II SA/Ol 742/08
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-04-26
Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, jeśli nie nastąpiły istotne zmiany w sytuacji materialnej strony od czasu wydania prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne jedynie w przypadku wystąpienia nowych okoliczności, które w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wiąże strony i sąd, a ponowne rozstrzygnięcie nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięć objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem, chyba że nastąpiły wspomniane istotne zmiany. Skoro skarżący nie wykazał pogorszenia swojej sytuacji materialnej od czasu poprzedniego wniosku, nie zaszły przesłanki do ponownego przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, argumentując trudną sytuacją materialną i zajęciem emerytury przez komornika. W przeszłości jego podobne wnioski były już rozpatrywane i odrzucane. Skarżący podał swoje dochody i majątek, wskazując na emeryturę w wysokości 10303,15 zł brutto miesięcznie oraz mieszkanie o powierzchni 38 m2. Sąd rozpatrywał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J.R. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę.
Skarżący, który został w związku z tym wezwany do uiszczenia rzeczonego wpisu, złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz adwokata.
W jego uzasadnieniu stwierdził, iż "nie ma(-) zasobów a z emerytury (go) nie stać na adwokata, bo (jego) zasoby Komornik (...) nie prawnie (...) oddała dla spadkobierców, pomimo tego że (jego) prywatność dorobek z całego życia i zasoby nie podlegają pod egzekucję" i jeszcze obciążyła go za to kosztami.
Skarżący oświadczył, iż nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, jedynym jego wartościowym majątkiem jest mieszkanie o powierzchni 38 m2 (pierwsza podrubryka w rubryce nr 7 formularza nie została wypełniona), a dochód miesięczny brutto z tytułu emerytury wynosi "10303.15".
Odnosząc się do przedstawionego wniosku należy mieć na uwadze, iż w toku niniejszego postępowania był już rozpatrywany postulat skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 26 maja 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie o zwolnieniu go od uiszczenia wpisu od skargi
i odmowie przyznania pomocy w pozostałym zakresie, przy wydawaniu którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie opierał się na oświadczeniu przez skarżącego, iż "od 4 grudnia 2007 r. jest bezdomny a 1 stycznia 2008 r. komornik zajął jego emeryturę w celu wyegzekwowania kosztów eksmisji"; "sam prowadzi gospodarstwo domowe, jedyny jego wartościowy majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 38 m2, miesięczny dochód z emerytury wynosi zaś 984,99 zł brutto."
Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko, że "skarżący nie wykazał, iż nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego", a więc "należało dojść do wniosku, że jest on w stanie ponieść koszty postępowania w zakresie częściowym".
Ze względu na powyższe stwierdza się, co następuje:
Jakkolwiek strona, po prawomocnym rozpatrzeniu jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie
w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 176/09, publ.
w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wedle stanowiska usankcjonowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, skarżący wykazał jedynie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania - co powodowało konieczność dokonania wyboru pomiędzy zwolnieniem od całości lub części kosztów sądowych a ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Skoro więc dane podawane aktualnie przez skarżącego nie wskazują, by jego sytuacja uległa pogorszeniu od czasu wystąpienia z poprzednim wnioskiem, istnieje związanie oceną, iż skarżący nie wykazał, iż nie jest wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania - a tym samym nie zaszła przesłanka zwolnienia go od wszystkich kosztów sądowych i równoczesnego ustanowienie na jego rzecz profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy).
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 wskazanej ustawy, powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło