II SA/Ol 736/06

Dnia 25 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi L. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2000 roku - sygn. akt I SA 1644/99 w przedmiocie realizacji ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicami kraju postanawia 1/ odrzucić skargę; 2/ przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz radcy prawnego K. G. prowadzącego Kancelarię "[...]" kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z należnym podatkiem VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. WSA/post.1 – sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 23 listopada 2000r. sygn. akt I SA 1644/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia "[...]" znak: "[...]", którą organ I instancji na skutek wznowienia postępowania stwierdził, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia "[...]" znak: "[...]" w sprawie realizacji ekwiwalentu za pozostawione przez K. J. mienie poza granicami kraju wydana została z naruszeniem prawa i odmówił jej uchylenia, gdyż od jej doręczenia upłynęło ponad 32 lata. W dniu 20 września 2006r. L. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem. Pismem procesowym z dnia 14 grudnia 2006r., reprezentujący skarżącą z urzędu radca prawny, uzupełnił na wezwanie sądu skargę L. K. poprzez wskazanie ustawowej przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania sądowego. Wyjaśnił, iż zgodnie ze stanowiskiem mocodawczyni podstawę wznowienia postępowania stanowi art. 273 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., w związku z usunięciem przez pracowników Urzędu Wojewódzkiego z akt postępowania 65 kart, co mogło mieć wpływ na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2000r. Podniósł, iż Prokuratura odmówiła w tej sprawie wszczęcia śledztwa jedynie wobec przedawnienia karalności, nie ustalając, czy do popełnienia zarzucanego czynu w rzeczywistości doszło. Natomiast jako okoliczność potwierdzającą zachowanie terminu do wniesienia skargi przez L. K., pełnomocnik wskazał, iż skarżąca we wrześniu 2006r. dowiedziała się, że z powodu przestępstwa można żądać wznowienia postępowania. Ponadto pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm przepisanych. W dniu 16 stycznia 2007r. skarżąca złożyła obszerne pismo procesowe, w którym dodatkowo wskazała, jako podstawę wniesionej skargi art. 273 § 2 i 3 u.p.p.s.a. Stwierdziła, iż Naczelny Sąd Administracyjny w latach 1996 – 2006 wydał dużo prawomocnych orzeczeń, które dotyczyły ekwiwalentu za mienie pozostawione przez jej rodzinę na Litwie. Zarzuciła, iż rozpoznający jej sprawę pracownicy Urzędu Wojewódzkiego oraz skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu o sygn. akt I SA 1644/99, dopuścili się czynu z art. 271 § 1 kk. Wskazała, iż osoby te zataiły, że Prokurator Okręgowy był stroną w postępowaniu. Ponadto skarżąca podniosła kwestię usuniętych z akt sprawy dokumentów, wskazując szczegółowo czego te pisma dotyczyły. Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007r. L. K. podtrzymała swoje stanowisko, że wyrok z dnia 23 listopada 2000r. został uzyskany za pomocą przestępstwa. Pełnomocnicy Wojewody wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, stosownie do art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.), właściwym do rozpoznania skargi L. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 1644/99, jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Zgodnie z art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, iż przed merytorycznym rozpoznaniem zasadności skargi o wznowienie postępowania Sąd zobligowany jest zbadać czy skarga jest dopuszczalna. Jedną z przesłanek dopuszczalności skargi jest złożenie jej w ustawowym terminie. W myśl art. 278 p.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Przepis ten wyznacza granice dopuszczalności złożenia skargi o wznowienie postępowania. Skargę o wznowienie postępowania można wnieść tylko w terminie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia. Termin ten nie obowiązuje, a wiec nie ma ograniczeń czasowych dopuszczalności wnoszenia skargi o wznowienie postępowania, tylko wówczas, gdy jej podstawą jest niemożność działania strony lub brak należytej reprezentacji. Wskazany pięcioletni termin ma charakter prekluzyjny i nie można go przywrócić (tak. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wyd. 2, str. 279). Uzasadnionym jest wskazać, iż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego został wydany pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U Nr 74, poz.368 ze zmianami) Zgodnie z art. 57 ust. 1 tej ustawy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są prawomocne. Oznacza to, iż pięcioletni termin, o którym mowa w art. 278 p.p.s.a. biegł od dnia 23 listopada 2000 r. i upłynął z dniem 23 listopada 2005 r. W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2000r. została wniesiona w dniu 20 września 2006r L. K. nie wykazywała, a nawet się nie powoływała na to, iż w postępowaniu zakończonym powyższym wyrokiem pozbawiona była możliwości działania lub była nienależycie reprezentowana. Należało więc przyjąć, iż skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu, zakreślonego w art. 278 p.p.s.a. Podnieść ponadto należy, iż zgodnie z art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Z przepisu tego wynika, iż trzymiesięczny termin do wniesienia skargi liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Znaczenie prawne ma tutaj dzień, w którym stronie stały się wiadome okoliczności, o których mowa w art. 271, 272 oraz 273 p.p.s.a. Natomiast na bieg terminu nie ma wpływu moment, w którym stronie stało się wiadome, iż z tych przyczyn można żądać wznowienia postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, wobec niedopuszczalności skargi należało postanowić jak w sentencji na podstawie art. 281 p.p.s.a. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).