II SA/Ol 720/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków D.L. i J.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D.L. i J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie opłaty planistycznej postanawia odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy. D. i J. L., którzy w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 32--38 akt), zostali zobowiązani pismami z dnia 29 września 2009 r. do przedłożenia w terminie 7 dni dodatkowych oświadczeń. W wezwaniach, doręczonych skarżącym 30 września 2009 r., uprzedzono, iż niezastosowanie się do nich może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy (k. 44-45, 47-48). W piśmie z dnia 14 października 2009 r. wnioskodawcy zwrócili się "o przesunięcie terminu wezwania", tłumacząc iż "nastąpił pilny wyjazd za granicę z powodu spraw losowych a wskutek roztargnienia nie zabrali(-) z sobą numeru telefonu do Sądu, aby poinformować o sytuacji" (k. 49). Wobec faktu, iż wniosek stron został zgłoszony po upływie terminu sądowego, referendarz sądowy, uznając zaistnienie ważnej przyczyny, z urzędu przedłużył do 30 dni termin wyznaczony skarżącym wezwaniami z dnia 29 września 2009 r. (k. 52) Termin do złożenia, określonych tymi wezwaniami, dodatkowych oświadczeń upłynął zatem z dniem 30 października 2009 r. Do Sądu wpłynęła jedynie przesyłka nadana w urzędzie pocztowym w dniu 3 listopada 2009 r., zawierająca pismo, w którym skarżący oświadczyli, że "ze względu na sytuację losową (ich) wniosek o przyznanie prawa pomocy przesunął się w terminie". Odpowiedź na żadne z pytań postawionych wezwaniach z dnia 29 września 2009 r. nie została zawarta również w załączonym do tego pisma ponownie wypełnionym przez J.L. formularzu wniosku PPF (k. 58-61). W konsekwencji stwierdzić należy, co następuje: Zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika - stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania [art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej w skrócie p.p.s.a.]. Jeśli natomiast wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z regulacji tej jednoznacznie wynika, iż strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stąd też, w przypadku gdy zawarte w nim oświadczenie budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy oraz jego stanu rodzinnego, jest on obowiązany złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Zdaniem orzekającego, konieczność taka zaistniała niewątpliwie na gruncie niniejszej sprawy. Nieuzyskanie odpowiedzi na wezwania z 29 września 2009 r. sprawiło, iż pozostało niejasne, dlaczego osoby określone w pierwotnie złożonych oświadczeniach (k. 15-21) jako pozostające ze skarżącymi we wspólnym gospodarstwie domowym nie zostały ujęte w rubryce 6 formularza wniosku (k. 33 i 36); czy osoby te mieszkają w domu stanowiącym własność skarżących, a jeśli tak, to w jakim zakresie partycypują w ponoszeniu kosztów jego utrzymania (udzielenia odpowiedzi na to ostatnie pytanie skarżący zaniechali po raz drugi - k. 26-27, 31-39); jaka jest miesięczna wysokość dochodów dzieci skarżących; jakiej umowy dotyczy zlecenie stałe na kwotę 220 zł; z jakiego tytułu w dniu 9 września 2009 r. dokonana została na konto skarżących wpłata 322,39 zł; w jakim celu zaciągnięte zostały kredyty, których raty we wrześniu b.r. wyniosły łącznie 369,68 zł. Uzyskanie tych informacji było niezbędne, skoro z rozpatrywanego wniosku wynika, iż miesięczny dochód skarżących wynosi jedynie 734,31 zł netto. Jak wielokrotnie stwierdzał Naczelny Sąd Administracyjny, niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony, a co za tym idzie - instytucja ta nie zostanie wobec skarżącego zastosowana (vide: np. postanowienie z 5 października 2009 r., sygn. akt I FZ 302/09, publ. w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z tej przyczyny - w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy - orzeczono jak w sentencji.