II SA/Ol 731/06

Dnia 16 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 roku sprawy ze skargi B. F. - PHD "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych - oddala skargę WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia "[...]"czerwca 2006r. Nr "[...]" Naczelnik Wydziału Urzędu Miejskiego, działając z upoważnienia Burmistrza tego miasta, stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 czerwca 2006r. zezwolenia Nr "[...]", wydanego w dniu "[...]"stycznia 2003r. B. F., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą PHU A, na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa do spożycia w miejscu sprzedaży w lokalu gastronomicznym A przy ul. "[...]" w O., ze względu na nieuiszczenie w terminie opłaty za korzystanie z zezwolenia. W odwołaniu od decyzji B. F. wniósł o przywrócenie mu zezwolenia, gdyż decyzja odmowna zmusi go do zamknięcia działalności, a jest osobą niepełnosprawną, "[...]" i jedynym żywicielem rodziny. Wyjaśnił również, iż niedokonanie opłaty w terminie spowodowane było jego pomyłką, był przekonany, że termin płatności II raty upływa z końcem II kwartału, tj. 30 czerwca. Decyzją nr "[...]" z dnia "[...]"2006r Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w świetle art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży wygasa m.in. w przypadku nie dokonania opłaty w wysokości określonej w art. 11 1 ust. 2 i 5 w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia., 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Natomiast z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż odwołujący się nie uiścił II raty opłaty za korzystanie z przedmiotowego zezwolenia w ustawowym terminie, tj. do dnia 31 maja 2006r. Organ podniósł, iż wskazana opłata ma charakter publicznoprawny, powiązana jest z ustawowymi zadaniami gmin, których realizacji ma służyć. Obowiązek jej wnoszenia wynika wprost z ustawy, która jednocześnie reguluje jej wysokość, zatem brak jest podstaw prawnych do jej ustalenia w drodze decyzji. Organ również nie ma obowiązku przypominania korzystającemu z zezwolenia o konieczności wniesienia kolejnej raty opłaty. Ponadto organ podniósł, iż rozstrzygnięcie w sprawie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nie jest podejmowane według zasad fakultatywnych i z zastosowaniem uznania administracyjnego. Przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Ustawodawca wyraźnie i precyzyjnie określił przesłanki, które muszą wystąpić. W takim przypadku rola organu administracyjnego sprowadza się do wszechstronnego, skrupulatnego i szczegółowego zbadania stanu faktycznego oraz prawnego sprawy. Wystąpienie przesłanek wskazanych przez ustawodawcę, obligowało organ do wydania decyzji negatywnej dla jej adresata. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie B. F. podniósł, iż zdaje sobie sprawę, że rola organu administracyjnego sprowadza się do wszechstronnego, skrupulatnego i szczegółowego zbadania stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, pod kątem wystąpienia w sprawie wskazanych w hipotezie normy prawnej przez ustawodawcę przesłanek i wydania decyzji pozytywnej bądź negatywnej dla adresata. Wie też, że organ nie ma obowiązku przypominania korzystającemu z zezwolenia o konieczności wniesienia kolejnej raty opłaty. B. F. wskazał , iż po uświadomieniu sobie swojej pomyłki co do terminu płatności II raty, chciał ją uiścić 4 czerwca, ale nie było to już możliwe, spóźnił się jedynie 4 dni. Odkąd prowadzi działalność gospodarczą oraz otrzymał zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych nie miał najmniejszego problemu z urzędami. Skarżący podniósł, iż jest osoba niepełnosprawną, "[...]", każde załatwienie sprawy jest dla niego utrudnieniem tym bardziej, że do Urzędu Miasta "[...]", przez co zmuszony jest angażować osoby trzecie. B. F. podał, iż nie chce, aby sprawę oceniać z perspektywy jego niepełnosprawności, ale prosił o zrozumienie zaistniałych okoliczności. Zauważył, że wszędzie się mówi o uproszczeniach w prowadzeniu działalności, nawet Urząd Skarbowy za niezapłacone podatki podpisuje ugody, a tu z powodu 4-dniowej pomyłki pozbawiony zostanie pracy i źródła utrzymania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 11 1 ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz.U. z 2002r. Nr 147, poz. 1231), opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Niedokonanie opłaty w ustalonym ustawą terminie powoduje z mocy art. 18 ust. 12 pkt 5 cytowanej ustawy wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholów. W sprawie niniejszej niewątpliwym i niespornym jest, iż B. F. uchybił ustawowemu terminowi do uiszczenia II raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, który upłynął z dniem 31 maja. Skarżący w skardze wyjaśnił, iż wie i rozumie jaka jest rola organów administracji publicznej, jednak w jego ocenie zaistniałe okoliczności (utrata źródła utrzymania) uzasadniają przywrócenie mu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Zasadnym jest wyjaśnić, iż terminy określone w art. 111 ust. 7 wskazanej ustawy są terminami prawa materialnego. Termin prawa materialnego ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych. Jego upływ powoduje bądź wygaśnięcie danego prawa podmiotowego, bądź niemożliwość jego realizacji.. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy dotyczące tego konkretnego terminu.. Powołany przepis ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu do wniesienia opłaty za korzystanie z zezwolenia. Dlatego też organy administracji publicznej nie mogły pozytywnie rozpatrzyć wniosku o pominięcie spóźnienia w opłacie raty, choćby tylko 4-dniowego, gdyż termin płatności rat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest terminem materialnym, a ten przywróceniu nie podlega. Mimo zrozumienia dla trudnej sytuacji, w jakiej znalazł się B. F., Sąd tej okoliczności nie mógł uwzględnić, gdyż trudna sytuacja życiowa strony skarżącej nie może mieć wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Kwestia wygaśnięcia przedmiotowego zezwolenia została ściśle uregulowana w powyżej wskazanych przepisach prawa i pozostaje poza uznaniem administracyjnym. Należy zauważyć, iż art. 6 kpa, stanowiący, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, jak również art. 7 kpa, statuujący zasadę prawdy obiektywnej, wykluczają stosowanie zasad współżycia społecznego w postępowaniu administracyjnym, tym bardziej, że zasady współżycia społecznego nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej i skargi sądowej, nie mogą modernizować i modyfikować przepisów materialnego prawa administracyjnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w trybie postępowania administracyjnego (tak NSA w wyroku z dnia 8.09.1999r. sygn. akt I SA/Wr 1302/97, LEX nr 40461). W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.