II SA/Ol 714/25
WyrokWSA w Olsztynie2026-02-10
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Ewa Osipuk, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę użytku gruntowego z "terenów mieszkaniowych (B)" na inny, złożony po zakończeniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków i po upływie terminu na zgłoszenie zarzutów do operatu, powinien być rozpoznany jako wniosek o aktualizację danych w trybie decyzji administracyjnej, czy jako zarzut do operatu modernizacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek skarżącej o zmianę użytku gruntowego, złożony po zakończeniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków i po upływie terminu na zgłoszenie zarzutów do operatu, prawidłowo został zakwalifikowany przez organ pierwszej instancji jako wniosek o aktualizację danych w trybie decyzji administracyjnej, a nie jako zarzut do operatu modernizacyjnego. Zgodnie z art. 24a ust. 12 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zarzuty zgłoszone po terminie traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją. Ponadto, sąd stwierdził, że stan faktyczny działki (budynek mieszkalny w złym stanie technicznym, ruiny budynku gospodarczego, brak produkcji rolniczej) oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej) wykluczają możliwość zaliczenia gruntu do kategorii "gruntów rolnych zabudowanych (Br)", co uzasadnia utrzymanie oznaczenia "terenów mieszkaniowych (B)".Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę użytku gruntowego działki nr [...] z "terenów mieszkaniowych (B)" na inny, argumentując, że działka stanowiła dawne siedlisko rolnicze. Starosta odmówił aktualizacji, wskazując na modernizację ewidencji z 2014 r., brak zarzutów ze strony ówczesnego właściciela oraz obecny stan działki (budynek mieszkalny w złym stanie, ruiny budynku gospodarczego, brak produkcji rolniczej), a także zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej). Decyzja starosty została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędną kwalifikację wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2026 roku sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Decyzją z 23 lipca 2025 r. Starosta Ostródzki (dalej: "starosta", "organ pierwszej instancji") po rozpatrzeniu wniosku A.L. (dalej: "skarżąca") odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie użytku gruntowego tereny mieszkaniowe (B) na inny niż tereny mieszkaniowe użytek gruntowy na działce nr [...] .
Wyjaśnił, że w marcu 2014 r. została przeprowadzona modernizacja operatu ewidencji gruntów i budynków (dalej także: "EGiB"), podczas której geodeta wykazał, że na ww. działce znajdował się wyłącznie budynek mieszkalny. Wobec czego 9 maja 2014 r. operat techniczny został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Starosta ogłosił 12 maja 2014 r. w dzienniku urzędowym województwa Warmińsko-Mazurskiego, który ukazał się w dniu 13 maja 2014 r., pod poz. 1913, informację o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego gruntów ewidencji budynków w zakresie uzupełnienia bazy o budynki i lokale dla gminy stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Ówczesny właściciel przedmiotowej nieruchomości nie wniósł w ustawowym terminie zarzutów, o których mowa w art. 24a ust. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm., dalej: "Pgk"), a pismo skarżącej z 12 marca 2025 r. jest spóźnione.
Starosta ustalił, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] ww. działka znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej, oznaczonym symbolem "7MN/U". Dodał, że dom mieszkalny usytuowany na tej działce jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków.
Wskazał, że w toku oględzin przeprowadzonych 29 maja 2025 r. ustalił, że działka jest nieużytkowana, a na działce znajdują się: budynek mieszkalny w złym stanie technicznym, garaż blaszany i pozostałości po zabudowaniach, bez dachu, z resztkami ścian. Zaznaczył, że z kopii protokołu sporządzonego w trakcie kontroli przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego również wynika, że na działce znajdują się nieużytkowany, w nieodpowiednim stanie technicznym, budynek mieszkalny jednorodzinny oraz obiekt o konstrukcji blaszanej i pozostałości po obiekcie budowalnym oznaczone na mapie zasadniczej symbolem "ib", po którym pozostały wyłącznie części murowanych ścian parteru.
Starosta wyjaśnił, że w trakcie oględzin działki zasadniczą kwestią było ustalenie czy działka jest działką siedliskową i czy grunt ten służy produkcji rolniczej. Ocenił, że nie można stwierdzić, że na przedmiotowej działce jest prowadzona produkcja rolnicza, gdyż jest tam budynek mieszkalny, lecz nie ma na niej budynków i budowli przeznaczonych do produkcji rolniczej. Stwierdził, że ponieważ rodzaj użytku gruntowego jest determinowany rodzajem zabudowy, jaka znajduje się na określonym obszarze gruntu, na podstawie zgromadzonej dokumentacji uznał, że teren ww. działki, na której posadowiony jest budynek mieszkalny jednorodzinny, jest prawidłowo zaliczony do użytku gruntowego "Tereny mieszkaniowe - B".
