II SA/Ol 732/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Marzenna Glabas Adam Matuszak (spr.) Katarzyna Matczak Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2004 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego - oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]"lipca 2004r. Nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia l maja 2004r. Nr "[...]" odmawiającą przyznania W. N. świadczenia w postaci zasiłku stałego dla osoby samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż przyczyną odmowy jest fakt, że W. N. odbywa karę pozbawienia wolności, co skutkuje tym, iż zgodnie z art. 13 ust. l ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) świadczenie z pomocy społecznej skarżącemu nie przysługuje. We wniesionym w terminie odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, W. N. wskazał, że zasiłek stały wyrównawczy otrzymywał od sierpnia 2000 r. Podniósł, że jest osobą samotną, niepełnosprawną, posiadającą orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, a obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym, gdzie z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia 26 lipca 2004r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podało, że zaskarżona decyzja wydana została na skutek pisma W. N. z dnia 27 maja 2004 r., w którym zwrócił się on do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o informację, dlaczego w maju 2004 r. nie otrzymał zasiłku stałego wyrównawczego. Organ powyższe pismo uznał za wniosek strony o przyznanie zasiłku stałego, tj. świadczenia z art. 37 ust. l ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Kolegium wskazało, że do dnia l maja 2004 r. W. N. otrzymywał zasiłek stały wyrównawczy przyznany decyzją z dnia 27 lipca 2000 r. wydaną z mocy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Z dniem l maja 2004 r., tj. z datą wejścia w życie nowej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, decyzja przyznająca przedmiotowe świadczenie wygasła z mocy prawa - art. 149 ust. l tejże ustawy. Decyzja organu I instancji nosi datę l maja 2004 r. i wskazuje w swej treści, że została wydana na wniosek strony. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę fakt, że decyzja wydana na wniosek strony z dnia 27 maja 2004 r. została doręczona stronie w dniu 31 maja 2004 r., co potwierdza skarżący w swym odwołaniu, a strona wskazała jednocześnie, że odwołuje od tej konkretnie decyzji, Kolegium uznało, że zarówno data wniosku jak i sama decyzja zostały błędnie określone. Nie ma jednakże wątpliwości, że W. N. odwołaniem wniesionym w dniu 4 czerwca 2004 r. kwestionuje treść decyzji, doręczonej mu 31 maja2004 r. Nr "[...]" (Nr roboczy "[...]") w sprawie odmowy zasiłku stałego. W opisanych wyżej okolicznościach, Kolegium uznało, że błąd decyzji co do jej daty (prawdopodobnie błąd pisarski wynikający z nieuważnego stosowania programu komputerowego), nie stanowi uchybienia, które skutkowałoby jej uchyleniem. Błąd ten winien być sprostowany przez organ I instancji. Kolegium wskazało, iż w sprawie bezspornym jest, że W. N. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz nie posiada żadnego dochodu. Nie budzi wątpliwości także okoliczność, że aktualnie jest osadzony w Zakładzie Karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Jednak z art. 13 ust. l wskazanej wyżej ustawy jednoznacznie wynika, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył W. N., wnosząc o ponowne wnikliwe rozpatrzenie jego sprawy. Podniósł, iż jest człowiekiem schorowanym i w związku z tym celowe jest w jego sytuacji przywrócenie mu zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 30% tj. kwoty 125,40 zł. Wskazał, że jest całkowicie niezdolny do pracy i w związku z tym nie może podjąć żadnego zatrudnienia, nie posiada jakichkolwiek dochodów ani pomocy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniło, iż decyzja w przedmiotowej sprawie należy do tzw. "decyzji związanych", w których organ nie ma możliwości orzekania w ramach uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ( art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Odnosząc się do zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż jest ona zgodna z prawem. Materialne - prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 13 ust. l ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.), zgodnie z którym osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Z art. 36 tej ustawy wynika natomiast, iż świadczeniami z pomocy społecznej są: świadczenia pieniężne oraz świadczenia niepieniężne. Wśród świadczeń pieniężnych ustawodawca przewidział zasiłek stały, zasiłek okresowy, zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy, zasiłek i pożyczkę na ekonomiczne usamodzielnienie, pomoc dla rodzin zastępczych, pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki oraz świadczenie pieniężne na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla uchodźców. Z brzmienia zacytowanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, o których mowa w art. 36. Zasiłek stały jest świadczeniem, które przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej - art. 37 ust. l pkt l ww. ustawy. Z poczynionych ustaleń w toku postępowania administracyjnego wynika, że wszystkie przesłanki określone w cytowanym przepisie zostały spełnione przez W. N., bowiem jest on osobą samotną bez dochodu z całkowitą niezdolnością do pracy, wobec orzeczonego na stałe przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. z dnia 16 maja 2000r. umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Zatem gdyby nie bezwzględny zakaz przyznawania pomocy osobom odbywającym karę pozbawienia wolności, określony w art. 13 ust. l ustawy, skarżącemu wnioskowane świadczenie by przysługiwało. Skoro jednak odbywa karę pozbawienia wolności, co wynika z jego oświadczenia, informacji z Zakładu Karnego oraz wywiadu środowiskowego z dnia 22 maja 2004r., to organy orzekające w tej sprawie nie miały możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia od dnia l maja 2004r. Dodatkowo wyjaśnić należy skarżącemu, iż organy orzekające w tej sprawie prawidłowo ustaliły, iż z dniem l maja 2004r. wobec zapisu art. 149 ww. ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy, a zatem także wygasła decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia 2 października2003r. Nr "[...]", którą przyznano W. N. zasiłek stały wyrównawczy. W tym miejscu wyjaśnić należy, że obecnie obowiązująca ustawa nie przewiduje już świadczenia określonego w poprzednio obowiązującej ustawie o pomocy społecznej z 1990 r. jako zasiłek stały wyrównawczy lecz zgodnie z art. 144 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o zasiłku stałym wyrównawczym rozumie się przez to zasiłek stały. Skarżącemu wskazać należy, że Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, gdyż dokonuje jak wynika z art.l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) jedynie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia naruszenia prawa, które skutkowało by uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że błąd w decyzji organu I instancji co do jej daty nie stanowi uchybienia w niniejszej sprawie, które skutkowałoby uchyleniem tejże decyzji i winien być sprostowany przez ten organ. Należy jednak wskazać, że wprawdzie art. 113 § l kpa przyznaje prawo prostowania decyzji wyłącznie temu organowi, który wydał daną decyzję, jednakże w orzecznictwie przyjęto, iż organ odwoławczy może naprawić wady i błędy postępowania i decyzji organu pierwszej instancji, bez potrzeby polecania ich prostowania przez organ pierwszej instancji (teza druga wyroku NSA z 8 października 1992 r., III SA 1115/92- ONSA 1994, nr l, poz. 22). Możliwość prostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek nie jest ograniczona terminem, zatem zaistniały w niniejszej sprawie błąd co do daty wydania decyzji przez organ I instancji winien być bezwzględnie sprostowany. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) orzeczono o oddaleniu skargi.