II SA/Ol 757/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Na etapie wniesienia skargi A.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając postulat wskazał, iż jedynym jego źródłem dochodu jest gospodarstwo rolne. Znaczną część zajmują łąki, które dostarczają pożywienia bydłu. "mleko stanowi (...) jedyne źródło dochodu". Prace gazowników, które odbyły się na polu już go "naraziły (...) na straty". "(M)ałe rodzinne gospodarstwo nie przynosi dużego dochodu". Skarżący stwierdził, iż wszelkie dodatkowe koszty znacznie zubożą jego dochody. Według uzupełnionego oświadczenia umieszczonego na formularzu, skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe, jego majątek składa się z mieszkania (57,40 m2), nieruchomości rolnej (26,95 ha), domu (200 m2), stodoły, obory i garażu. Dochód nie został zadeklarowany. Skarżący został zobowiązany do przedłożenia wyciągów z posiadanych przez niego, ewentualnie również osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, a także podania: wysokości dochodu ze sprzedaży mleka za ostatnie 12 miesięcy; wysokości i terminów wypłat dotacji i/lub płatności za ubiegły i bieżący rok; w razie pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami - źródła i wysokości ich miesięcznych dochodów; uśrednionej miesięcznej wysokości poszczególnych wydatków ponoszonych w ramach gospodarstwa domowego i rolnego; informacji o posiadanym inwentarzu (żywym i martwym). Z żądanymi wyciągami wpłynęło pismo z 10 września 2014 r., w którym skarżący oświadczył, iż w ostatnich 12 miesiącach nie osiągnął żadnego dochodu ze sprzedaży mleka. Od końca lat 90-tych ubiegłego wieku nie jest członkiem żadnej spółdzielni mleczarskiej i do żadnej spółdzielni nie oddaje mleka. Wykorzystuje je przede wszystkim do pojenia cielaków. 29 listopada 2013 r. otrzymał decyzję w sprawie przyznania na 2013 r. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W roku bieżącym nie otrzymał jeszcze decyzji, a co za tym idzie żadnych dotacji. W sierpniu uśredniona miesięczna wysokość wydatków poniesionych w ramach gospodarstwa domowego wyniosła ok. 1600 zł, a w ramach gospodarstwa rolnego - ok. 2200 zł. Posiada 9 krów, 9 cielaków i byka. Rozpatrując wniosek zważono, co następuje: Zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny [art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późniejszymi zmianami; w skrócie p.p.s.a.)]. Ciężar dowodu istnienia takiej okoliczności spoczywa więc na wnioskodawcy. Winien on zatem przedstawić w sposób wiarygodny okoliczności, które przekonują o zasadności poczynienia na jego rzecz wyjątku od zasady samodzielnego ponoszenia kosztów postępowania sądowego (art. 199 p.p.s.a.). Dlatego, zgodnie z art. 252 p.p.s.a., składany na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym oraz dochodach. Należy też oczekiwać spójności owych danych z informacjami wynikającymi z materiałów uzyskanych w toku ewentualnego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego (art. 255 p.p.s.a.) oraz ścisłej realizacji sądowego wezwania w tym zakresie. W niniejszej sprawie warunki te nie zostały spełnione. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż mleko stanowi dla niego jedyne źródło dochodu. Mimo tego w dodatkowym oświadczeniu zaprzeczył, by osiągał jakikolwiek dochód z tytułu jego sprzedaży. Nie mniej jednak, przy braku oszczędności i tegorocznych dotacji, wydał w ubiegłym miesiącu 3800 zł (wbrew wymogowi nie została podana wysokość poszczególnych wydatków). Prócz tego, jak się okazało wraz z uzupełnieniem braków formalnych wniosku, skarżący jest nie tylko właścicielem nie małej powierzchni gruntów rolnych (średnia w gospodarstwie rolnym w kraju wynosiła w 2013 r. 10,42 ha), lecz również, prócz stodoły, obory i garażu, dwóch nieruchomości mieszkalnych, co jest oznaką ponadprzeciętnego statusu materialnego. W sposób bezpośredni na zdolność uiszczenia kosztów sądowych - sprowadzających się w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w niniejszej sprawie do wpisu od skargi w wysokości 200 zł [§ 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193)] - wskazuje fakt, iż od 11 czerwca do 10 września br. saldo na jego koncie bankowym zmniejszyło się z 399,38 do 383,40 zł, i to wyłącznie w wyniku pobierania opłat za prowadzenie rachunku. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.