstawą uwzględnienia skargi może być tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie postanowienie o zniesieniu współwłasności niewątpliwie jest prawomocne i nie zmienia tego fakt, iż nadanie klauzuli prawomocności nastąpiło prawie 9 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia. Z powyższych względów zarzuty, zawarte w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zmianami).