II SA/Ol 728/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia: 1. zwolnić skarżącego od opłat sądowych w części ponad kwotę wpisu od skargi oraz odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata. W skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]", Nr "[...]", S. G. zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu "z uwagi na nieznajomość prawa, jak i niewydolność finansową". Podniósł, iż jest osobą samotną ("[...]"), nieporadną, schorowaną i "[...]". Do pisma procesowego z dnia "[...]" skarżący załączył kserokopie zaświadczeń o wysokości emerytury za okres "[...]". W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżący przesłał wniosek z dnia "[...]". W rubrykach nr 5 i 11 powołał się na okoliczności dotyczące wykonywania przez niego w okresie wojny pracy przymusowej, "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Jako składnik majątku skarżący wykazał mieszkanie komunalne. Poza mieszkaniem nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Źródłem jego dochodu jest emerytura w kwocie "[...]" brutto. Do formularza wniosku skarżący załączył dowód uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń, w tym dotyczącego zakresu żądania (z uwagi na nieprawidłowe wypełnienie rubryki nr 4), skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia "[...]", w którym sprecyzował, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. Podniósł, iż po poniesieniu wydatków na czynsz, energię, gaz, telefon i opiekę (usługi opiekuńcze), na wyżywienie, odzież, środki czystości, leki i pozostałe wydatki zostaje mu "[...]". Do przedmiotowego pisma, skarżący załączył dokumenty potwierdzające ponoszenie pierwszej kategorii wskazanych wyżej wydatków oraz zaświadczenia o wysokości emerytury za okres "[...]", z których wynika, iż dochód netto skarżącego z tego tytułu wynosi "[...]" ("[...]"). Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle art. 245 § 3 ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Fakt uiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 100 zł przeczy jednak temu, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego, uznano jednak, że uzasadnia ona przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Kierując się brzmieniem art. 245 § 3 ppsa oraz tym, że skarżący nie podnosi, iż ma zamiar złożyć wniosek o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, za najbardziej uzasadnione w warunkach niniejszej sprawy uznano zwolnienie skarżącego od opłat sądowych w części ponad kwotę uiszczonego już wpisu oraz ustanowienie dla niego adwokata. Z pisma procesowego skarżącego z dnia "[...]" wynika bowiem, iż środki pieniężne pochodzące z emerytury wystarczają zasadniczo na pokrycie wydatków na mieszkanie (czynsz, energia, gaz, telefon) oraz usługi opiekuńcze, a także na wyżywienie, leki i inne niezbędne wydatki. Wobec opłacenia wpisu od skargi uznano tym samym, że poniesienie dalszych opłat sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem adwokata nie będzie możliwe bez uszczerbku koniecznego dla skarżącego utrzymania. Przyjęto jednocześnie, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, które uznano za wiarygodne, że środki pieniężne pochodzące z emerytury musi on zabezpieczyć na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem niezbędnego utrzymania, które w przypadku skarżącego – prowadzącego samotnie gospodarstwo domowe, będącego osobą w podeszłym wieku ("[...]") i chorą, wymagającą opieki, a nie posiadającą rodziny, na której bezinteresowną pomoc mógłby liczyć, wymaga większych niż standardowe nakładów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.