II SA/Ol 753/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2004 r. sprawy ze skargi C. H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie I instancji; II. oddala skargę w pozostałym zakresie; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części uchylonej w pkt I wyroku. Decyzją z dnia 15 lipca 2004 r., Nr "[...]" Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 155 Kpa, po rozpatrzeniu pisma C. H. z dnia 30 czerwca 2004 r., zawierającego wniosek o zmianę decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego znak "[...]" z dnia 16 lutego 1999 r., przekazanego przez Sąd Okręgowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, utrzymał w mocy decyzję Nr "[...]" z dnia 16 lutego 1999r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: przebytej toksoplazmozy, prawdopodobnie pod postacią węzłów chłonnych. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, stwierdzając, iż pismo z dnia 30 czerwca 2004 r. nie jest wnioskiem tylko pozwem i nie żąda w nim zmiany decyzji, lecz wydania decyzji zgodnej z prawdą. Sąd przesłał pozew celem nadania biegu sprawie, a nie żeby Sanepid utrzymał w mocy decyzję sprzed pięciu lat. Wskazuje ponadto na nieprawidłowo jej zdaniem prowadzone przez Sanepid postępowanie administracyjne, przede wszystkim pominięcie dowodu z zeznań wnioskowanych przez nią świadków oraz obszernie przedstawia swój stan zdrowia. Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia 7 września 2004 r., Nr "[...]", uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, iż stosownie do art. 155 Kpa organem właściwym w sprawie wzruszenia ostatecznej decyzji był Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, a nie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny. Decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § l pkt l Kpa, skutkującą jej nieważnością, jednakże z uwagi na wyłączenie stosowania sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym, decyzję organu pierwszej instancji uchylono i umorzono postępowanie tego organu. W złożonej skardze C. H. opisuje przebieg postępowania administracyjnego i sądowego w sprawie stwierdzenia u niej choroby zawodowej, wskazuje na nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym przez organy inspekcji sanitarnej, przede wszystkim błędne przyjęcie, że nie pracowała na produkcji i nie dopuszczenie na tę okoliczność w postępowaniu administracyjnym dowodu z zeznań wnioskowanych przez nią świadków. Wskazując na powyższe uchybienia skarżąca domaga się ponownego rozpoznania sprawy przez organy administracji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty użyte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie uznania u skarżącej choroby zawodowej toczyło się w latach 1997-1999. Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 16 lutego 1997 r. stwierdził brak podstaw do uznania u skarżącej choroby zawodowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez W. Inspektora Sanitarnego, natomiast skarga na tę decyzję została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 grudnia 1999 r., sygn. akt "[...]". Skarżąca ponadto ubiegała się o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową przed sądem powszechnym, jednakże Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, zaś apelację od tego wyroku Sąd Apelacyjny oddalił wyrokiem z dnia 11 maja 2004 r., sygn. akt "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Stosownie do art. 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w części umarzającej postępowanie I instancji, natomiast oddalił skargę w pozostałym zakresie. Przede wszystkim wskazać należy, że pozew z dnia 30 czerwca 2004 r. skierowany przez skarżącą do Sądu Okręgowego niewątpliwie nie był w swej treści jednoznaczny. W piśmie tym C. H. żąda wydania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, natomiast w dalszej części zarzuca, iż organy inspekcji sanitarnej orzekając w sprawie nie uwzględniły i nie przeprowadziły niektórych dowodów. Był to więc wniosek niewątpliwie dwukierunkowy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny rozważył możliwość potraktowania powyższego pozwu jako wniosku o wznowienie postępowania lub wniosku stwierdzenie nieważności decyzji, jednakże wykluczył powyższe możliwości i przedmiotowe pismo skarżącej rozpatrzył w trybie art. 155 Kpa. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd, że wniosek strony w postępowaniu administracyjnym należy rozpatrywać zgodnie z jego treścią. Natomiast o tym, jaki charakter ma wniesione pismo, decyduje wyłącznie strona. Jeżeli zatem treść pisma budzi wątpliwości, organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Taki tok postępowania nakazuje zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 Kpa, a także, wynikający z art. 9 Kpa, obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania. W świetle powyższych zasad czynności organu pierwszej instancji podjęte po wpłynięciu pozwu "zakwalifikowanego" przez ten organ jako wniosek o zmianę decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, budzą zasadnicze zastrzeżenia. Organ mając wątpliwości, czego w istocie C. H. dochodzi, zobowiązany był zwrócić się do skarżącej o stosowne sprecyzowanie treści złożonego żądania, nie zaś arbitralnie uznać, iż jest to wniosek o zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Odstąpienie od tej czynności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo należy zauważyć, że organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego rozstrzygnął, iż decyzja z dnia 16 lutego 1999r, Nr "[...]" nie jest dotknięta żadną z wad kwalifikowanych, tj. dających podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia jej nieważności. Z tych właśnie względów pismo skarżącej zostało rozpatrzone w trybie art. 155 Kpa. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 149 § l Kpa merytoryczne zajęcie stanowiska co do tego, czy podstawy do wznowienia postępowania zaistniały, czy też nie jest możliwe wyłącznie po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania w odniesieniu do przyczyn wznowienia (art. 149 § 2 Kpa). Przed wydaniem takiego postanowienia nie jest dopuszczalna ocena przyczyn wznowienia postępowania. Organ pierwszej instancji rozstrzygnął natomiast o braku przesłanek do wznowienia postępowania bez przeprowadzenia takiego postępowania. Orzekając zaś o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organ ten naruszył art. 157 § l Kpa, gdyż właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, co słusznie zauważył organ odwoławczy. Błędnie zatem organ II instancji umorzył postępowanie przed organem I instancji w sytuacji, gdy nie zostało przez skarżącą sprecyzowane jej żądanie. Dopiero po dokładnym wyjaśnieniu stanowiska skarżącej, organ I instancji może ocenić czy jej wolą jest wznowienie postępowania, bądź stwierdzenie nieważności decyzji, do rozpatrzenia których to wniosków właściwy byłby organ II instancji, czy też ewentualnie wniosek ten winien rozpoznać Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w trybie art. 154 kpa lub innym właściwym do woli strony wynikającym z jej żądania. Prawidłowym natomiast było uchylenie decyzji, gdyż przepisy kpa nie przewidują możliwości utrzymania w mocy własnej decyzji wydanej przez organ I instancji, zwłaszcza, że decyzja ta była przedmiotem oceny dokonanej zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 16 grudnia 1999 r. skargę C. H. w przedmiocie choroby zawodowej oddalił. Zatem decyzja ta nie może jako wadliwa funkcjonować w obrocie prawnym i prawidłowo została uchylona przez organ II instancji. Reasumując, stwierdzić należy, że przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy organ administracji przede wszystkim zobowiązany jest wyjaśnić czego domaga się skarżąca i nada właściwy bieg jej żądaniu. Wobec powyższego, nie przesądzając o prawidłowości stanowiska skarżącej co do merytorycznych zarzutów postawionych decyzji, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tego względu, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 wskazanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części uchylonej w pkt I wyroku.