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżąca wyraziła niezadowolenie z decyzji starosty.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Olsztynie (dalej: "WINGiK") decyzją z 16 września 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wyjaśnił, że wpisy w EGiB mają charakter deklaratoryjny i powinny mieć uzasadnienie w dokumentach. Podkreślił, że w sprawie aktualizacji danych EGiB ww. działki istotne jest, że na działce znajduje się nieużytkowane dawne siedlisko, w skład którego obecnie wchodzi budynek mieszkalny i urządzenie w postaci garażu blaszanego. Na działce nie znajdują się budynki przeznaczone do produkcji rolniczej lub przetwórstwa rolno-spożywczego. Aktualny charakter obszaru działki został potwierdzony oględzinami przeprowadzonymi przez pracowników Starosty (29 maja 2025 r.) i PINB w Ostródzie (3 lipca 2025 r.).
Zgodnie natomiast z lp. 5 ust. 3 z tabeli z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie"), oznaczenie użytku gruntowego "Grunty rolne zabudowane - Br" może mieć miejsce, gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, o ile z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo z projektu budowlanego wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki przeznaczone do produkcji rolniczej lub przetwórstwa rolno-spożywczego.
Stosownie do uchwały [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] obszar przedmiotowej działki został wskazany jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej.
Jednocześnie, dla ww. działki nie przedłożono warunków zabudowy lub projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy, z których wynikałoby, że na gruncie tym mogą być budowane budynki przeznaczone do produkcji rolniczej lub przetwórstwa rolno-spożywczego. Powyższe wyklucza zaliczenie gruntu na tej działce do użytku "Br".
Nie został również spełniony warunek wymagający faktycznego zajęcia gruntu pod budynek do produkcji rolniczej lub przetwórstwa rolno-spożywczego. Obecny stan zabudowania działki budynkiem mieszkalnym z bezpośrednio sąsiadującymi z budynkiem gruntami niewykorzystywanymi do celu, który uzasadniałby zaliczenie tych gruntów do innej grupy użytków, powoduje że cały grunt na działce należy zaliczyć do użytku gruntowego "tereny mieszkaniowe – B". Treść dokumentacji geodezyjnej w zakresie wykazywania rodzaju użytku gruntowego na działce jest zatem aktualna.
W złożonej skardze na ww. decyzję organu odwoławczego skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 15 , art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a.").
Wywiodła, że WINGiK nie ustalił, czy znajdujące się na działce ruiny budynków nie posiadają charakteru zabudowy gospodarczej, lecz ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że "istnieje budynek mieszkalny", bez zbadania jego rzeczywistego stanu technicznego, funkcji historycznej i ustalenia, czy stanowi on pozostałość po dawnym siedlisku rolnym.
Organ nie odniósł się również do fotografii przedstawiających ruiny budynków zlokalizowanych na działce, pełnej treści planu miejscowego, w szczególności w zakresie wpisania budynku do rejestru zabytków i objęcia terenu działki strefą konserwatorskiej ochrony pośredniej. Dodała, że z części graficznej rysunku planu miejscowego wynika, że w 2014 r. na przedmiotowej działce istniała zabudowa o charakterze gospodarczym. Skarżąca zarzuciła ponadto, że nie została zawiadomiona o zakończeniu postępowania dowodowego i nie umożliwiono jej zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do ich treści przed wydaniem decyzji.
Wywiodła też, że niezasadnie organy obu instancji potraktowały ustalenia planu miejscowego jako podstawę aktualizacji danych ewidencyjnych, podczas gdy plan zagospodarowania przestrzennego określa jedynie dopuszczalne przeznaczenie terenu, a nie rzeczywisty sposób jego wykorzystania.
