II SA/Ol 718/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K., A. J., I. J., B. B.-Ż., I. Ł. i M. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" znak:"[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia postanawia przywrócić termin do wniesienia sprzeciwu. Decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., po rozpatrzeniu odwołania C. G. od decyzji wydanej przez Wójta Gminy R. z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji 20 kurników do ściółkowego chowu drobiu – brojlera kurzego – o łącznej liczbie stanowisk 1 142 000 szt./cykl (4 568 DJP) w obrębie fermy drobiu w miejscowości Ż., gmina R., powiat d. w granicach wydzielonej części działki o nr ewidencyjnym "[...]", obręb "[...]" Ż. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W dniu 18 lipca 2017 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) J. K., A. J., I. J., B. B.-Ż., I. Ł. i M. Z. wnieśli, za pośrednictwem organu odwoławczego, skargę na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 1 września 2017 r. (sygn. akt II SA/Ol 658/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935 ze zm.). W myśl nowych przepisów od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, w terminie 14 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art.64a- art.64e p.p.s.a.). Jednocześnie podkreślono, iż stosownie do art. 17 ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017 r. do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętymi i niezakończonymi przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 1 czerwca 2017 r. stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym, co oznacza, że do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych już po dacie wejścia w życie nowelizacji, tj. gdy skarga została wniesiona najwcześniej w dniu 1 czerwca 2017 r. mają zastosowanie przepisy p.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym. Sąd wskazał, iż w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana jeszcze w starym stanie prawnym, zgodnie także ze starym stanem prawnym udzielone zostało pouczenie w decyzji o przysługującym środku zaskarżenia. Jednakże skarga w tej sprawie została wniesiona w dniu 18 lipca 2017 r., a zatem już w nowym stanie prawnym. Tym samym, od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa przysługuje już nie skarga, lecz sprzeciw od decyzji, który stosownie do art. 64a i następnych p.p.s.a. winien zostać złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego, tj. w niniejszej sprawie do dnia 4 lipca 2017 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, iż skarżący wnieśli skargę z uchybieniem 14-dniowego terminu i tym samym podlega ona odrzuceniu przez Sąd. W dniu 12 września 2017 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]". W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż nie było ich winy w uchybieniu terminu, bowiem nie są prawnikami i nie znają się na zawiłościach proceduralnych prawa, a tym bardziej nie są w stanie śledzić zmian tego prawa. Podkreślili, że mieszkają w małej wsi, z dala od ośrodków miejskich, dlatego zaufali pouczeniu zawartemu w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., gdyż organ ten cieszy się powszechnym poważaniem oraz zaufaniem i wnieśli skargę na wyżej opisaną decyzję, w terminie wskazanym w pouczeniu tej decyzji. Nie mieli żadnej wiedzy o tym, że w międzyczasie, tj. w dniu 1 czerwca 2017 r. zmieniło się prawo oraz zmienił się całkowicie sposób zaskarżania decyzji i że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie. O okolicznościach tych dowiedzieli się dopiero z uzasadnienia postanowienia WSA w Olsztynie, które doręczono im drogą pocztową w dniach 6 i 7 września 2017 r. Dlatego też wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" należy uznać za zasadny. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od wskazanej wyżej decyzji skarżący wnieśli sprzeciw od tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywraca termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. W doktrynie i orzecznictwie podkreślono, że "brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem" (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2005r., str. 333, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 14 stycznia 1972r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; 29 października 1999r., I CKN 556/98, LEX nr 50702; 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP - 2000, nr 12, poz. 488, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, iż zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie skarżącym terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]". Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" zawierała pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia skargi na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Strony postępowania zostały poinformowane o wydaniu powyższej decyzji obwieszczeniem w trybie art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, które było wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy R. przez okres 14 dni, tj. od dnia 6 czerwca 2017 r. do dnia 20 czerwca 2017 r. Skarżący zastosowali się do pouczenia zawartego w powyższej decyzji, zachowując wskazany w pouczeniu termin do wniesienia skargi. Jednakże na skutek zmiany przepisów pouczenie to nie odpowiadało już nowemu stanowi prawnemu. W dniu 1 czerwca 2017r. weszła bowiem w życie nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, skarga nie przysługuje, przy czym strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64a – 64e p.p.s.a.). Jednocześnie w myśl art. 17 ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017r. do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 1 czerwca 2017 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym, do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych już po dacie wejścia w życie nowelizacji, tj. gdy skarga została wniesiona najwcześniej w dniu 1 czerwca 2017 r. mają zastosowanie przepisy p.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym. Skarżący wnieśli skargę w dniu 18 lipca 2017 r., a więc w czasie, gdy obowiązywał już nowy stan prawny, zgodnie z którym od przedmiotowej decyzji przysługuje nie skarga, lecz sprzeciw, który stosownie do art. 64a i następnych p.p.s.a. powinien zostać złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego, tj. w niniejszej sprawie najpóźniej do dnia 4 lipca 2017 r. W świetle powyższych rozważań nie budzi zatem wątpliwości, iż skarga została wniesiona po terminie, jednakże w ocenie Sądu uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżących. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, w której strona mimo prawidłowego zastosowania się do pouczenia zawartego w decyzji miałaby ponieść negatywne konsekwencje wynikające ze zmiany stanu prawnego. Byłoby to nie do zaakceptowania z punktu widzenia ogólnych zasad prawa. Należy również zaznaczyć, iż skarżący spełnili przesłankę określoną w art. 87 § 1 p.p.s.a., bowiem z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu wystąpili w wymaganym terminie siedmiu dni liczonym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w tym przypadku – od dnia doręczenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 września 2017 r. (sygn. akt II SA/Ol 658/17) . Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.