II SA/Ol 739/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego – stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że T. P. w dniu 27 stycznia 2014r. skierowała do Centralnego Biura Antykorupcyjnego w Warszawie podanie, w którym opisała nieprawidłowości jakie zachodzą w Urzędzie Gminy, GOPS w A, Samorządowym Kolegium Odwoławczym w A, Policji, sądach, prokuraturze i innych organach. We wniosku tym zwróciła się także o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Postanowieniem dnia 21 marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło Wójta Gminy A do załatwienia przedmiotowego wniosku. W trakcie wizyty w środowisku, działający z upoważnienia T. P. jej mąż W. P., sprecyzował swój wniosek o udzielenie pomocy wskazując 15 form pomocy, jakie chciałby uzyskać. Decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Wójta A przez Kierownika A przyznano T. P. zasiłek celowy w kwocie 400 zł oraz odmówiono przyznania zasiłku celowego na: zakup opału w kwocie 1.500 zł, zakup i zainstalowanie C.O. w kwocie 12.000 zł, remont i wykończenie pokoju w kwocie 2.000 zł, zakup i pokrycie stałe dachu w kwocie 35.000 zł, wizytę u kardiologa i zakup leków w kwocie 1.000 zł, zakup obuwia w kwocie 300 zł, zakup odzieży w kwocie 1.000 zł, ocieplenie budynku w kwocie 10.000 zł, pokrycie należności za zużytą energię w kwocie 1.500 zł, opłacenie zaległego podatku w kwocie 500 zł, pokrycie należności za zużytą wodę i ścieki w kwocie 3.500 zł, zakup pościeli, zakup papy i lepiku w kwocie 1.500 zł. Od decyzji powyższej strona odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które to decyzją z dnia "[...]" utrzymało ją w mocy. Pismem z dnia 12 lutego 2015r. strona zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności m.in. decyzji z dnia "[...]". Jako powód podała to, że zastosowano niewłaściwe prawo miejscowe. Nadto zarzucono, że nie zostały powiadomione o wszczęciu postępowania wszystkie strony na podstawie art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". W dniu 30 marca 2015r. T. P., reprezentowana przez męża W. P., wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia "[...]", wskazując, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem. Zarzuciła organom administracji naruszenie przepisów Konstytucji RP, zastosowanie niewłaściwego "prawa lokalnego", a także art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia "[...]".W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że brak jest w tej sprawie podstaw do uznania, iż decyzja będąca przedmiotem oceny w tym postępowaniu została wydana z rażącym, tj. ewidentnym naruszeniem prawa. Kolegium wskazało, że decyzje będące przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności (wydane przez organy I i II instancji) wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zwłaszcza w oparciu o jej art. 39 ust.1 i 2. W sprawie zastosowanie znalazły zatem przepisy powszechnie obowiązujące, a zatem takie które są stosowane na obszarze całego kraju. W konsekwencji zarzut dotyczący niezastosowania właściwego "prawa lokalnego" czyli prawdopodobnie miejscowego, jest chybiony, bowiem takie nie miało w sprawie zastosowania. Według organu II instancji nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut niezawiadomienia o postępowaniu wszystkich jego stron. W sprawie tej jedyną stroną była bowiem T. P.. Tak więc w tych okolicznościach, rozstrzygnięcie wydane przez skład Kolegium poprzednio orzekający w tej sprawie - o odmowie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji - było prawidłowe, a w dalszej tego konsekwencji - w związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - zasadnym było utrzymanie decyzji Kolegium z dnia "[...]" w mocy. Ponadto nie można według Kolegium zarzucić przedmiotowej decyzji jasnego i jednoznacznego naruszenia norm proceduralnych jak i materialnych, a tylko takie mogą być podstawą do eliminacji decyzji administracyjnej z obrotu prawnego. Analiza akt sprawy wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały również spełnione pozostałe przesłanki warunkujące stwierdzenie nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a. Skargę na ww. decyzję wywiodła T. P.. Skarżąca zarzuciła, że decyzje w jej sprawie zostały wydane w oparciu o bezprawne i fałszywe postanowienia. Nie rozpatrzono przy tym wniosku o wyłączenie Wójta Gminy A. Podniesiono, że postępowanie organów było prowadzone z naruszeniem art. 106 i art. 107 k.p.a. w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ). Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję z dnia "[...]" o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". Kontrola Sądu w przedmiotowej sprawie dotyczy zatem decyzji administracyjnej wydanej w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, a mianowicie w trybie przewidzianym w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267) k.p.a. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie art. 156-158 k.p.a. i podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z kwalifikowanymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się zatem - jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w ww. postępowaniu zwykłym. Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem tego postępowania nie jest więc ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015r., I OSK 1021/13, Lex nr 1655816). Z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Tym samym nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Na gruncie niniejszej sprawy pismem z dnia 12 lutego 2015r. strona skarżąca zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności m.in. decyzji Kolegium z dnia "[...]". Jako powód podała to, że zastosowano niewłaściwe prawo miejscowe. Nadto zarzucono, że nie zostały powiadomione o wszczęciu postępowania wszystkie strony, stosownie do przepisu art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona wskazała w swoim wniosku na przepisy art. 156 § 1 ust. 1, ust. 2, ust. 5, ust. 6 i ust. 7 k.p.a. W ocenie Sądu Kolegium prawidłowo oceniło brak zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Przede wszystkim zarzuty strony wskazane we wniosku w żadnym stopniu nie wyczerpują jakiejkolwiek przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, wynikającej art. 156 § 1 k.p.a. Nie jest taką przesłanką wskazywana okoliczność braku powiadomienia o wszczętym postępowaniu wszystkich stron. Poza tym w rzeczonym postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania zasiłku celowego jedyną stroną była sama skarżąca. Bardzo ogólnikowy i nieuzasadniony jest również zarzut zastosowania w sprawie "niewłaściwego prawa miejscowego". Strona nie wskazała jakie to niewłaściwe przepisy prawa miejscowego zostały w jej sprawie zastosowane. Tymczasem decyzje, w stosunku do których strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej, a więc przepisy powszechnie obowiązujące. W konsekwencji rację ma organ, uznając za chybiony zarzut niezastosowania właściwego "prawa lokalnego", gdyż takie prawo nie miało w sprawie zastosowania. W ocenie Sądu Kolegium prawidłowo przyjęło, że w sprawie nie można zarzucić badanym w postępowaniu nadzwyczajnym decyzjom, że naruszają one w sposób jasny i jednoznaczny normy prawa powszechnie obowiązującego (zarówno materialne, jak i proceduralne), a tylko takie jednoznaczne naruszenia mogą być podstawą do eliminacji decyzji administracyjnej z obrotu prawnego w wyniku stwierdzenia jej nieważności. Odnośnie do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że są one bardzo ogólnikowe, nieprecyzyjne i przede wszystkim nie mające związku z przesłankami stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Skoro zatem brak jest dowodów pozwalających na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie zaistniała jakakolwiek przesłanka stwierdzenia nieważności, to Kolegium w postępowaniu nadzorczym zasadnie odmówiło stwierdzenia nieważności powołanej decyzji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.