Tym samym aktualizacja dokonana w oparciu o zapisy planu miejscowego została przeprowadzona bez podstawy prawnej. Stwierdziła, że błędnie zakwalifikowano jej wniosek jako aktualizację danych, zamiast rozpoznać go w trybie zarzutów do operatu modernizacyjnego. Zauważyła, że zbieżność dat uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przeprowadzonej modernizacji EGiB w 2014 r wskazuje, że zmiana rodzaju użytku gruntowego dla działki była dokonana nie w oparciu o rzeczywisty stan zagospodarowania terenu, lecz na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżąca wywiodła ponadto, że w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków mieści się także prostowanie błędnych wpisów EGiB. Wyjaśniła, że na ww. działce przed wojną został wybudowany budynek mieszkalny dla czeladnika, a w otoczeniu tego obiektu znajdowały się zabudowania gospodarskie, stanowiące integralną część siedliska rolniczego jej dziadka. Organy obu instancji nie uwzględnili historycznego i faktycznego charakteru działki, stanowiącej dawniej gospodarstwo rolne, co godzi w zasadę pewności prawa, która powinna gwarantować stabilność i ciągłość sytuacji prawnej wynikającej z wieloletniego stanu faktycznego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, że we wniosku z 12 marca 2025 r. skarżąca zwróciła się o "podjęcie stosownego postępowania" w sprawie oznaczenia m.in. przedmiotowej działki jako użytku gruntowego "B", wywodząc, że są to grunty po starym gospodarstwie rolnym, które obecnie jest w ruinie.
Wbrew zarzutowi skargi, prawidłowo starosta zakwalifikował żądanie skarżącej jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (aktualizację), nie zaś jako zarzut do operatu modernizacyjnego.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm., dalej: "Pgk"), informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Jak stanowi ust. 2b, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego – orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rejestrach publicznych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b (pkt 1) lub w drodze decyzji administracyjnej – w pozostałych przypadkach (pkt 2).
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2c).
Jednocześnie, zgodnie z art. 24a ust. 1 Pgk starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Ustępy 2 – 11 art. 24 określają kolejne etapy postępowania związanego z modernizacją EGiB oraz obowiązki organu i prawa uprawnionych podmiotów.
W ramach tej procedury, starosta m.in. informuje o terminie i miejscu wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia (ust. 5), a na podstawie ust. 6, każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. Z ust. 7 wynika, że o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu rozstrzyga upoważniony pracownik starostwa przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego. Na mocy ust. 8, po upływie tego terminu, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, o czym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa i w Biuletynie Informacji Publicznej.
Zgodnie z ust. 9, każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Ustawodawca stwierdził w ust. 12 wprost, że zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
Wobec jednoznacznej treści art. 24a ust. 12 Pgk niemożliwe więc było rozpoznanie wniosku skarżącej w trybie art. 24a ust. 9 – 11 Pgk, gdyż modernizacja EGiB została przeprowadzona w marcu 2014 r., a operat techniczny został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 9 maja 2014 r. i zarejestrowany pod nr P.2815.2014.542. Ponadto, żądanie takie nie zostało zawarte w tym wniosku, gdyż skarżąca domagała się jedynie "podjęcia stosownego postępowania".
Podkreślić również należy bezsporny fakt, że właściciel przedmiotowej nieruchomości w toku procedury modernizacyjnej nie zgłosił zarzutów do danych objętych modernizacją. Okoliczność ta pozwala na stwierdzenie, że zgadzał się on z wynikami modernizacji EGiB przeprowadzonej przez starostę w 2014 r. Tym samym bezprzedmiotowe są również wywody skarżącej o możliwości uwzględnienia w toku aktualizacji EGiB błędów, które zostały popełnione w przeprowadzonej modernizacji.
Prawidłowo w stanie faktycznym sprawy, decyzją z 23 lipca 2025 r., starosta odmówił aktualizacji operatu EGiB przez zmianę użytku gruntowego tereny mieszkaniowe ("B") na inny użytek gruntowy w doniesieniu do ww. działki.
Należy zauważyć, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie") użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy: 1) grunty rolne; 2) grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione; 3) grunty zabudowane i zurbanizowane; 4) grunty pod wodami; 5) tereny różne.
Stosownie do § 9 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia wśród gruntów rolnych, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, występują grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem Br. Natomiast jak wynika z ust. 3 § 9, grunty zabudowane i zurbanizowane, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 3, dzielą się m.in. na: 1) tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem B (pkt 1); inne tereny zabudowane, oznaczone symbolem Bi (pkt 3). Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 10).
Zgodnie z lp. 5 załącznika nr 1, do gruntów rolnych zabudowanych ("Br") "zalicza się grunty zajęte pod:
1) budynki przeznaczone do produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, w szczególności: spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, stodoły, budynki inwentarskie, budynki na sprzęt rolniczy, magazyny i sortownie ryb, wylęgarnie ryb, podchowalnie ryb, wędzarnie, przetwórnie, chłodnie, a także budowle i urządzenia rolnicze, w szczególności: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego, a także instalacje służące do otrzymywania biogazu rolniczego, place składowe, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych;
2) budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego, z wyłączeniem gruntów zajętych pod przemysłowe zakłady przetwórstwa rolniczego bazujących na surowcach pochodzących spoza gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą te budynki;
3) budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, takie jak: komórki, garaże, szopy, kotłownie, podwórza, śmietniki, składowiska odpadów, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej.
2. Do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się także:
1) grunty położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń, i niewykorzystywane na inny cel, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty, kwietniki, warzywniki;
2) grunty zajęte pod budynki, budowle i urządzenia, o których mowa w ust. 1, niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, jeżeli grunty te nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82);
3) grunty pod budynkami, budowlami i urządzeniami wchodzące w skład biogazowni rolniczej spełniającej warunki określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu (Dz. U. poz. 1597), a także grunty położone między tymi budynkami, budowlami i urządzeniami lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie, tworzące zorganizowaną całość gospodarczą, w tym zajęte pod dojazdy, place składowe, postojowe i manewrowe, śmietniki, miejsca magazynowania odpadów i ogrodzenia, o ile ich łączna powierzchnia nie jest większa niż 1,0000 ha i wchodzą one w skład gospodarstwa rolnego.
3. W przypadku gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, to grunt w granicach tego siedliska zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo też z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2".
Według zaś lp. 13 załącznika nr 1 do rozporządzenia do terenów mieszkaniowych (symbol "B") zalicza się grunty, niewchodzące w skład gruntów rolnych zabudowanych, o których mowa w lp. 5: 1) zajęte pod budynki mieszkalne; 2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne; 3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.
Z oględzin przeprowadzonych przez starostę 29 maja 2025 r. wynika wprost, że na przedmiotowej nieużytkowanej działce, znajdują się: budynek mieszkalny w złym stanie technicznym, garaż blaszany i resztki ścian, bez dachu, po jakichś zabudowaniach. Ustalenia te potwierdziły oględziny PINB z 3 lipca 2025 r., podczas których również ustalono, że na działce znajduje się nieużytkowany, w nieodpowiednim stanie technicznym, budynek mieszkalny jednorodzinny, a ponadto obiekt o konstrukcji blaszanej i części murowanych ścian parteru obiektu budowlanego, oznaczonego na mapie zasadniczej symbolem "ib".
Podkreślić należy, że skarżąca nie kwestionuje prawidłowości ww. ustaleń starosty i organu nadzoru budowlanego gdyż również podała, że na działce znajdują się ruiny budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego. Z wyjaśnień skarżącej wprost wynika także, że obecnie przedmiotowa działka, znajdujący się na niej budynek mieszkalny i ruiny budynku, który według skarżącej pierwotnie był budynkiem gospodarczym, nie są w żaden sposób wykorzystywane i nie mają związku z jakąkolwiek działowością rolniczą.
Wobec tego nie można twierdzić, że na działce znajdują się jakiekolwiek budynki, o których mowa w lp. 5 ust. 1 załącznika nr 1, gdyż w ogóle nie ma tam budynku gospodarczego, lecz ruiny po takim obiekcie. Wyklucza to możliwość zaliczenia gruntu tej działki do gruntów wymienionych w ust. 2 pkt 1 i 2 lp. 5 załącznika nr 1. Oczywistym jest, że nie jest to grunt opisany w ust. 2 pkt 3 lp. 5 załącznika nr 1.
Brak jakiegokolwiek związku działki i znajdujących się na niej obiektów z prowadzeniem działalności rolniczej, treść planu miejscowego, którego ustaleniami objęta jest przedmiotowa działka oraz brak projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy, z których wynikałoby, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, wykluczają możliwość zaliczenia tej działki do kategorii "Br" na podstawie ust. 3 lp. 5 załącznika nr 1.
Zgodnie bowiem z ustaleniami uchwały [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], obszar ww. działki został oznaczony na rysunku planu symbolem 7MN/U i stosownie do § 4 tej uchwały stanowi teren przeznaczony na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej.
Wobec powyższego, nie może budzić wątpliwości, że nie można zaliczyć gruntu przedmiotowej działki do gruntów rolnych zabudowanych, wyliczonych w ww. przepisach rozporządzenia.
Bez wpływu na tę ocenę pozostaje okoliczność, że historycznie grunty te stanowiły część gospodarstwa rolnego (siedliska) dziadka skarżącej. Nawet jeżeli pierwotnie grunt przedmiotowej działki był użytkowany rolniczo, to w latach późniejszych doszło do tego rodzaju zmian faktycznych, że w ich efekcie niemożliwe było przyjęcie w toku rozpoznawania wniosku skarżącej, że oznaczenie podmiotowego użytku gruntowego symbolem "B" jest nieprawidłowe. Pozostałości po budynku gospodarczym, które bezspornie są ruiną, nie mogą być uznane za "zabudowę gospodarczą" nawet, jeśli pierwotnie budynek został wybudowany i użytkowany w tym celu.
Dodać należy, że nawet gdyby w dacie wykonywania modernizacji EGiB możliwe było oznaczenie terenu ww. działki symbolem "R" (co jednak niewątpliwie nie zostało wykazane przez skarżącą i czemu przeczy brak zarzutu ówczesnego właściciela), to w dacie złożenia przez skarżącą wniosku z 12 marca 2025 r. stan gruntu i zabudowań na tej działce nie pozwalał na dokonane zmiany istniejącego w EGiB oznaczenia tej nieruchomości "B" na inny, w szczególności "Rb".
Wobec powyższego organy obu instancji nie naruszyły w sprawie art. 24 i art. 24a ust. 12 Pgk.
Nie uchybiły również zasadom postępowania, wynikającym z art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a.
Wyjaśnić skarżącej należy, że art. 7 k.p.a. nie jest źródłem obowiązku organu administracji badania wszystkich okoliczności, które w jakikolwiek sposób mogą wiązać się ze sprawą. Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, że organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczając tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 17.11.2023 r. II OSK 477/21 – wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy również zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym, organy te nie są zobowiązane do dokonywania czynności nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Uwaga ta dotyczy również art. 77 § 1 k.p.a., będącego uszczegółowieniem zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia. Natomiast pozyskiwanie dowodów ponad ten wymóg, nie jest już obowiązkiem organów administracji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest kompletny i tym samym wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Podstawowym dowodem jest protokół z oględzin przedmiotowej działki, do którego skarżąca nie miała zastrzeżeń. Organy obu instancji prawidłowo, zgodnie z art. 80 k.p.a., przeanalizowały te okoliczności, które były istotne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i dały temu wyraz w uzasadnieniach decyzji, które nie uchybiają art. 107 § 3 k.p.a.
Fakt, że pominięto historyczną funkcję ruin budynku gospodarczego i nie ustalano, czy stanowi on pozostałość po dawnym siedlisku rolnym, a także brak wypowiedzenia się odnośnie do okoliczności, że budynek mieszkalny jest wpisany do rejestru zabytków, a teren działki znajduje się w strefie konserwatorskiej ochrony pośredniej, nie narusza ww. przepisów regulujących postępowanie dowodowe, gdyż nie miało to znaczenia w sprawie w światle cytowanych wyżej przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. należy zauważyć, że w bardzo lakonicznych pismach złożonych w toku postępowania (to jest we wniosku i w odwołaniu) skarżąca nie zawarła żadnych wniosków dowodowych. Podnosząc w skardze zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. skarżąca w ogóle nie uzasadniła jego zasadności, ograniczając się tylko do zaznaczenia, że nie została zawiadomiona o zakończeniu postępowania. Zgodnie natomiast z utrwalonym w orzecznictwie NSA poglądem, dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (zob. np. wyroki NSA z 27.07.2024 r. III OSK 2619/22 i 20.10.2025 r. III OSK 1663/25).
Okoliczność, że WINGiK uwzględnił w odrębnym postępowaniu ponaglenie skarżącej i postanowieniem z 12 maja 2025 r. stwierdził bezczynności starosty nie oznacza, że utrzymanie w mocy prawidłowej decyzji organu pierwszej instancji narusza art. 8 § 1 k.p.a.
Zawarta w tym przepisie zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, nie oznacza obowiązku organów administracji publicznej uwzględniania każdego żądania strony postępowania bez względu na jego zasadność.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji RP należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 pkt 8 Pgk ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający m.in. gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi nieruchomościami.
Jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 3 Pgk jednym z zadań Służby Geodezyjnej i Kartograficznej jest prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym aktualizacja i udostępnianie danych. Obowiązek aktualizacji danych objętych EGiB wynika także m.in. z art. 22, art. 23 czy art. 24. Tym samym ustawodawca przewidział jako zasadę, że EGiB jest bazą zawierającą dane aktualne, nie zaś historyczne. WINGiK i starosta nie naruszyli więc art. 2 Konstytucji RP przez to, że nie uwzględnili historycznego charakteru ww. działki, będącej dawniej gospodarstwem rolnym dziadka skarżącej, i nie zmienili prawidłowych danych w EGiB.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie
art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca złożyła wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy w stosownym terminie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło