II SA/Ol 760/23

WyrokWSA w Olsztynie2024-01-16

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Marzenna Glabas, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa balkonu polegająca na jego poszerzeniu, bez ingerencji w elementy nośne budynku, stanowi budowę lub rozbudowę obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, czy też inne roboty budowlane podlegające trybowi naprawczemu z art. 50 i 51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że poszerzenie balkonu, które nie wiązało się z rozbudową ani przebudową elementów nośnych budynku, nie stanowi budowy lub rozbudowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W związku z tym, organy nadzoru budowlanego powinny zastosować tryb naprawczy przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 Prawa budowlanego, który wiąże się z koniecznością poniesienia wysokiej opłaty legalizacyjnej i dotyczy najpoważniejszych naruszeń.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na rozbudowie balkonu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Organy nadzoru budowlanego uznały, że doszło do budowy nowego balkonu o zmienionej głębokości, co wymaga pozwolenia na budowę i podlega legalizacji. Skarżący twierdzili, że były to jedynie roboty modernizacyjne portfenetru, a nie budowa nowego balkonu, i że nie zmieniły się parametry charakterystyczne budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skarg A. S. i M. S. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. S. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. S. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że postanowieniem z 23 marca 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako PINB lub organ I instancji) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie, przez A. S. (dalej jako skarżący lub inwestor), budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...] w [...], polegającej na dobudowie balkonu o wymiarach 71 cm x 390 cm na wysokości lokalu nr 2, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia organ wskazał m.in., że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że w lokalu nr 2 został rozebrany balkon, a w jego miejsce wykonano nowy balkon, którego głębokość (szerokość) została zmieniona z 36 cm na 71 cm. Roboty powyższe zostały wykonane przez skarżącego. Organ wskazał ponadto, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy organ wystąpił do zarządcy budynku o wskazanie osób wchodzących w skład zarządu wspólnoty. Ponadto wystąpiono do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] (dalej jako: WKZ) o przekazanie kopii decyzji obejmującej w/w budynek w rejestr zabytków jako historycznej części [...]. Na postanowienie powyższe, w terminie ustawowym, zażalenie złożyli inwestor oraz będąca obecnie właścicielem lokalu M. S. (dalej jako: skarżąca). Inwestor zarzucił naruszenie art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682; dalej jako: Prawo budowlane lub P.b.) w zw. z art. 49d ust. 1 Prawa budowanego, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że w zaistniałym stanie faktycznym zasadnym jest naliczenie opłaty legalizacyjnej zgodnie z zasadami określonymi w w/w przepisie, podczas gdy nie dokonano budowy nowego, a jedynie przeprowadzono remont istniejącego już balkonu. Podniesiono też zarzut naruszenia art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy, podczas gdy w istocie budowa nie miała miejsca. Wskazano też na naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651) w zw. z art. 49c ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne uznanie, że nie zachodzą pozytywne przesłanki do umorzenia opłaty legalizacyjnej, pomimo, że istnieje ważny interes podatnika. Zarzucono też błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że w lokalu został rozebrany uprzednio istniejący balkon, a w jego miejsce wykonano nowy balkon, podczas gdy przeprowadzony został jedynie remont już istniejącego balkonu, wykonany przy okazji realizacji remontu wszystkich balkonów mieszczących się na ścianie budynku przez wspólnotę mieszkaniową. Stawiając powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie kwestionowanego postanowienia. Skarżąca również zarzuciła naruszenie art. 59f Prawa budowlanego w z. z art. 49d ust. 1 w/w ustawy poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie i uznanie, że w niniejszym stanie faktycznym zasadnym jest naliczenie opłaty legalizacyjnej według zasad określonych w w/w przepisie, w sytuacji gdy w sprawie nie mamy do czynienia z balkonem a portfenetrem, którego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2022 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225; dalej jako: rozporządzenie) nie wlicza się do kubatury budynku, albowiem ustawodawca pozostawił katalog otwarty wyłącznie w zakresie przykrytych zewnętrznych części budynku (loggie, podcienia, ganki, krużganki, werandy), zaś pozostałe obiekty zostały wyliczone enumeratywnie. W ocenie skarżącej, w/w rozporządzenie rozróżnia balkon od portfenetru, dlatego przyjąć trzeba, że gdyby intencją prawodawcy pozostawało wliczanie portfenetrów do kubatury budynku, zostałby on wskazany w § 3 pkt 24 w/w rozporządzenia. Dodatkowo zarzucała naruszenie art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wydanie na jego podstawie postanowienia o wstrzymaniu budowy, w sytuacji, gdy budowa sensu stricto nie miała miejsca, skoro nie zmieniły się parametry charakterystyczne budynku, takie jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Zarzuciła również błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że w lokalu został rozebrany uprzednio istniejący balkon, a w jego miejsce wykonano nowy balkon (czyli doszło do budowy nowego balkonu), podczas gdy w rzeczywistości przeprowadzona była jedynie modernizacja już istniejącego obiektu polegająca na dobudowaniu części powierzchni portfenetru. Po rozpatrzeniu odwołania Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: organ odwoławczy lub WINB) postanowieniem z 15 czerwca 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że prawidłowo organ I instancji odniósł się w piśmie przekazującym zażalenie właścicielki lokalu do zarzutu modernizacji istniejącego obiektu polegającej na dobudowaniu części powierzchni portfenetru. Obecnie prawo budowalne nie posługuje się pojęciem modernizacji. Funkcjonuje natomiast definicja remontu. Zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Nie mieści się w tym pojęciu zmiana kształtu i wielkości balkonu. W ocenie organu odwoławczego w sprawie natomiast bezsporne jest to, że wykonano roboty budowlane, w wyniku których powstał balkon (a więc nowa substancja), odbiegający znacznie wymiarami od portfenetrów znajdujących się w tym budynku, na tej elewacji. Organ uznał, że ze zdjęć znajdujących się w aktach wynika, że ozdobne elementy podtrzymujące portfenetry nieznacznie wystają poza balustrady. W wyniku wykonanych robót budowlanych, wystające elementy zostały zabudowane, co pozwoliło na zwiększenie przestrzeni powstałego balkonu. Siłą zatem rzeczy musiały ulec rozbiórce balustrady, po to by "dołożyć" desek na posadzce, a następnie musiały być one wykonane od podstaw z uwzględnieniem większych wymiarów balkonu (szerokość). WINB odnosząc się do udzielenia przez organ I instancji informacji o opłacie legalizacyjnej wskazał, że informacja ta nie jest formalnym wyznaczeniem jej wysokości. Aby ustalić wysokość opłaty legalizacyjnej, organ musi dysponować dokumentacją umożliwiającą legalizację samowolnie wybudowanego obiektu. Uzyskanie takiej dokumentacji jest kolejnym etapem procedury legalizacyjnej, który może zostać wdrożony dopiero po wyrażeniu przez inwestora/właściciela obiektu chęci legalizacji. W tym celu musi on złożyć wniosek do organu stopnia powiatowego o legalizację. Legalizacja jest zatem prawem, a nie obowiązkiem inwestora. Organ, zgodnie z przepisami ma obowiązek umożliwić zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu, tj. pouczyć o możliwości złożenia wniosku o legalizację. To czy inwestor skorzysta z tej możliwości, jest sprawą inwestora. WINB argumentował dalej, że na obecnym etapie postępowania, ocenie podlega zasadność wdrożenia trybu legalizacji. W tym zakresie działania organu stopnia powiatowego WINB ocenił pozytywnie. Są one zgodne z przepisami, zatem kwestionowane postanowienie należało utrzymać w mocy w całości. Prawidłowo organ uznał też, że na wykonanie balkonu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż faktycznie jest to rozbudowa budynku w tej części, ponadto budynek znajduje się w strefie wpisanej do rejestru zabytków. W ocenie organu odwoławczego nie można się zgodzić się z zarzutami zażaleń, że nie doszło do rozbudowy budynku ani do zwiększenia kubatury budynku. Organ I instancji prawidłowo stwierdził, że doszło do powiększenia kubatury budynku, zgodnie z definicją wskazaną w § 3 pkt 24 rozporządzenia. WINB wyjaśnił dalej, że rozbudowa nie musi dotyczyć tylko części ziemnej obiektu, aby uzyskać taką kwalifikację. Skargę na postanowienie organu odwoławczego wywiedli skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 59f Prawa budowlanego w zw. z art. 49d ust. 1 Prawa Budowlanego - poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że w zaistniałym stanie faktycznym zasadnym jest naliczenie opłaty legalizacyjnej zgodnie z zasadami określonymi w w/w przepisie, podczas gdy w sprawie nie mamy do czynienia z balkonem a portfenetrem, którego zgodnie z rozporządzeniem nie wlicza się do kubatury budynku, albowiem prawodawca pozostawił katalog otwarty wyłącznie w zakresie części przekrytych zewnętrznych budynku (tj. loggie, podcienia, ganki, krużganki, werandy), zaś pozostałe obiekty zewnętrzne zostały wyliczone enumeratywnie; przywołane rozporządzenie rozróżnia balkon od portfenetru, dlatego też przyjąć trzeba, że gdyby intencją prawodawcy pozostawało wliczanie portfenetrów do kubatury budynku, zostałby ujęty w § 3 pkt. 24 lit a wyżej wskazanego aktu prawnego; 2. art. 48 Prawa budowlanego - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia o wstrzymaniu budowy, podczas gdy w istocie budowa nie miała miejsca; 3. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 49c ust. 1 P.b. - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne uznanie, iż nie zachodzą pozytywne przesłanki do umorzenia opłaty legalizacyjnej, pomimo, że istnieje ważny interes podatnika; ponadto: 4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w lokalu został rozebrany uprzednio istniejący balkon a w jego miejsce wykonano nowy balkon, podczas gdy w rzeczywistości przeprowadzona była jedynie modernizacja już istniejącego obiektu polegająca na dobudowaniu powierzchni portfenetru przy okazji realizacji remontu wszystkich portfenetrów mieszczących się na ścianie budynku, przez wspólnotę mieszkaniową. Skarżąca natomiast zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1. art. 59f Prawa budowlanego w zw. z art. 49d ust. 1 Prawa budowlanego poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że w niniejszym stanie faktycznym zasadnym jest naliczenie opłaty legalizacyjnej według zasad określonych w wyżej wymienionym przepisie, w sytuacji gdy w sprawie nie mamy do czynienia z balkonem a portfenetrem, którego zgodnie z rozporządzeniem nie wlicza się do kubatury budynku, albowiem prawodawca pozostawił katalog otwarty wyłącznie w zakresie części przekrytych zewnętrznych budynku (tj. loggie, podcienia, ganki, krużganki, werandy), zaś pozostałe obiekty zewnętrzne zostały wyliczone enumeratywnie; przywołane rozporządzenie rozróżnia balkon od portfenetru, dlatego też przyjąć trzeba, że gdyby intencją prawodawcy pozostawało wliczanie portfenetrów do kubatury budynku, zostałby ujęty w § 3 pkt. 24 lit. a wyżej wskazanego aktu prawnego; 2. art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wydanie na jego podstawie postanowienia o wstrzymaniu budowy, w sytuacji gdy budowa sensu stricto nie miała miejsca, skoro nie zmieniły się parametry charakterystyczne budynku tj. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; 3. art. 29 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że przedmiotowe prace modernizacyjne wymagały uzyskania pozwolenia na budowę stanowiąc rozbudowę balkonu, podczas gdy ww. prace nie spełniają cech charakterystycznych rozbudowy w postaci robót ziemnych, w związku z czym nawet hipotetyczne przyjęcie, że doszło do rozbudowy balkonu, wobec braku spełnienia tej cechy nie implikuje konieczności uzyskania pozwolenia na budowę; ponadto: 4. art. 7 oraz 77 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej jako: k.p.a.) poprzez brak podjęcia wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że przed rozbudową w istocie byt to portfenetr, jednak po jego rozbudowie powstał wąski ale jednak balkon, 5. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w lokalu został rozebrany uprzednio istniejący balkon a w jego miejsce wykonano nowy balkon i doszło do odbudowy i rozbudowy balkonu, czyli notabene do jego budowy, podczas gdy w rzeczywistości przeprowadzona była jedynie modernizacja już istniejącego obiektu polegająca na dobudowaniu powierzchni portfenetru. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Postanowieniem z 27 września 2023 r. sąd na zasadzie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.) postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargi wniesione przez skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie WINB z 15 czerwca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, którym organ ten wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie, przez skarżącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego polegającej na dobudowie balkonu o wymiarach 71 cm x 390 cm na wysokości lokalu nr 2, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W sprawie organy nadzoru budowlanego wyjaśniły, że w lokalu został rozebrany balkon, a w jego miejsce wykonano nowy balkon, którego głębokość (szerokość) została zmieniona z 36 cm na 71 cm. Skarżący w złożonych skargach podnoszą m.in., że organy zastosowały niezasadnie art. 48 P.b., zarzucając także błędy w ustaleniach faktycznych. Wskazują, że roboty budowlane polegały na modernizacji portfenetru polegającej na dobudowie jego powierzchni, której nie wlicza się do kubatury budynku. Rozstrzygnięcie zaistniałego sporu wymaga przede wszystkim określenia właściwych przepisów Prawa budowlanego mających zastosowanie w sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący zrealizował roboty budowlane. Stosownie do treści art. 3 pkt 7 P.b. ilekroć w ustawie jest mowa o robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przez budowę należy rozumieć zaś wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 P.b.). Ustawodawca natomiast w art. 3 pkt 8 P.b. wskazał, że pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Dalej wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 48 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy Prawa budowlanego wskazać należy, że art. 48 ust. 1 dotyczy niewątpliwie budowy obiektu budowlanego lub jego części przez którą należy rozumieć również rozbudowę. Należy więc ustalić czy w sprawie mamy do czynienia z budową (rozbudową) obiektu budowlanego lub jego części. W ocenie sądu (co wynika w szczególności z protokołu kontroli z 14 października 2021 r. oraz zdjęć załączonych do protokołu k. 8 akt adm.) w sprawie miały miejsce roboty budowlane związane z poszerzeniem balkonu. Trudno przyjąć, że wcześniej w tym miejscu znajdował się portfenetr, skoro balkon przed realizacją robót budowlanych miał szerokość 36 cm. Jak słusznie wskazuje organ odwoławczy portfenetr oznacza wysokie okno od sufitu do podłogi zabezpieczone balustradą (tzw. okno francuskie). Taką kwalifikację portfenetru prawodawca potwierdza w przepisach rozporządzenia, gdzie warunki techniczne dotyczące balkonów i portfenetrów klasyfikowane są razem, m.in. w § 298 ust. 1 (wymogi dotyczące balustrad) i § 303 (balkony, loggie i portfenetry). W § 320 rozporządzenia natomiast wskazano, że balkony, loggie i tarasy powinny mieć posadzki wykonane z materiałów nienasiąkliwych, mrozoodpornych i nieśliskich. Oznacza to, że w przepisach rozporządzenia nie przewidziano, że portfenetry mogą posiadać podłogi, co oznacza, że przez portfenetr należy rozumieć jedynie wysokie okno od sufitu do podłogi zabezpieczone balustradą, ale bez posadzki wychodzącej poza ścianę budynku. Niemniej jednak akta administracyjne zdają się wskazywać również, że wykonane roboty budowlane nie obejmowały wykonania balkonu w całości, gdyż jego poszerzenie nie dotyczyło wykonania elementów konstrukcyjnych. Podłogę balkonu (wykonaną z desek przymocowanych do elementów nośnych) i przesunięcie balustrady wykonano bowiem na belkach nośnych umocowanych w stropie budynku. W takiej sytuacji skoro poszerzenie balkonu odbywało się bez rozbudowy, czy też nawet przebudowy (art. 3 pkt 7a P.b.) elementów nośnych budynku, to trudno przyjąć, że w sprawie mamy do czynienia z budową budynku lub jego części, co byłoby objęte uregulowaniami art. 48 ust.1 pkt 1 P.b. Taką wykładnię tego przepisu pogłębia okoliczność, że ustawodawca w ostatnim czasie rozszerzał w art. 29 P.b. stosowanie uproszczonego trybu do budowy lub wykonywania określonych tam robót budowlanych. Dodatkowo wskazać należy, że legalizacja dokonywana w trybie art. 48 P.b. wiąże się z koniecznością poniesienia wysokiej opłaty legalizacyjnej, co wskazuje, że taki tryb legalizacji winien mieć zastosowanie w przypadku najpoważniejszych naruszeń Prawa budowlanego. W ocenie sądu w niniejszej sprawie z uwagi na powyższe okoliczności nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Dlatego też do wykonanych robót budowlanych winien mieć zastosowanie tryb naprawczy przewidziany w art. 50 i 51 P.b. Stosownie do treści art. 50 ust. 1 pkt 1 – 4 P.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. "Przepisy art. 50 łącznie z art. 51 dotyczą innych przypadków niż przepisy art. 48 ust. 1 (...), mają więc zastosowanie do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6. (...). Przepisy art. 50 i 51 mają również zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach oraz robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia, jednak niezgodnie ze zgłoszeniem. Omawiane przepisy art. 50 i 51 mogą mieć także zastosowanie do robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jeżeli są wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2)" (por. Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, Opublikowano: WK 2016). Dlatego też organ winien wdrożyć tryb naprawczy w oparciu o powyższe przepisy ustalając konieczność posiadania wszystkich wymaganych zgód do wykonania przedmiotowych robót. Ponadto winien ustalić czy roboty te nie stanowią zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, wszak niewątpliwie wykonane roboty polegające na rozbudowie (poszerzeniu) balkonu ingerują w elementy konstrukcyjne budynku zwiększając ich obciążenie. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że brak jest konieczności odniesienia się przez sąd do pozostałych zarzutów skarg w szczególności dotyczących opłaty legalizacyjnej. Wyjaśnić należy jedynie, że na obecnym etapie postępowania organ nie ustalał wysokości opłaty, a jedynie wskazywał na konieczność jej ustalenia w przypadku złożenia wniosku o legalizację w trybie art. 48 P.b. Zupełnie niezasadny jest również zarzut skarżącego dotyczący błędnego uznania, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia opłaty legalizacyjnej. Po pierwsze, jak wskazano wyżej organ nie ustalał opłaty legalizacyjnej. Po drugie, organem, który taką opłatę legalizacyjną może umorzyć jest właściwy miejscowo wojewoda nie zaś WINB (art. 49c ust. 1 P.b. w związku z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Rozpoznając sprawę ponownie organy zastosują się do wykładni przywołanych w wyroku przepisów. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji. W pkt II sentencji wyroku sąd zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania obejmujący uiszczony wpis od skargi. W pkt III sentencji wyroku sąd zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego obejmujący uiszczony wpis, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło