II SA/Ol 741/20

WyrokWSA w Olsztynie2020-11-12

Skład orzekający: Piotr Chybicki, Katarzyna Matczak, Ewa Osipuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca w tym samym okresie pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy, a decyzja o jego przyznaniu została uchylona dopiero w późniejszym terminie?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane od daty uchylenia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, a nie od daty złożenia wniosku, jeśli do dnia uchylenia decyzji o specjalnym zasiłku opiekuńczym istniał zakaz kumulowania tych świadczeń. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, jednakże dotyczy to sytuacji, gdy wszystkie przesłanki pozytywne zostały spełnione, a negatywne nie występowały. W przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń, przysługuje jedno z nich, co wyklucza możliwość równoczesnego przyznania dwóch lub większej liczby świadczeń.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką, jednocześnie prosząc o uchylenie decyzji przyznającej jej specjalny zasiłek opiekuńczy. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując na niespełnienie przesłanki dotyczącej wieku niepełnosprawności matki oraz istnienie negatywnej przesłanki w postaci pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przyznał świadczenie pielęgnacyjne, jednakże od daty uchylenia decyzji o specjalnym zasiłku opiekuńczym, a nie od daty złożenia wniosku. Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej daty przyznania świadczenia, domagając się jego przyznania od daty złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2020 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. M.M. (dalej jako "strona", "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]"r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że w dniu 24 grudnia 2019 r., strona zwróciła się z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – L.K.. Jednocześnie strona wskazała, że w przypadku wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, z dniem jej wydania, wnosi o uchylenie decyzji z dnia [...]"r., wydanej w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę. Decyzją z dnia [...]"r., Wójt Gminy odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji powołał się na treść art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 11 z późn. zm.), dalej: "u.ś.r." i wskazał, że niepełnosprawność matki strony istnieje od 61 roku życia. Zatem, nie została spełniona przesłanka wynikająca z powołanego przepisu. Ponadto wskazano, że matka strony pozostaje w związku małżeńskim z J.K., który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz ma ustalone prawo do emerytury. W związku z powyższym, istnieje negatywna przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. Pismem z dnia 21 kwietnia 2020 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało stronę, że wstępna analiza akt sprawy wykazała, iż spełnia ona pozytywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Poinformowano stronę, iż z akt sprawy wynika, że w związku z opieką nad matką, stronie zostało przyznane prawo do świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r. i jest to - w związku z brzmieniem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b u.ś.r. - jedyna przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, iż warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest uprzednie uchylenie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ostateczną decyzję uchylającą decyzję przyznającą prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego należy przedłożyć w Kolegium. W dniu 21 maja 2020 r., do Kolegium wpłynęła decyzja Wójta Gminy z dnia [...]"r., uchylająca w całości decyzję z dnia [...]"r., przyznającą stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności – L.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia [...]"r., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przyznało stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności L.K.: w pkt 1. od dnia 18 maja 2020 r. do 31 maja 2020 r. w wysokości 768 zł; w pkt 2. od dnia 1 czerwca 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. - w wysokości 1.830 zł miesięcznie, oraz w pkt 3 od 1 stycznia 2021 r. do 30 września 2021 r. - w wysokości wynikającej z obwieszczenia ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", jednakże w przypadku, gdyby do 30 listopada 2021 r. nie ustał stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV- 2 ogłoszony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 z późno zm.), M.M. zachowuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności L.K.. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przytoczył treść art. 17 ust.1, 1a, 1b i ust.5 u.ś.r. oraz wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne podlega corocznej waloryzacji od 1 stycznia. Kolegium zwróciło uwagę, że przy wykładni art. 17 ust.1b u.ś.r. należy uwzględnić argumentację zawartą w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który w punkcie drugim sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osoba niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wskazano na prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu, która uznana została za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Kolegium wskazało również na treść art. 24 us.t 1 i 4 oraz ust.2 i 2a u.ś.r. oraz art. 15h ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, zgodnie z którym orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ odwoławczy podał, że strona jest córką L.K.. L.K., orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 4 września 2018 r., została uznana za osobę ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane do 30 września 2021 r. Nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność. L.K. jest zamężna. Mąż nie ma orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, cierpi na liczne schorzenia, jest pod stalą opieką kardiologa, urologa, chirurga-ortopedy, sam wymaga opieki, ma 75 lat. L.K. z powodu złego stanu zdrowia jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Porusza się na wózku inwalidzkim po amputacji kończyny dolnej. Wymaga pomocy innych osób w zaspokojeniu codziennych potrzeb. Opiekuje się nią córka M.M.. Jest to opieka stała i długotrwała, która polega w szczególności na zaopatrywaniu chorej w artykułu spożywcze i przemysłowe, zapewnianiu posiłków, wychodzeniu na spacery, utrzymywaniu czystości w mieszkaniu, praniu bielizny i odzieży, zamawianiu wizyt lekarskich, wykonywaniu wszystkich czynności wynikających z bieżących potrzeb L.K.. Skarżąca nie pracuje, nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty socjalnej, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, nie prowadzi własnej działalności gospodarczej, nie jest zatrudniona i nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawną matką. Żaden z członków rodziny nie ma przyznanego prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną. L.K. nie została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, ani w rodzinie zastępczej. Organ odwoławczy wskazał również, że strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 24 grudnia 2019 r. Decyzją z dnia [...]"r., miała przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r. Wskazana decyzja została uchylona decyzją organu pierwszej instancji z [...]" r. Ze względu na powyższe, Kolegium uznało, że zachodzą przesłanki do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności L.K. do 30 września 2021 r. z zastrzeżeniem wynikającym z art. 15h ust 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19. Świadczenie przyznano od dnia 18 maja 2020 r., bowiem przed tą datą stronie przysługiwało prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję organu odwoławczego z dnia [...]"r., strona zaskarżyła tę decyzję w części, w przedmiocie braku orzeczenia o wyrównaniu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku w zakresie sprawowanej opieki nad niepełnosprawną matką. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie okresu, w którym zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne i orzeczenie, że świadczenie przysługuje skarżącej od dnia 1 grudnia 2019 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Strona zarzuciła naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji, poprzez niezastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 24 ust.2 u.ś.r., co spowodowało nieprzyznanie stronie świadczenia od dnia w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami tj. od dnia 1 grudnia 2019 r. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie budzi wątpliwości, że prawidłowo wypełniony wniosek wpłynął do organu w dniu 19 listopada 2019 r. (powinno być w dniu 24 grudnia 2019 r.). W związku z tym, skarżącej przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 grudnia 2019 r., a nie - jak orzekł organ - od dnia 18 maja 2020 r. W ocenie strony, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że fakt pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz niezłożenie wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego bezwarunkowego oświadczenia o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego uzasadnia odmowę przyznania świadczenia od daty złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów, zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej do Sądu decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. W niniejszej sprawie istota sporu dotyczy niezastosowania przez organ odwoławczy art. 24 ust. 2 u.ś.r., tj. przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym strona złożyła wniosek o przyznanie tego świadczenia tj. od dnia 1 grudnia 2019 r. Przyznania od tej daty świadczenia domaga się strona. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r - prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, skarżąca błędnie wywodzi, że zobowiązuje on do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Przepis ten stanowi, że prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Podkreślić należy, że sformułowania "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się", tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku. "Ustala się" oznacza, że muszą być ustalone wszystkie przesłanki uzasadniające przyznanie świadczenia. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do deklaracji na przyszłość, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa, poprzez uchylenie lub zmianę wcześniejszej decyzji. W przedmiotowej sprawie brak negatywnych przesłanek do uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nastąpił dopiero w dniu 18 maja 2020 r., tj. w dniu uchylania decyzji o przyznaniu stronie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zdaniem Kolegium, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje stronie, stosownie do art. 24 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., dopiero od 18 maja 2020 r., gdyż z tym dniem organ pierwszej instancji uchylił decyzję przyznającą stronie specjalny zasiłek opiekuńczy. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu 2) opiekunowi faktycznemu dziecka 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ponadto zauważyć należy, iż zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. W myśl zaś art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. W przedmiotowej sprawie, strona w dniu 24 grudnia 2019 r. (data wpływu pisma do organu), złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną - matką. Jednocześnie zaznaczyła, że w przypadku wydania decyzji przyznającej ww. świadczenie, z dniem jej wydania wnosi o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego nad osobą niepełnosprawną – matka L.K.. Był to więc wniosek warunkowy. Decyzją z dnia [...]"r., organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności matką, stwierdzając brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 b u.