II SA/Ol 755/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na Wojewodę w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 755/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę E. S. na Wojewodę w przedmiocie wymeldowania. We wniosku z dnia 6 października 2011 r., złożonym - na skutek wezwania - na urzędowym formularzu, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, iż jest matką samotnie wychowującą dwie córki, "[...]". Podniosła, iż w okresie od "[...]" do "[...]" nie pracowała. Od "[...]" odbywała staż z urzędu pracy i otrzymywała stypendium w kwocie "[...]", natomiast od "[...]" jest zatrudniona na zastępstwo i otrzymuje najniższe wynagrodzenie, gdyż nadwyżkę potrąca komornik. Dodała, iż otrzymuje ponadto alimenty na córki i zasiłek rodzinny. Wskazała także, iż posiada mieszkanie i "ziemię", ale nie czerpie z nich korzyści, gdyż "jest zajęcie komornicze tego majątku". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córkami. W rubryce nr 7.1. ("Nieruchomości") wykazała mieszkanie o powierzchni "[...]" oraz nieruchomość rolną o powierzchni "[...]", natomiast w rubryce nr 10 ("Dochody") dochody z tytułu alimentów w łącznej kwocie "[...]", zasiłku rodzinnego w kwocie "[...]" oraz wynagrodzenia za pracę w kwocie "[...]". W rubryce nr 11 dodała, iż "wszczęto egzekucję z nieruchomości" oraz wskazała wysokość posiadanego zadłużenia. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, pismem z dnia 17 października 2011 r., skarżąca wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do wykazanych w formularzu wniosku nieruchomości) oraz finansowej (w zakresie dotyczącym dochodu rodziny, ponoszonych wydatków, posiadanego zadłużenia oraz sposobu opłacenia kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, jeśli skarżąca zamierza wnieść skargę kasacyjną na wskazane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 17 października 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęło pismo procesowe skarżącej zatytułowane "skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) dotycząca skargi (...) w sprawie o wymeldowanie (...)" wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych (kserokopia wniosku z dnia 6 października 2011 r. z wypełnionymi ponownie rubrykami nr 1, 14 i 15). Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że w sprawie występuje przesłanka uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. W tej sytuacji, stwierdzić natomiast należy, że brak przedłożenia żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej i jej rodziny, przy jednoczesnym braku przedłożenia jakiegokolwiek pisma wyjaśniającego przyczyny braku ich złożenia, rodzi wątpliwości co do rzetelności złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Przedmiotowe oświadczenie nie może stanowić tym samym podstawy przyznania prawa pomocy. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie jest bowiem właściwą podstawą dla dokładnej i rzetelnej oceny rzeczywistej sytuacji materialnej strony. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowane tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Wobec nieprzedłożenia żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych oraz jakiegokolwiek pisma wyjaśniającego przyczyny braku ich złożenia, nie jest możliwe stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości jak w rzeczywistości kształtuje się sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny oraz, czy rzeczywiście nie posiada ona i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Tym samym nie jest możliwe również stwierdzenie, czy skarżąca spełnia przesłankę uzasadniającą zwolnienie jej od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.