II SA/Ol 757/21

Dnia 18 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2021 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Starosta (organ I instancji) odmówił przyznania A. K. (strona, skarżąca) prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji Starosta podał, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy była w przypadku strony krótsza niż 365 dni, co stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podkreślono, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział decyzją z dnia "[...]" stwierdził, że strona nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik w Gospodarstwie Rolnym u T. K.. Nie można zatem zaliczyć wskazanego przez nią okresu zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Wskazała, że pracowała w Gospodarstwie Rolnym A i pracodawca opłacał wszystkie składki ubezpieczenia społecznego. Ponadto nie zgadza się z osądem, że zatrudnienie jej było pozorne. Do odwołania załączyła dowody opłaconych składek. Decyzją z "[...]" Wojewoda (Wojewoda, organ odwoławczy) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano m.in., że strona w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, tj. od 3 lutego 2019 r. do 3 sierpnia 2021 r. nie udokumentowała 365 dni zatrudnienia. Do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie wliczono zatrudnienia od 23 lipca 2019 r do 31 lipca 2020 r. w Gospodarstwie Rolnym A. Uznano, że wspomniane zatrudnienie miało charakter pozorny. Sąd Rejonowy Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z 9 kwietnia 2021 r. stwierdził bowiem, że A. K. jako pracownik u płatnika składek T. K. nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 23 lipca 2019 r. W przypadku strony nie został zatem spełniony warunek określony w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skargę na decyzję Wojewody wywiodła skarżąca. Skarżąca wskazała, że pracowała i zasiłek jej się należy, ponieważ pracodawca odprowadzał składki. Nie zgodziła się z faktem, że Powiatowy Urząd Pracy uznał jej zatrudnienie za pozorne. Stwierdziła, że organ nie jest w stanie wskazać przepisu prawa, który zakazywałby jej zatrudnienia u członka rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie co do zasady podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 j.t.) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, p.p.s.a. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 j.t.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy, stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia "[...]" utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji rozstrzygającą o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.) Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie ustalono, że nie wszystkie strony postępowania posiadają możliwości techniczne uczestniczenia w zdalnej rozprawie. Dlatego zarządzeniem z 25 października 2021 r. Przewodniczący Wydziału II skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia spraw. Materialnoprawną podstawę wymienionych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021 r., poz. 1100) w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnione zostały określone warunki. Zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zatrudnienie oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Organy uznały, że skarżąca w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, tj. od 3 lutego 2019 r. do 3 sierpnia 2021 r. nie udokumentowała 365 dni zatrudnienia. Do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie wliczono zatrudnienia od 23 lipca 2019 r do 31 lipca 2020 r. w Gospodarstwie Rolnym A. Uznano, że wspomniane zatrudnienie miało charakter pozorny. Należy zauważyć, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział w A decyzją z dnia "[...]" stwierdził, że strona nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik w Gospodarstwie Rolnym u T. K.. Natomiast decyzją z dnia "[...]" odmówił przyznania skarżącej prawa do zasiłku macierzyńskiego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że skarżąca nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia od 23 lipca 2019 r. w Gospodarstwie Rolnym A. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji ZUS, jednak Sąd Rejonowy Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV U 265/20 oddalił odwołanie skarżącej od wskazanej decyzji stwierdzając, że strona jako pracownik u płatnika składek T. K. nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 23 lipca 2019 r. Kwestia zatrudnienia w Gospodarstwie Rolnym została zatem ostatecznie rozstrzygnięta prawomocną decyzją ZUS Oddział A z dnia "[...]", w ten sposób, że przesądzono, iż skarżąca nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia od 23 lipca 2019 r. Sąd w niniejszym postępowaniu nie mógł już w żaden sposób rozstrzygać tej kwestii, gdyż nie podlega ona badaniu przez sądy administracyjne. Przyjąć zatem należy, że okres 18 miesięcy poprzedzający dzień zarejestrowania skarżącej, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy to okres pomiędzy 3 lutego 2019 r., a 3 sierpnia 2020 r. W okresie tym zawiera się przedłożone przez skarżącą świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie w okresie od dnia 23 lipca 2019 r. do 31 lipca 2020 r. w gospodarstwie rolnym. Decyzją z dnia "[...]" ZUS Oddział w A stwierdził, że skarżąca nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik w tymże gospodarstwie. Decyzją ZUS Oddział w A z "[...]" uznano więc zawarty przez skarżącą z pracodawcą stosunek pracy za pozorny i złożone w tym zakresie oświadczenia woli za nieważne z mocy prawa. Dlatego organ odwoławczy uznał prawidłowo, że przeprowadzone postępowanie przez ZUS Oddział w A wykazało, że zawarty przez skarżącą stosunek pracy jest z mocy prawa nieważny, a w okresie wskazanym w wydanym świadectwie pracy skarżąca nie podlegała też ubezpieczeniom społecznym, co za tym idzie nie można potwierdzić jej zatrudnienia w powyższym okresie. Okresu tego zatem nie można zgodnie z obowiązującymi przepisami zaliczyć do okresu uprawniającego do zatrudnienia. Z powyższego wynika zatem, że w okresie 18 miesięcy przed rejestracją w powiatowym urzędzie pracy, skarżąca nie udokumentowała wymaganych 365 dni okresu uprawniającego. Tym samym zasadnie przyjęto, że nie spełniła ona, wynikającego z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, warunku udokumentowania 365 dni zatrudnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, tj. od 3 lutego 2019 r. do 3 sierpnia 2021 r. W ocenie Sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie czynności konieczne do wyjaśnienia sprawy oraz zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w decyzjach organów obu instancji. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.