ś.r. oraz istnienie przeszkody z art. 17 ust.5 pkt 2a. u.ś.r. Po wniesieniu odwołania od powyższej decyzji, organ odwoławczy pismem z dnia 21 kwietnia 2020 r. poinformował stronę, że spełnia ona pozytywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Wskazano, że w związku z opieką nad matką stronie zostało przyznane prawo do świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 listopada 2019 r. do dnia 31 października 2020 r. i jest to - w związku z brzmieniem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b u.ś.r. - jedyna przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest uprzednie uchylenie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ostateczną decyzję uchylającą decyzję przyznającą prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego należy przedłożyć w Kolegium. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]"r., uchylił – po rezygnacji z dnia 11 maja 2020 r. ze świadczenia przez stronę - w całości własną decyzje z dnia [...]" r., przyznającą stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności – matką. W związku z powyższym, organ odwoławczy, decyzją z dnia [...]"r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką od dnia 18 maja 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. w wysokości 768 zł oraz od 1 czerwca do 31 grudnia 2020 r. w wysokości 1.830 zł i od dnia 1 stycznia 2021 r. do 30 września 2021 r. w wysokości wynikającej z obwieszczenia ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Organ odwoławczy stwierdził spełnienie przez skarżącą wszystkich przesłanek do przyznania tego świadczenia. Uznał, że wnioskowane świadczenie przysługuje skarżącej od dnia 18 maja 2020 r., z uwagi na to, że do dnia 18 maja 2020 r., przysługiwał jej specjalny zasiłek opiekuńczy i dopiero od tej daty zachodzą wszystkie przesłanki pozytywne dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej. Tym samym, w ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo zastosowało art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. bowiem, z brzmienia tego przepisu wynika, że fakt, iż osoba ma prawo m.in. do specjalnego zasiłku opiekuńczego wyklucza prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Dopóki w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, to w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., nie było możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślić należy, że zakaz kumulowania świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b i art. 27 ust. 5 u.ś.r. wyklucza sytuację, w której uprawnionemu przysługiwałoby więcej niż jedno - wybrane przez niego - świadczenie, a więc w istocie wyłącza on możność przyznania uprawnionemu dwóch lub większej liczby świadczeń. Także regulacja art. 27 ust. 5 u.ś.r. dotyczy tego, że w zbiegu roszczeń uprawnionemu przysługuje wyłącznie jedno świadczenie. W ocenie Sądu, z powołanych przepisów należy zatem wywieść, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego z art. 10 u.ś.r. lub zasiłku dla opiekuna, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie jedno z tych świadczeń, co wyklucza możność równoczesnego przyznania dwóch lub większej liczby świadczeń. Wykładnia systemowa tych przepisów jest zatem jasna i jednoznaczna w treści. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny, wymagającym stałej lub długotrwałej opieki. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiadała jednocześnie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, określone wcześniejszą decyzją, która nie została wzruszona, ani uchylona za ten okres. Dopiero uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy na dany okres, w przepisanym trybie, pozwala na przyznanie w miejsce poprzednio pobieranego świadczenia – świadczenia nowo wybranego. Prawidłowo zatem Kolegium informowało skarżącą o konieczności uchylenia najpierw decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. W świetle przytoczonych przepisów nie jest możliwe najpierw przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu rezygnacja z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 235/18 wyjaśnił, że strona, która dotychczas korzystała z mniej korzystnego świadczenia nie musi od razu z niego rezygnować przed potwierdzeniem spełnienia przesłanek do świadczenia pielęgnacyjnego. NSA wskazał, że kierując się zasadami zawartymi w przepisach art. 7, 8 i 9 k.p.a. organ powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy strona spełnia pozostałe przesłanki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie poinformować ją, że wyłączną przeszkodą do jego przyznania pozostaje jedynie pobieranie innego świadczenia. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy poinformował skarżącą, że jedyną przeszkodę do uwzględnienia wniosku stanowi decyzja przyznająca jej specjalny zasiłek opiekuńczy. Sąd podziela jednocześnie stanowisko Kolegium, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu, która uznana została za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji – zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Reasumując stwierdzić należy, że Kolegium prawidłowo uznało, że strona spełnia przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności matką – L.K. od dnia 18 maja 2020 r., bowiem przed tą datą stronie przysługiwało prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, do 30 września 2021 r. z zastrzeżeniem wynikającym z art. 15h ust 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19. Na koniec wyjaśnić należy, że złożona skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skarżąca w skardze z dnia 2 września 2020 r. wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Organ administracji w odpowiedzi na skargę z dnia 5 października 2020 r., również wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło