II SA/Ol 740/07

WyrokWSA w Olsztynie2007-09-18

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Alicja Jaszczak - Sikora, Zbigniew Ślusarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strażakowi Państwowej Straży Pożarnej, który otrzymał w drodze darowizny dom jednorodzinny, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, mimo posiadania nieruchomości zaspokajającej jego potrzeby mieszkaniowe?
Ratio decidendi
Strażakowi Państwowej Straży Pożarnej, który otrzymał w drodze darowizny dom jednorodzinny zaspokajający jego potrzeby mieszkaniowe, nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Posiadanie takiej nieruchomości wyklucza możliwość przyznania świadczenia na podstawie art. 80 ust. 1 w zw. z art. 81 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ponieważ warunkiem przyznania pomocy jest nieposiadanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego odpowiadającego co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej.
Stan faktyczny
Skarżący, A. P., strażak Państwowej Straży Pożarnej, ubiegał się o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że skarżący wraz z małżonką otrzymali w drodze darowizny dom jednorodzinny o powierzchni użytkowej 109 m², co zaspokaja ich potrzeby mieszkaniowe. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że pomoc finansowa nie przysługuje na nabycie lokalu w drodze darowizny. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że poniósł koszty budowy przed otrzymaniem darowizny i spełnił warunki określone w rozporządzeniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego - oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" Komendant Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230, z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 241, poz. 2034) oraz § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 241, poz. 2035), odmówił A. P. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, iż po przeanalizowaniu złożonych przez wnioskodawcę dokumentów, tj. umowy darowizny z dnia "[...]", akt notarialny Repertorium A Nr "[...]", pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego udzielonego decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" i aktualnego wyciągu z księgi wieczystej nr "[...]" z dnia "[...]", ustalił, iż nie ma podstaw do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Dane zawarte we wskazanym wyżej akcie notarialnym wskazują, iż wnioskodawca wraz ze współmałżonką otrzymali w formie darowizny nieruchomość, w skład której wchodzi m. in. jednorodzinny dom mieszkalny o powierzchni użytkowej 109 m², składający się z kuchni, łazienki, składówki, korytarza, przedsionka i czterech pokoi. Organ ocenił, iż w tym stanie faktycznym potrzeby mieszkaniowe strażaka i członków jego rodziny zostały zaspokojone, ponadto wymieniony wyżej dom wnioskodawca otrzymał nieodpłatnie. W złożonym odwołaniu A. P. stwierdził, że spełnił warunki określone w § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. Wyjaśnił, że budowę rozpoczął zgodnie z pozwoleniem na budowę "[...]", lecz w 2001 r. nie dysponował własnością gruntu i nie mógł złożyć wniosku o udzielenie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W dniu 8 lutego 2006 r. uzyskał własność gruntu, na którym posadowiony jest przedmiotowy budynek. Powyższe uprawniało go do ubiegania się o pomoc finansową. Budowę lokalu mieszkalnego nadal kontynuuje. Poniósł zatem nakłady na budowę, ponadto nie korzystał z żadnych źródeł pomocy finansowej na ten cel. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż art. 80 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie przewiduje przyznania pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego lub domu w drodze darowizny. Pomoc finansowa przyznawana jest bowiem na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu strażakom, którzy ponoszą koszty nabycia lokalu mieszkalnego lub domu. Odwołujący się natomiast nie poniósł takich kosztów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. P. stwierdził, że rozpoczął budowę samodzielnego lokalu mieszkalnego, na którą poniósł koszty przed zawarciem umowy darowizny. Wskazał, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaka Państwowej Straży Pożarnej nie określa kwoty zakupu lokalu mieszkalnego, lecz przewiduje tylko obowiązek przedstawienia pozwolenia na budowę lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, który spełnił. Zarzucił, iż w zaskarżonej decyzji pominięto kwestię poniesienia przez niego kosztów budowy, które udokumentował składając wniosek. Stwierdził ponadto, że podjęcie decyzji o budowie uzasadnione było brakiem w zajmowanym lokalu warunków mieszkaniowych, jakie przysługują funkcjonariuszowi i jego rodzinie. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący nie dowiódł w toku postępowania administracyjnego faktu rozpoczęcia, kontynuowania i zakończenia modernizacji poddasza, ponadto z treści aktu notarialnego "[...]", wynika, że w tej dacie poddasze nie zostało wykonane. Skarżący dopiero w 2006 r. nabył na własność działkę "[...]", na której mieścił się lokal mieszkalny, co wypełniłoby warunek do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jednakże modernizacja poddasza w tym momencie nie uprawnia funkcjonariusza do uzyskania pomocy finansowej. Organ odwoławczy stwierdził również, że warunkiem ustawowym otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jest wypełnienie warunków do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, czyli nieposiadanie w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno- pensjonatowego. W chwili ubiegania się o pomoc finansową skarżący wypełnił negatywną przesłankę z art. 81 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy, przesądzającą o konieczności odmowy przyznania takiej pomocy. W piśmie procesowym z dnia "[...]" A. P. stwierdził, iż dowiódł modernizacji poddasza przedkładając wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej dziennik budowy. Podniósł ponadto, że w toku postępowania administracyjnego organ powinien wezwać go do uzupełnienia ewentualnych braków formalnych wniosku, bądź też brak dowodów wskazujących na fakt modernizacji powinien wynikać z uzasadnienia decyzji. Zauważył również, że nabycie domu mieszkalnego w drodze darowizny nie jest nabyciem bez poniesienia kosztów, którymi w tym wypadku są koszty postępowania spadkowego i opłaty notarialne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje jedynie wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zaskarżonej decyzji nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Stosownie do art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230, z późn. zm.) strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to może być zrealizowane przez przydzielenie lokalu z zasobów, o których mowa w art. 76 ust. 1 powołanej ustawy. W sytuacji gdy strażak nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych określonych art. 74 ust. 1, może ubiegać się o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, chyba że nie spełnia on warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (art. 80 ust. 1). Zgodnie z art. 81 pkt 2 cytowanej ustawy lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że umową darowizny z dnia "[...]", A. i A. P. otrzymali udział 7/8 części w zabudowanej nieruchomości "[...]", położonej we wsi J., "[...]", w skład której wchodzi m. in. jednorodzinny dom mieszkalny o powierzchni użytkowej 109 m², składający się z kuchni, łazienki, składówki, korytarza, przedsionka i czterech pokoi i są wyłącznymi współwłaścicielami tej nieruchomości. W oświadczeniu z dnia 21 lutego 2006 r., załączonym do wniosku z dnia 21 lutego 2006 r. o przyznanie pomocy finansowej, skarżący podał, że zamieszkuje wraz z czterema członkami rodziny w rozumieniu art. 75 tej ustawy. Wobec czego, stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 241, poz. 2035) w związku z art. 76 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, skarżącemu przysługiwałby lokal mieszkalny w wielkości odpowiadającej pięciu normom zaludnienia, tj. od 35 m² do 50 m² powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Otrzymany w drodze darowizny dom jednorodzinny spełnia te warunki, gdyż łączna powierzchnia pokoi w nim wynosi 68,36 m². Natomiast z oświadczenia z dnia 1 stycznia 2006 r. załączonego do wniosku o przydział lokalu mieszkalnego lub poprawę warunków mieszkalnych z dnia 15 stycznia 2006 r., wynika, iż czas dojazdu skarżącego z miejscowości pobliskiej, o której mowa w art. 74 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, wynosi 15 minut. Wnioskiem z dnia 21 lutego 2006 r. A. P. zwrócił się do Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej o przyznanie pomocy finansowej, podając, że uzyska dom w J. "[...]", w którym zamieszka wraz z członkami rodziny w dniu zakończenia budowy. Z przedstawionego wyżej stanu faktycznego wynika, że skarżący w dacie złożenia wniosku o przyznanie spornego świadczenia nie spełniał podstawowej przesłanki warunkującej skuteczne ubieganie się strażaka w służbie stałej o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Posiadał on bowiem w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 81 pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Okoliczność ta zgodnie z art. 80 ust. 1 w związku z art. 81 pkt 1 wyłącza możliwość przyznania strażakowi pomocy finansowej określonej w tym przepisie. Skoro skarżący w dacie złożenia wniosku nie był już uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, gdyż posiadał w miejscowości pobliskiej dom jednorodzinny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, to prawidłowo Komendant Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej odmówił mu przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Skarżący wywodzi, że przedmiotowy dom jednorodzinny rozbudowuje od 2001 r. i z tego tytułu przysługuje mu wnioskowane świadczenie pieniężne. Argumentacja ta nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Przed datą otrzymania w drodze darowizny przedmiotowego domu jednorodzinnego skarżący nie spełniał warunku określonego w § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 241, poz. 2034), gdyż nie dysponował własnością (prawem użytkowania wieczystego) gruntu, na którym jest posadowiony ten budynek. Natomiast z dniem otrzymania darowizny – co już wyżej zostało stwierdzone – zostały zaspokojone potrzeby mieszkaniowe skarżącego i członków jego rodziny, co wykluczyło możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego. Należy również wskazać, iż regulacje zawarte w rozdziale 8 "Mieszkania strażaków w służbie państwowej" ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, dotyczące możliwości udzielenia strażakowi pomocy w uzyskaniu lokali mieszkalnych, przewidują w stosunku do strażaków dalej idącą pomoc władz publicznych w uzyskaniu lokali mieszkalnych niż przepisy dotyczące ogółu obywateli. Zamiarem ustawodawcy było bowiem zapewnienie im prawa do dodatkowych świadczeń związanych z zaspokajaniem ich potrzeb mieszkaniowych. Jednakże z przepisów tej ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego nie wynika, aby przewidziano możliwość przyznania pomocy finansowej strażakowi, który uzyskał własność lokalu mieszkalnego pod tytułem darmym. Fakt poniesienia przez skarżącego kosztów sporządzenia umowy darowizny w formie aktu notarialnego czy też kosztów postępowania spadkowego nie wpływa na zmianę powyższego stanowiska. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło