II SA/Ol 729/11

PostanowienieWSA w Olsztynie2011-11-02

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, można jej przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Strona zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna rodziny, w tym wysokość dochodów i wydatków związanych z leczeniem i edukacją niepełnosprawnego dziecka, może przemawiać za zasadnością przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca L. W. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej dotyczącą zasiłku celowego. Skarżąca wraz z mężem i synem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, posiada dwa samochody, a jej dochody to renta i świadczenia rodzinne. Rodzina ponosi wysokie koszty związane z leczeniem i edukacją niepełnosprawnego syna, a także posiada zadłużenie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, L. W. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem. Do majątku rodziny należy samochód "[...]", rok prod. "[...]". Źródłami jej dochodu są renta skarżącej i świadczenia rodzinne pobierane przez jej męża w łącznej kwocie "[...]". W rubrykach nr 5 i 11 skarżąca wskazała, iż wszyscy członkowie rodziny są osobami niepełnosprawnymi, a syn jest osobą "[...]" wymagającą opieki i stałego leczenia w "[...]". Stwierdziła, iż posiadają niewysoki dochód, natomiast koszty związane z transportem syna do szkoły i na rehabilitację oraz do W. oraz jego lekami są wysokie (łącznie ok. "[...]"). Dodała, iż syn jest ponadto na diecie leczniczej. Skarżąca wskazała również, iż rodzina posiada długi w związku z zaciągnięciem kredytu bankowego na pokrycie wkładu własnego na kupno samochodu oraz w związku z zaległościami w spłacie rachunków za wodę i energię, których spłata rozłożona została na raty. Z pisma procesowego z dnia "[...]" oraz z załączonych do niego dokumentów (k. 9-36 akt sądowych), a także z oświadczenia o stanie majątkowym skarżącej (k. 1 akt administracyjnych) wynika, iż rodzinie skarżącej przysługuje prawo "[...]" do części domu, w którym mieszkają ("[...]"). Do ich majątku, poza samochodem "[...]", którego zakup sfinansowany został w części ze środków PFRON w związku z potrzebami syna, należy również samochód "[...]", rok prod. "[...]", który jak wyjaśniła skarżąca rodzina posiadała już wcześniej, ale który się psuł. Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiona wyżej sytuacja materialna obecnie 3-osobowej rodziny skarżącej przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie stronie prawa pomocy, obejmującego ustanowienie radcy prawnego. Mając na uwadze wysokość środków pieniężnych, którymi dysponuje skarżąca z tytułu renty i świadczeń rodzinnych nie można uznać bowiem, że środki te dają realną możliwość poniesienia przez nią kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jej 3-osobowej rodziny, szczególnie że skarżąca musi z nich zabezpieczyć środki na pokrycie wysokich kosztów związanych z leczeniem i nauką niepełnosprawnego syna. Odnosząc się do sytuacji majątkowej skarżącej wskazać natomiast należy, iż wprawdzie składnikami jej majątku są dwa samochody, lecz jeden z nich ("[...]") jest rodzinie niezbędny z uwagi na niepełnosprawność dziecka i koniczność jego transportu do szkoły i na leczenie, a drugi ("[...]") zgodnie z oświadczeniem skarżącej nie jest w pełni sprawny, stąd trudno przyjąć, że przy jego wykorzystaniu możliwe jest szybkie zdobycie środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania w sprawach sądowoadministracyjnych, prowadzonych obecnie przez skarżącą. W tych warunkach, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącej radcy prawnego i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło