II SA/Ol 745/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2014r. sprawy z wniosku Spółki A o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. W dniu 12 czerwca 2014r. Spółka A zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]". o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia "[...]" w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Do skargi załączono dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 11 lipca 2014r. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W podstawie prawnej zarządzenia, którego odpis doręczono stronie skarżącej w dniu 1 sierpnia 2014r., powołany został § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W odpowiedzi, pismem z dnia 4 sierpnia 2014r., A. K. poinformował tutejszy Sąd, że wpłaty dokonano w dniu 12 czerwca 2014r. Postanowieniem z dnia 3 września 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), wobec nieuiszczenia wpisu sądowego w wymaganej wysokości 200 zł. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie wznowienia postępowania (tryb nadzwyczajny), dlatego na podstawie § 2 ust. 5 wskazanego rozporządzenia, strona skarżąca zobowiązana była do uiszczenia wpisu stałego w kwocie 200 zł. Jednocześnie Sąd orzekł, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o zwrocie stronie skarżącej uiszczonej tytułem wpisu kwoty 100 zł. Postanowienie to doręczone zostało stronie skarżącej dnia 8 września 2014r. W dniu 11 września 2014r. pełnomocnik Spółki wniósł skargę kasacyjną na powyższe postanowienie. Odrębnym pismem z tego samego dnia Prezes Zarządu Spółki – T. K. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego, uiszczając żądaną kwotę 100 zł. W obu pismach podniesione zostały takie same argumenty tzn., że strona skarżąca uchybiła wezwaniu bez własnej winy. Wyjaśniono, że wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego poprzez wpłatę 100 zł zostało przez stronę niewłaściwie odczytane jako wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, którą to strona uiściła już przy wnoszeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stwierdzono, że myląca dla strony okazała się tożsamość obydwu kwot (wpłaconej już kwoty 100 zł i wezwania o uiszczenie 100 zł). Podkreślono, że nigdzie w treści wezwania nie wskazano wprost, że należna opłata wynosi 200 zł, a jedynie odniesiono się do paragrafu rozporządzenia bez przytoczenia jego treści. T. K. zaznaczyła, że jako osoba niereprezentowana profesjonalnie przez zawodowego pełnomocnika, nie powzięła wątpliwości co do braku prawidłowości uiszczonego wpisu. Przekonanie co do uiszczenia wpisu w prawidłowy sposób, zdaniem wnioskodawczyni, potwierdza pismo z dnia 4 sierpnia 2014 r., w którym wyjaśniono, iż wpłaty dokonano w dniu 12.06.2014r., załączając kopię wpłaty. Strona zaakcentowała, że zrozumiała całą sytuację dopiero po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, w którym przytoczono treść przepisów dotyczących wpisów od skarg. Dodatkowo wnioskodawczyni zarzuciła, że wprowadzające w błąd było również to, że w jednej przesyłce pocztowej, doręczonej w dniu 1 sierpnia 2014 r., wysłano Spółce wraz z zarządzeniem o wpisie, odpis odpowiedzi organu na skargę. Zdaniem strony był to sygnał, że sprawie został nadany bieg, bo przecież zgodnie z tym co napisał Sąd w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi, nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. A w tym przypadku podjęto przecież czynność doręczenia odpisu odpowiedzi organu na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i § 2 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym, przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. W rozpatrywanym przypadku strona skarżąca niewątpliwie zachowała 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego, gdyż wniosek w tym przedmiocie nadany został przesyłką pocztową na trzeci dzień po doręczeniu postanowienia o odrzuceniu skargi. W terminie tym Spółka wpłaciła też na konto tutejszego Sądu wymaganą kwotę 100 zł. Nie można jednak uznać, że uchybienie przez stronę przedmiotowemu wezwaniu było przez nią niezawinione. W ocenie Sądu Spółka została należycie wezwana do uzupełnienia wymaganego wpisu. W doręczonym stronie odpisie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II do uzupełnienia wpisu sądowego zostało wyraźnie wyartykułowane, że strona skarżąca wezwana została do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę 100 zł stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jeśli strona miała wątpliwości co do prawidłowości wezwania powinna zapoznać się z treścią przepisów powołanych w podstawie prawnej zarządzenia. Takiego racjonalnego działania należałoby się spodziewać od strony należycie dbającej o własne interesy, szczególnie gdy jest nią podmiot gospodarczy reprezentowany przez organy, na czele których nie stoją osoby nieporadne życiowo. Tym bardziej, że w zarządzeniu pouczono o skutkach niewykonania zarządzenia. Poza tym przy doręczeniu kwestionowanego zarządzenia Spółka została pouczona, że przysługuje jej zażalenie na to zarządzenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym Spółka nie mogła nie wykonać zarządzenia, nie zaskarżając go. Tylko wniesienie zażalenia wstrzymałoby wykonanie nałożonego obowiązku. Ponieważ strona skarżąca nie zaskarżyła przedmiotowego zarządzenia, podlegało ono bezwzględnemu wykonaniu. Bez znaczenia dla rozpatrzenia niniejszego wniosku pozostaje okoliczność, że wraz z zarządzeniem o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego skarżącej doręczona została odpowiedź organu na skargę. Przedstawienie przez organ swojego stanowiska w sprawie jest, zgodnie z art. 45 p.p.s.a, pismem procesowym, które stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a należy doręczyć pozostałym stronom postępowania. Żaden przepis nie konkretyzuje kiedy ma to nastąpić. Dlatego stanowisko organu doręczane jest przy pierwszej korespondencji kierowanej do strony, na przykład przy wezwaniu do uzupełnienia wymogów formalnych skargi, a gdy te zostały spełnione, przy zawiadomieniu o rozprawie. Wbrew przekonaniu wnioskodawczyni doręczenie odpowiedzi organu na skargę nie oznaczało, że skarga została prawidłowo wniesiona i nie zwalniało strony z obowiązku wykonania zarządzenia wzywającego do uzupełnienia wpisu. Podnieść należy, nawiązując do wypracowanych i utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (tak też WSA w Gliwicach w post. Z dnia 20.10.2004r. sygn. akt IV SA/GL 647/04). Podkreślić należy, że termin może być przywrócony tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się błędne pouczenie strony co do trybu i terminu wykonania czynności procesowej, jednak w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż Sąd prawidłowo pouczył skarżącą w tym zakresie. Prawidłowo też pouczono skarżącą o możliwości zaskarżenia zarządzenia. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi spowodowane było okolicznościami przez nią niezawinionymi. W tym stanie rzeczy, należało postanowić jak w sentencji.