II SA/Ol 743/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego osoby bezrobotnego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) odmówić ustanowienia dla skarżącej adwokata. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca – M. R. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że z powodu bardzo niskich dochodów i braku innych źródeł finasowania nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a złożenie skargi kasacyjnej wymaga jej sporządzenia i podpisania przez zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką. Do jej majątku należy mieszkanie o powierzchni "[...]" (wartość: "[...]"). W rubryce nr 10 wykazała dochody z tytułu świadczenia wychowawczego, alimentów i zasiłku rodzinnego w łącznej kwocie "[...]", natomiast w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki: czynsz, prąd, wodę i ratę kredytu w łącznej kwocie "[...]". W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i jej córki oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, wezwana ona została do przedłożenia - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania - dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do rozbieżności pomiędzy powierzchnią mieszkania wykazaną w rubryce nr 7.1. wniosku, a wykazaną w rubryce nr 4 złożonego uprzednio oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania) oraz finansowej (w zakresie odnoszącym się do źródła utrzymania skarżącej i jej córki w poszczególnych miesiącach 2017 r.; ewentualnego korzystania w 2016 r. i/lub w 2017 r. z innych niż wykazane świadczeń lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny; przyczyn, z powodu których skarżąca nie uzyskuje wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki; środków pieniężnych pochodzących ze spłacanego obecnie kredytu; wysokości i przeznaczenia ponoszonych wydatków, a ponadto rocznego zeznania podatkowego skarżącej za 2016 r. oraz wyciągów z posiadanych przez nią i jej córkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przedmiotowe wezwanie zostało doręczone w dniu 2 stycznia 2018 r. Wyznaczony w nim termin upłynął zatem w dniu 9 stycznia 2018 r. W terminie tym, skarżąca nie przedłożyła żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie złożyła też pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. W świetle powyższego zważyć należy co następuje: Wobec tego, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., skarżąca nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata. To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej rodziny oraz źródeł jej utrzymania i ponoszonych przez nią wydatków, a także zeznania podatkowego i wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie oświadczenia skarżącej w zakresie sytuacji materialnej jej 2-osobowej rodziny i tym samym ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że nie posiada ona i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla 2-osobowej rodziny. Wskazać należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.