II SA/Ol 762/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Koła Łowieckiego A na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa Olsztyn z dnia 29 września 2025 r. nr 3/ŁOW/2025 w przedmiocie odszkodowania za szkody łowieckie postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Kołu Łowieckiemu A uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych). WSA/post.1 - sentencja postanowienia W dniu 5 listopada 2025 r. Koło Łowieckie A (dalej: "skarżący") wywiodło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu, skargę na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa Olsztyn (dalej: "organ") z dnia 29 września 2025 r., nr 3/ŁOW/2025, ustalającą na rzecz D. N. odszkodowanie w uprawie pszenżyta ozimego na powierzchni 5,52 ha, w obwodzie łowieckim nr [...], dzierżawionym przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że zgodnie z art. 46e ust. 4 ustawy Prawo łowieckie właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1, a także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji, o której mowa w ust. 1, może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Organ skonstatował, że pomimo tego iż procedura ustalenia odszkodowania za szkody w uprawach i płodach rolnych wyrządzone przez zwierzynę leśną i przy wykonywaniu polowania kończy się wydaniem decyzji, to decyzja taka z woli ustawodawcy podlega zaskarżeniu do sądu powszechnego. Ustawodawca nie wprowadził dwutorowości postępowania sądowego, lecz określił jedną drogę, którą podjąć może podmiot niezadowolony z decyzji. Taką drogą jest wniesienie powództwa do sądu powszechnego. Organ wyjaśnił, że podobnie wypowiedziały się sądy administracyjne, m.in.: NSA w postanowieniu z 7 września 2021 r., sygn. akt I OSK 133/21; WSA w Poznaniu w postanowieniu z 10 października 2025 r., sygn. akt II SA/Po 655/25; WSA w Olsztynie w postanowieniu z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 449/22. Pismem z 23 grudnia 2025 r., w wykonaniu wezwania Sądu, skarżący wykazał umocowanie osoby podpisującej skargę do działania w imieniu skarżącego. Odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi, skarżący wniósł o rozpoznanie skargi co do istoty. Podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ustalenie ani kwestionowanie wysokości odszkodowania ustalonego zaskarżoną decyzją. Skarga dotyczy wyłącznie legalności i poprawności decyzji administracyjnej, w szczególności: prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego, naruszeń Kodeksu postępowania administracyjnego, sposobu wszczęcia i prowadzenia postępowania, kompletności i rzetelności ustaleń faktycznych oraz zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Zakres ten mieści się wprost w kognicji sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem skarżącego, powołany przez organ art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego przewiduje możliwość dochodzenia roszczeń przed sądem powszechnym w zakresie merytorycznym, tj. w zakresie wysokości odszkodowania. Skarżący stwierdził, że powołane przez organ orzeczenia sądów administracyjnych dotyczą wyłącznie właściwości sądu powszechnego w sprawach sporu o wysokość odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu, bowiem przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Podnieść należy, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Co do zasady, na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Niewątpliwie zaskarżona decyzja nadleśniczego w sprawie szacowania wysokości odszkodowania jest decyzją administracyjną. Jednak na mocy przepisu szczególnego, tj. art. 46e ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz.U. z 2025 r. poz. 539), decyzja taka nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W myśl tego przepisu przedmiotowa decyzja podlega zaskarżeniu w drodze powództwa do sądu powszechnego. W związku z jednoznacznym brzmieniem skazanego przepisu nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że decyzja administracyjna wydana w trybie art. 46e ust. 1 ustawy Prawo łowieckie nie może podlegać kontroli sądu administracyjnego. Stanowisko judykatury jest w tym względzie ugruntowane. Potwierdza to m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 1209/22, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"), w którym szeroko wyjaśniono dlaczego decyzja nadleśniczego ustalająca odszkodowanie za szkody łowieckie nie może być przedmiotem wznowienia postępowania administracyjnego, w tym że niedopuszczalne jest otwieranie postępowań w sprawach odrębnych pod względem materialnym, jak i procesowym od sprawy ustalenia wysokości odszkodowania. W wyroku tym NSA wyjaśnił, że postępowanie w sprawie szacowania wysokości odszkodowania jest tzw. postępowaniem hybrydowym, łączącym w sobie elementy procedury cywilnej oraz administracyjnej. Przyjmując taki model postępowania, ustawodawca wskazał więc w art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego, że przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego. Postępowanie przy rozstrzyganiu przez nadleśniczego sporów o wysokość odszkodowania, a więc sporów majątkowych o charakterze cywilnym, kończy się wydaniem decyzji. Decyzje nadleśniczego są jedną z postaci decyzji administracyjnych o jakich stanowi k.p.a. Jednak decyzja taka stanowi przesłankę warunkującą dopuszczalność uruchomienia właściwego postępowania przed sądem powszechnym. NSA wskazał, że w doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że w postępowaniu przed sądem powszechnym będą rozpoznawane wszystkie kwestie, także ewentualne naruszenia procedury administracyjnej, a strony postępowania będą miały zapewnioną pełną ochronę swoich praw na drodze cywilnej (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia: 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20; 20 września 2023 r. sygn. akt III CZP 73/22). Naczelny Sąd Administracyjny w przytoczonym wyroku trafnie też wskazał, że dopuszczenie możliwości uchylenia decyzji administracyjnej nadleśniczego w trybie administracyjnoprawnym i w rezultacie przeprowadzenia nowego postępowania i wydania nowej decyzji, w wyniku której np. konieczne byłoby ustalenie ponownie odszkodowania, spowodowałoby – w sytuacji wcześniejszego wniesienia powództwa do sądu powszechnego i uzyskania wyroku sądu powszechnego – że w obrocie prawnym mogłyby pozostawać wyrok sądu powszechnego i decyzja administracyjna nadleśniczego odmiennie określające wysokość odszkodowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 1769/24, CBOSA), co jest sytuacją niedopuszczalną i tłumaczy niedopuszczalność kontroli sądowoadministracyjnej. Reasumując, podkreślić trzeba, że w uchwale z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt III CZP 48/20, publ. OSNC 2021/12/83 i bazie LEX, Sąd Najwyższy potwierdził, że doręczenie decyzji rozstrzygającej w sprawie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez zwierzęta łowne wiąże się dla stron tego postępowania z otwarciem drogi sądowej przed sądem powszechnym. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie przyjmuje się, że mimo braku normy prawnej, która by wyraźnie wyłączyła w tych sprawach sądowoadministracyjną kontrolę decyzji - jest ona niedopuszczalna (zob. m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2021 r. sygn. akt I OSK 133/21, z 7 października 2022 r. sygn. akt I OSK 1497/22 i z 20 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 2254/22, publ. w CBOSA). Skład orzekający podziela stanowisko wyrażone w powołanych orzeczeniach, zgodnie z którym kwestię zaskarżenia decyzji wydanej na podstawie art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego w sposób kompletny reguluje art. 46e ust. 4 tej ustawy. W unormowaniu tym ustawodawca zdecydował, że ustalenie odszkodowania w trybie art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego podlega ocenie sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), lecz właściwy w tym zakresie jest sąd powszechny. Podkreśla się, że wprawdzie akt wydany na mocy art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego jest decyzją, to jednak jej skutki można zwalczać przed sądem powszechnym. Ustawodawca nie wprowadził dwutorowości postępowania sądowego, lecz określił jedną drogę, którą podjąć może podmiot "niezadowolony z decyzji". Tą drogą jest wniesienie powództwa do sądu powszechnego. Zaskarżona decyzja zawierała zatem prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.