II SA/Ol 743/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-10-25

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Hanna Raszkowska, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie wojewody ustanawiające zakaz lokalizowania budynków mieszkalnych jednorodzinnych w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych na obszarze chronionego krajobrazu jest zgodne z prawem, w tym z prawem własności i konstytucją?
Ratio decidendi
Rozporządzenie wojewody, wydane na podstawie upoważnienia ustawowego, które wprowadza zakaz lokalizowania budynków mieszkalnych jednorodzinnych w pasie 100 m od linii brzegów wód na obszarze chronionego krajobrazu, mieści się w granicach prawa i nie narusza istoty prawa własności. Ograniczenia te są zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz celami ochrony przyrody i nie naruszają konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej.
Stan faktyczny
Wojewoda Warmińsko-Mazurski wydał rozporządzenie ustanawiające Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego, w którym zakazano lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów wód, z wyjątkiem urządzeń wodnych i obiektów służących gospodarce rolnej, leśnej lub rybackiej. Skarżący J. M. wniósł skargę na ten zakaz w części dotyczącej niemożności budowy domu jednorodzinnego na swojej działce położonej w tym pasie, zarzucając naruszenie prawa własności i konstytucji. Organ ochrony środowiska odmówił uzgodnienia warunków zabudowy, powołując się na rozporządzenie. Skarżący podniósł, że zakaz jest niezgodny z prawem i konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011r. sprawy ze skargi J. M. na rozporządzenie Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego oddala skargę. W dniu 19 grudnia 2008 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski wydał, na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2005 r. Nr 92, poz. 880 ze zm.), Rozporządzenie Nr 153 w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego. W § 4 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia zakazano lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Pismem datowanym na dzień "[...]" J. M., powołując się na przepis art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206 ze zm.) wezwał Wojewodę do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego określonego art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez zmianę Rozporządzenia Nr 153 w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego poprzez dodanie w § 4 ust. 5 "pkt 4" w brzmieniu: "4) zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 nie dotyczy lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów zbiorników wodnych antropogenicznych o powierzchni do 1 ha.". W odpowiedzi na pismo z dnia "[...]" z-ca Dyrektora Departamentu Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego poinformował J. M. m.in. o tym, że zapisy § 4 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Nr 153 wynikają z zapisów ustawy o ochronie przyrody, a zmiana przepisów rangi ustawowej leży w kompetencji Sejmu RP. Wskazano, iż jednocześnie trwają prace nad przygotowaniem takiej formy zapisu zakazu, który w ramach obowiązujących przepisów prawa uwzględniałby problematykę lokalizowania obiektów w odległości mniejszej niż 100 m od sztucznych zbiorników wodnych niestanowiących obiektów cennych przyrodniczo. W wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze J. M. zakwestionował zapisy Rozporządzenia Nr 153 z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego w części określonej w § 4 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia - zakazującej zlokalizowania domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. "[...]", obręb "[...]", znajdującej się w całości w pasie szerokości 100 m od brzegu zbiornika wodnego znajdującego się na działce sąsiedniej należącej do innego właściciela - żądając jego uchylenia. Zaskarżonej regulacji prawnej zarzucił naruszenie: 1) art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuwzględnienia wykonywania prawa własności do działki ew. nr 5, na której ma być wybudowany budynek mieszkalny jednorodzinny; 2) art. 2, art. 32 ust. 1 i art 64 ust 3 Konstytucji RP polegające na sprzeniewierzeniu się istocie prawa własności i zasadzie urzeczywistniania sprawiedliwości społecznej poprzez postawienie praw do dysponowania własnością w stanie podporządkowania wobec praw do dysponowania własnością innego obywatela; 3) art. 140 Kodeksu cywilnego w związku z art. 5 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez zaprzeczenie celowi tych norm prawnych i nie kierowaniu się zasadą zrównoważonego rozwoju przy ustanawianiu ograniczeń do praw obywatelskich, polegających na dysponowaniu własnością. W uzasadnieniu skargi podał m.in., iż wystąpił do Wójta Gminy "[...]" o wydanie warunków zabudowy dla działki nr "[...]" (stanowiącej jego własność) celem zabudowy budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Z uwagi na zlokalizowanie planowanej inwestycji w Obszarze Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego ustanowionego Rozporządzeniem nr 153 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2008 r. nr 198, poz. 3104) projekt warunków zabudowy podlegał uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Przyrody. Organ ten postanowieniem z dnia "[...]" odmówił uzgodnienia warunków zabudowy, jako powód podając niezgodność planowanej inwestycji z obowiązującym w § 4 ust. 1 pkt 8 tegoż Rozporządzenia, zakazem lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odrzucił jednocześnie możliwość uzgodnienia warunków zabudowy na podstawie wymienionych w Rozporządzeniu odstępstw od zakazu zawartego w § 4 ust. 1. Skarżący podniósł, że miejsce planowanej inwestycji nie jest położone w pasie szerokości 100 m od brzegu rzeki lub jeziora, ale znajduje się w pasie szerokości 100 m od "innego zbiornika wodnego", za które zostały uznane, przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, 4 zbiorniki wodne o wym. maksymalnie 4x6 m jeden, położone na sąsiedniej działce, powstałe na podmokłym gruncie w wyniku wybierania czarnoziemu. Zbiorniki te nie występują w żadnych oficjalnych rejestrach i mapach, gdyż powstały w wyniku "dzikiej" działalności człowieka. Wskazał, iż interpretacja przez organ ochrony środowiska niedookreślonego pojęcia "inny zbiornik wodny" wypacza sens § 4 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia. Argumentował również, iż zakaz zawarty w § 4 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia dopuszcza "wykroczenie" przeciwko przewidzianemu w art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust 3 Konstytucji RP prawu własności i zasadzie urzeczywistniania sprawiedliwości społecznej oraz powoduje postawienie tych praw (uzyskania decyzji o zabudowie własnej działki) w stanie podporządkowania wobec praw do dysponowania własnością innego obywatela. Ponadto, powyższy zakaz przeczy celowi norm ustawowych - art. 140 Kodeksu cywilnego, art. 5 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - poprzez nie kierowanie się zasadą zrównoważonego rozwoju przy ustanawianiu ograniczeń w stosunku do praw obywatelskich, polegających na dysponowaniu własnością. Dodał również, iż w mocy Sejmiku Województwa jest podjęcie inicjatywy legislacyjnej, a w szczególności dodanie do przepisów Rozporządzenia "nowych odstępstw" do zawartych już w nim zakazów, co spowodowałoby zgodność obowiązującego na terenie województwa prawa miejscowego z normami ustawowymi i konstytucyjnymi. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Sejmiku Województwa wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż istotą problemu zawartego w skardze nie jest bezprawność zakwestionowanej regulacji lecz raczej sposób stosowania prawa ustalonego aktem prawa miejscowego. Z kolei argumenty zawarte w skardze mogą posłużyć w przyszłości do zmiany przepisu ustanowionego przez Wojewodę lecz w żaden sposób nie przesądzają o zasadności skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie może zostać uwzględniona. Kontrola sądowa aktów administracji publicznej sprawowana jest wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem. Innymi słowy zaskarżone do sądu rozstrzygnięcie może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd dokonuje tej kontroli także z urzędu, nie będąc ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przystępując do rozpoznania skargi na akt prawa miejscowego organu administracji rządowej Sąd, w pierwszej kolejności, kontroluje jej dopuszczalność, w szczególności kwestię legitymacji zindywidualizowanego podmiotu do wniesienia skargi oraz zachowania wymogów formalnych. Zgodnie z przepisem art. 63 ust. 1 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru do usunięcia naruszenia, zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Przesłanką dopuszczalności takiej skargi jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie pozostało bezskutecznym. Należy wyjaśnić, że na mocy art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 92, poz. 753) wojewoda utracił - na rzecz sejmiku województwa - kompetencje do ustanawiania zakazów (lub ich znoszenia) na terenie obszaru chronionego krajobrazu. Wobec tego w niniejszej sprawie legitymację procesową posiada Sejmik Województwa, pomimo tego, iż przedmiotem skargi jest rozporządzenie Wojewody . W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd zważył, iż zaskarżone w części rozporządzenie Nr 153 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. jest aktem prawa miejscowego organu administracji publicznej, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego, ogłoszonym we właściwym wojewódzkim dzienniku urzędowym. Zgodnie bowiem z art. 87 i 94 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są, obok: Konstytucji, ustawy, ratyfikowanych umów międzynarodowych oraz rozporządzeń, także akty prawa miejscowego - na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Akty prawa miejscowego ustanawiane są przez organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Przedmiotowy akt, na mocy upoważnienia zawartego w art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, na objętym nim obszarze Województwa, reguluje zagadnienia związane z jedną z form ochrony przyrody, zatem wydany został w sprawie z zakresu administracji publicznej. Wniesienie niniejszej skargi zostało przez skarżącego poprzedzone bezskutecznym wezwaniem organu administracji do usunięcia naruszenia prawa poprzez "nadanie nowego brzmienia" przepisowi § 4 kwestionowanego Rozporządzenia. Skarżący wykazał ponadto swój interes prawny - wskazał normy prawa materialnego kształtujące jego sytuację prawną. Skarga jest zatem dopuszczalna. Omówienie zarzutów skargi poprzedzić należy wskazaniem, iż z lektury skargi wynika, że skarżący nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy, co wprost oznacza, że nieruchomość skarżącego (działka nr ew. "[...]", obręb "[...]") nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ustalenie warunków zabudowy następuje na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 270 ze zm.). Przepis ten enumeratywnie wymienia warunki, które muszą być łącznie spełnione przez wnioskowane zamierzenie inwestycyjne, aby właściwy organ wydał pozytywną decyzję o warunkach zabudowy, tj.: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Teren planowanej przez skarżącego inwestycji położony jest na Obszarze Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego, w związku z czym przepisy ustawy o ochronie przyrody są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody na obszarze chronionego krajobrazu obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Natomiast w art. 23 ust. 2 tejże ustawy zawarta została delegacja ustawowa, na mocy której wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze rozporządzenia wojewody (w aktualnie obowiązującym stanie prawnym jest to kompetencja sejmiku województwa), które określa jego nazwę, obszar i przebieg granicy i otulinę, jeżeli została wyznaczona, szczególne cele ochrony oraz zakazy właściwe dla danego obszaru lub jego części wybrane spośród zakazów, o których mowa w art. 24 ust. 1. Dlatego też Wojewoda, w wykonaniu delegacji ustawowej, zawartej w ustawie o ochronie przyrody, w wyznaczonym Obszarze Chronionego Krajobrazu wprowadził zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Zauważyć również należy, że planowana przez skarżącego inwestycja, to budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego Określony w § 4 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia wyjątek od zasady zakazu zabudowy w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jezior, i innych zbiorników wodnych dotyczy urządzeń wodnych oraz obiektów służących racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej lub rybackiej. Przytoczony wyżej wyjątek od zasady zakazu zabudowy, należy zdaniem Sądu interpretować ściśle. Planowana przez skarżącego inwestycja nie jest urządzeniem wodnym. Urządzenie to mechanizm lub zespół elementów, przyrządów służący do wykonania określonych czynności, ułatwiający pracę. Skarżący planuje natomiast realizacje obiektu budowlanego. Z kolei, przez obiekty służące racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej lub rybackiej należy rozumieć obiekty przeznaczone wyłącznie do prowadzenia tego rodzaju gospodarki. Nie można zatem, w ocenie Sądu, uznać, że w pojęciu tym mieszczą się budynki mieszkalne. Dla prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej nie jest konieczne istnienie budynku mieszkalnego w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Budynek ten może znajdować się poza tym pasem i nie będzie to miało wpływu na możliwość prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej. Nie jest bowiem dla tej gospodarki niezbędne zamieszkiwanie właściciela lub użytkownika nieruchomości rolnej w tym pasie. Konkludując powyższe rozważania wskazać należy, że niewątpliwie Wojewoda stanowiąc przedmiotowy akt prawa miejscowego nie przekroczył upoważnienia ustawowego, zawartego w powoływanym wyżej przepisie art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. Podkreślić przy tym należy, że ujęty w Rozporządzeniu Wojewody zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych jest powtórzeniem zakazu przewidzianego w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody. Takie rozwiązanie świadczy o woli ustawodawcy do zapewnienia organom władzy lokalnej szerokich uprawnień do kształtowania za pomocą przepisów prawa miejscowego stosunków społecznych w sposób adekwatny do warunków i specyfiki danego terenu. Przypomnieć trzeba, że w myśl przepisów ustawy o ochronie przyrody, obszar chronionego krajobrazu jest jedną z form ochrony przyrody. Obszar taki obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokojenia potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Groźba bezpowrotnej utraty takich walorów przyrodniczych konkretnego obszaru stanowi uzasadnienie do wprowadzenia zakazów niezbędnych dla ochrony przyrody, które w swych skutkach ograniczać będą interes prawny właścicieli nieruchomości położonych na wyznaczonym obszarze chronionego krajobrazu. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zaskarżonym aktem własności skarżącego, a w szczególności wskazujących na "sprzeniewierzenie" się przez organ istocie prawa własności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Kwestia związana z dopuszczalnością ograniczenia praw, w tym więc prawa własności, została uregulowana w art. 31 ust. 3 Konstytucji, który przewiduje, iż ograniczenia w demokratycznym państwie prawa stosuje się m.in. dla ochrony środowiska. Również przepis art. 140 Kodeksu cywilnego stanowi, iż właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy i rozporządzać nią zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, ale w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Zatem, źródłem stosowanych ograniczeń mogą być również przepisy prawa powszechnie obowiązującego o charakterze miejscowym (z treści art. 94 Konstytucji nie wynika, by akty prawa miejscowego nie mogły regulować kwestii wykonywania prawa własności), co w rozpatrywanej sprawie odnosi się do Rozporządzenia Wojewody wyznaczającego Obszar Chronionego Krajobrazu. Oceniając legalność zakazów wprowadzonych omawianym Rozporządzeniem Wojewody, oprócz aspektu wynikającego z przepisów ustawy o ochronie przyrody, trzeba też mieć na uwadze regulację ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mianowicie, art. 1 tej ustawy stanowi o obowiązku uwzględniania w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymagań, walorów i potrzeb wyznaczanych potrzebami ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju. Przykładowo, obok prawa własności przepis ten wymienia walory krajobrazowe i wymagania ochrony środowiska, przy czym respektowanie tych ostatnich wartości odbywa się w powiązaniu z przepisami prawa ochrony środowiska i ustawy o ochronie przyrody oraz szeregu innych. Niewątpliwie można odpowiednio do tego przepisu odnieść tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2005 r. (sygn. OSK 1882/04, publ. LEX Nr 188282), według której nie można skutecznie wywodzić naruszenia art. 140 Kodeksu cywilnego w związku z art. 3 i 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, skoro wszystkie te przepisy z natury swej ograniczają prawo własności, a tym samym naruszają interes prawny właściciela, jednak w granicach dopuszczanych przez prawo. Warto również odnotować, że Trybunał Konstytucyjny wypowiadając się w kwestii ograniczeń uprawnień właścicielskich stwierdził, iż "prawo własności traktowane jest w naszym systemie prawnym jako prawo podmiotowe o najszerszej treści i w porównaniu z innymi prawami jako prawo najsilniejsze w stosunku do rzeczy. Zarazem nie jest ono prawem absolutnym (ins infinitum), a więc prawem niczym nieograniczonym. Przeciwnie, do istoty tego prawa należy z jednej strony swoboda korzystania z rzeczy własnej, z drugiej zaś, pewne ograniczenia tej swobody stanowiące swoistą granicę istoty prawa własności, a w konsekwencji także granicę ochrony tego prawa. Pojmowanie bowiem prawa własności, jako prawa absolutnego do rzeczy, prowadziłoby do naruszenia interesów innych podmiotów" (wyrok z 20 kwietnia 1993 r., sygn. P 6/92, publ. OTK 1993, nr 1, poz. 8). Ze względów wyżej podanych należy uznać, że zastosowane w sprawie Rozporządzenie Wojewody zawiera regulację mieszczącą się w granicach wyznaczonych przepisami ustaw oraz Konstytucji oraz realizuje zasadę wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego. Nieprzekonywające są ponadto twierdzenia skargi upatrujące niezgodność Rozporządzenia Wojewody z Konstytucją RP w różnicowaniu podmiotowym uprawnień właścicieli nieruchomości na danym terenie - zasada urzeczywistniania sprawiedliwości społecznej. Postanowienia Rozporządzenia dotyczą bowiem wszystkich podmiotów zamierzających realizować inwestycje w chronionym obszarze 100 m od linii brzegów jezior, rzek i innych zbiorników wodnych. Z kolei nierówność wobec prawa występuje, gdy podmioty, będące w takiej samej sytuacji, są różnie traktowane. Tymczasem zastosowany w sprawie przepis Rozporządzenia Wojewody różnicuje możność budowy obiektu budowlanego, nie ze względu na cechy podmiotu - inwestora, lecz ze względu na przedmiot inwestycji. Zakaz dotyczy bowiem wszystkich, którzy chcieliby wybudować budynki mieszkalne, nie dotyczy natomiast obiektów budowlanych służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Wprowadzone ograniczenie w lokalizowaniu budynków mieszkalnych związane jest niewątpliwie z realizacją celów wytyczonych przez ustawę o ochronie przyrody, zwłaszcza w odniesieniu do obszaru chronionego krajobrazu. Nadto, trzeba zaznaczyć, że ustawodawca przewidział wprost w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody możliwość wprowadzenia aktem prawa miejscowego przedmiotowego zakazu, co oznacza, że uznał a priori, iż lokalizowanie określonych inwestycji budowlanych w pasie 100 m od brzegów wód za szkodliwe dla przyrody. Ponadto, odnosząc się do zarzutu wadliwości postanowienia organu ochrony środowiska odmawiającego uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy oraz zawartej w tym postanowieniu interpretacji pojęcia "inny zbiornik wodny" wyjaśnić należy, że Sąd nie może w niniejszej sprawie weryfikować pod względem zgodności z prawem powyższego aktu, jak też oceniać prawidłowości zastosowanej wykładni określonego pojęcia. Wobec powyższego postanowienia istnieje bowiem domniemanie jego legalności i prawidłowości. Oznacza to, iż uregulowania w nim zawarte mają charakter wiążący. Jeżeli skarżący nie zgadza się z przyjętymi w powyższym postanowieniu rozwiązaniami, to może je podważać, ale w odrębnym postępowaniu, którego przedmiotem będzie to postanowienie i w którym będzie mógł dowodzić zasadność własnych racji. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na postawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło