II SA/Ol 763/15

WyrokWSA w Olsztynie2015-10-01

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Ewa Osipuk, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 K.p.a., w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził prawidłowego postępowania z udziałem społeczeństwa i nie ustosunkował się do zarzutów dotyczących wpływu inwestycji na hodowlę drobiu oraz obszar Natura 2000?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione istotnymi naruszeniami przepisów postępowania, w tym wadliwym przeprowadzeniem postępowania z udziałem społeczeństwa oraz brakiem należytego ustosunkowania się do zarzutów dotyczących wpływu inwestycji na środowisko i obszar Natura 2000. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy wykazał, iż sprawa nie mogła być załatwiona merytorycznie na etapie postępowania odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy stacji demontażu pojazdów. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził prawidłowego postępowania z udziałem społeczeństwa i nie ustosunkował się do zarzutów dotyczących wpływu inwestycji na fermy drobiu i obszar Natura 2000. Skarżący zarzucili Kolegium, że nie zbadało skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji z fermami drobiu i inną planowaną stacją demontażu pojazdów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. sprawy ze skargi I. W. i G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę. Decyzją z dnia 9 grudnia 2013 r., Wójt Gminy "[...]"ustalił, na wniosek "[...]", środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji wraz z infrastrukturą do granulacji odpadów z tworzyw sztucznych, na działce nr "[...]". Organ pierwszej instancji wskazał m.in., że zasadniczym celem realizacji przedsięwzięcia jest prowadzenie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji w instalacji eksploatowanej w sposób zapewniający wykonanie czynności demontowania oraz przetwarzanie pojazdów wycofanych z eksploatacji i powstających z nich odpadów, a także dalszy sposób postępowania i zagospodarowania tych odpadów, na zasadach bezpiecznych dla środowiska i zdrowia ludzi. Określił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji. Ponadto orzekł, że nie nakłada obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, gdyż ze względu na lokalizację, rodzaj, rozmiar, zasięg inwestycji oraz oddalenie przedmiotowego przedsięwzięcia od granic państw sąsiednich, nie przewiduje się znaczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko. Wójt nie nałożył też obowiązku ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z uwagi na ocenę, że realizacja inwestycji nie spowoduje negatywnych skutków dla obszarów Natura 2000 i innych form ochrony przyrody i nie spowoduje ryzyka kumulowania się oddziaływań. W odwołaniu, złożonym od decyzji Wójta Gminy "[...]"z dnia 9 grudnia 2013 r. przez "[...]", odwołujący się zarzucili, że organ pierwszej instancji nie przeanalizował raportu o oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji na środowisko w kontekście jej wpływu na prowadzone na sąsiednich działkach fermy drobiu. Wskazali na nieuwzględnienie faktu istnienia powiązania technologicznego spornego przedsięwzięcia z inwestycją, polegającą na budowie również stacji demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, dla której organ pierwszej instancji wydał, na rzecz innego inwestora, decyzję z dnia 9 grudnia 2013 r. Zarzucili, że w decyzji nie określono maksymalnej liczby pojazdów przyjmowanych do stacji demontażu w ciągu roku. W ocenie odwołujących się, organ powinien był ponadto zobowiązać inwestora do przedstawienia analizy porealizacyjnej, a także wyjaśnić, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę wnioski i uwagi zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w postępowaniu oraz uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska i opinia powiatowego inspektora sanitarnego. Odwołujący się zaskarżyli jednocześnie postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w "[...]"z dnia 25 lipca 2011 r. w przedmiocie uzgodnienia realizacji spornego przedsięwzięcia, zarzucając temu organowi zaniechanie weryfikacji raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisku oraz brak analizy i oceny przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, przy uwzględnieniu skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z fermami drobiu, znajdującymi się na sąsiednich działkach. Zdaniem odwołujących się, RDOŚ pominął też fakt planowania na działce nr "[...]"inwestycji polegającej również na budowie stacji demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, podczas gdy oba zamierzenia powinny być kwalifikowane jako jedno przedsięwzięcie oraz brak oceny tych inwestycji. Odwołujący się zaskarżyli ponadto postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 lipca 2011 r., pozytywnie opiniujące realizację przedmiotowej inwestycji. Zarzucili, że organ ten także pominął fakt planowania na sąsiedniej działce tożsamej inwestycji i nie ocenił wpływu obu tych inwestycji na życie ludzi, a ponadto nie zweryfikował raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisku i nie ocenił wpływu przedsięwzięcia na życie i zdrowie ludzi przy uwzględnieniu skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z fermami drobiu znajdującymi się na działkach. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli również: "[...]", która podniosła m.in. zarzut bezpodstawnego podzielenia inwestycji na dwa przedsięwzięcia i wydania dwóch decyzji dotyczących budowy stacji demontażu pojazdów bez uwzględnienia ich wpływu na środowisko, zabudowę mieszkaniową i fermy drobiu oraz "[...]", który wniósł o sprostowanie ilości przeznaczonych do zmielenia odpadów błędnie wskazanej w decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]", decyzją z dnia 21 maja 2015 r., uchyliło decyzję będącą przedmiotem odwołania i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zarzucił, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził prawidłowego postępowania z udziałem społeczeństwa. W obwieszczeniu z dnia 8 marca 2011 r. Wójt zasugerował bowiem, że kwestia przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie została przesądzona, podczas gdy przedmiotem wniosku było przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obligatoryjnie przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko. Ponadto, zakreślony termin zapoznania się z dokumentacją oraz składania wniosków i uwag był krótszy, niż przewidziane ustawą 21 dni. Wyznaczono bowiem na te czynności okres od 11 do 28 marca 2011 r., co naruszało art. 33 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa". Kolegium podniosło ponadto, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został uzupełniony, co skutkowało koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa. Zdaniem Kolegium, z uwagi na powyższe uchybienia, postępowanie z udziałem społeczeństwa winno być ponownie przeprowadzone, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium zarzuciło ponadto, że organ pierwszej instancji nie ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji do złożonych w toku postępowania zarzutów "[...]", którzy podnosili, iż planowane przedsięwzięcie będzie wywierało szkodliwy wpływ na prowadzoną przez nich hodowlę indyków, na potwierdzenie czego przedstawili kilka opinii. W ocenie Kolegium, okoliczność ta winna była być przedmiotem analizy, gdyż przeprowadzając ocenę oddziaływania na środowisko, właściwy organ bada również wpływ przedsięwzięcia na zwierzęta oraz na dobra materialne, jakimi niewątpliwie są zwierzęta hodowlane (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit a i b w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 7 lit a i c ustawy). W uzupełnieniu raportu ustosunkowano się wprawdzie do kwestii wpływu planowanego przedsięwzięcia na prowadzoną w pobliżu hodowlę drobiu, jednak wobec przedłożonych przez stronę opinii, wyjaśnienia te nie były wystarczające do ostatecznego rozstrzygnięcia powyższej kwestii. Organ odwoławczy zlecił organowi pierwszej instancji, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, uzupełnienie postępowania w tym zakresie, a ponadto nakazał ustosunkować się do pozostałych zarzutów, podniesionych przez stronę w piśmie z dnia 21 marca 2011 r. Kolegium zauważyło jednocześnie, że w toku postępowania z udziałem społeczeństwa, ograniczono się do sprzeciwu wobec planowanego przedsięwzięcia, bez zgłoszenia jakichkolwiek zarzutów. W tej sytuacji, zarzut zaniechania ustosunkowania się do zarzutów był bezpodstawny. W ocenie Kolegium uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie spełniało też szczególnych wymagań określonych w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit b i c ustawy, gdyż wbrew dyspozycji tego przepisu nie zawierało informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie powiatowego inspektora sanitarnego. Organ nie uzasadnił również stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy. Kolegium podzieliło również zarzut, iż organ pierwszej instancji nie przeanalizował oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, do czego był zobowiązany, gdyż najbliższy tego typu obszar znajduje się w odległości 250 m od miejsca lokalizacji planowanego przedsięwzięcia. Wskazało ponadto na zasadność żądania strony podania w decyzji liczby pojazdów wycofanych z eksploatacji, przyjętych do demontażu, przy określaniu warunków wykorzystywania terenu w fazie eksploatacji przedsięwzięcia (art. 82 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy), skoro ocena oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko dokonywana była przy założeniu określonej liczby takich pojazdów. Odnosząc się do kwestii powiązania technologicznego przedmiotowej inwestycji i przedsięwzięcia planowanego na działce nr "[...]" polegającego na demontażu pojazdów, z uwagi na fakt, iż sporne przedsięwzięcie wyposażone będzie w młyn do mielenia odpadów z tworzyw sztucznych przyjmujący do zmielenia również odpady z zewnętrznych stacji demontażu, zaś planowana na sąsiedniej działce stacja demontażu pojazdów takiego urządzenia nie będzie miała, Kolegium podniosło, że w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko analizowano skumulowane oddziaływania obu tych przedsięwzięć. Nie można było zatem uznać, że okoliczność ta nie była brana pod uwagę w toku postępowania. Organ zaznaczył, że powiązanie technologiczne miedzy tymi przedsięwzięciami zachodzi jedynie na etapie mielenia odpadów z tworzyw sztucznych. Brak było podstaw, aby za powiązane technologicznie uznać pozostałe elementy procesu demontażu pojazdów. Kolegium wyjaśniło, że zasadniczym powodem wprowadzenia nakazu uznawania za jedno przedsięwzięć powiązanych technologicznie było zapobieganie unikania przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przez dzielenie przedsięwzięcia na mniejsze fragmenty, które nie wymagają wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie zaistniała, gdyż każde z tych przedsięwzięć wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W rozpatrywanym przypadku nie było również podstaw do podziału przedsięwzięcia w celu zmniejszenia oddziaływań, skoro skumulowane oddziaływania obu przedsięwzięć nie przekraczają wartości dopuszczalnych. Kolegium nie podzieliło także poglądu odwołujących się, że w sprawie należało badać skumulowane oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z oddziaływaniami generowanymi przez położone w sąsiedztwie fermy drobiu. Podniosło, że art. 66 ust. 1 pkt 8 posługuje się pojęciem skumulowanych oddziaływań jedynie w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia, a nie do innych przedsięwzięć, o ile nie są z nim powiązane. Skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami bada się jedynie przy ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 62 ust. 2 ustawy). Organ podniósł, że planowane przedsięwzięcie nie spowoduje przekroczenia standardów emisyjnych poza terenem, do którego tytuł prawny ma wnioskodawca (nawet przy badaniu skumulowanego oddziaływania z planowaną na sąsiedniej działce inną stacją demontażu pojazdów). Brak było podstaw do badania oddziaływania tego przedsięwzięcia z niepowiązanymi z nim fermami drobiu. Podmioty prowadzący okoliczne fermy drobiu również zobowiązane są do zachowania norm hałasu. Oddziaływania niezależnych od wnioskodawcy podmiotów nie mogą wpływać na ocenę oddziaływania planowanej przez niego inwestycji. Odnosząc się do zarzutów, dotyczących postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w "[...]"z dnia 25 lipca 2011 r., Kolegium stwierdziło, że organ ten analizował i ocenił wpływ planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 przy uwzględnieniu skumulowanego oddziaływania i na podstawie raportu uznał, że oddziaływania przedsięwzięcia nie wykroczą poza teren, do którego inwestor posiada tytuł prawny. W związku z tym, przedsięwzięcie to nie będzie oddziaływać na oddalony o 250 m teren obszaru Natura 2000. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w "[...]"uwzględnił też, że na sąsiedniej działce planowana jest budowa innej stacji demontażu pojazdów. Za bezzasadne organ odwoławczy uznał również zarzuty stawiane Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu, który postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. pozytywnie zaopiniował planowaną inwestycję, z uwagi na brak podstaw do badania skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z oddziaływaniami generowanymi przez położone w sąsiedztwie fermy drobiu. Wskazano, że w uzasadnieniu postanowienia organ nie wypowiedział się wprawdzie odnośnie do skumulowanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z oddziaływaniami planowanej na sąsiedniej działce innej stacji demontażu pojazdów, jednak uchybienie nie miało wpływu na wynik opinii, gdyż skumulowane oddziaływania obu planowanych stacji demontażu pojazdów nie spowodują, że poza terenem do którego wnioskodawca posiada tytuł prawny dojdzie do negatywnego oddziaływania na środowisko. Kolegium uwzględniło, że co do zasady, opinia jest tylko oceną faktów z użyciem ustawowych lub subiektywnych kryteriów opiniującego, która nie wiąże organu rozstrzygającego sprawę. Kolegium zobligowało organ pierwszej instancji, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, do: skorygowania błędnie podanej ilość odpadów tworzyw sztucznych przeznaczonych do zmielenia "03 Mg/d", gdyż z raportu wynikało, że jest to 0,3 Mg/d (300 kg/d), uwzględnienia rezygnacji wnioskodawcy z urządzenia do granulacji odpadów z tworzyw sztucznych i zastąpienia go młynem, a także do wypowiedzenia się co do zasadności nałożenia na wnioskodawców obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej. Zobowiązało ponadto ten organ do uwzględnienia, że na sąsiedniej działce planowane jest przedsięwzięcie o tożsamym charakterze i wypowiedzenia się w tym przedmiocie. Kolegium wskazało też na konieczność wypowiedzenia się co do zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub o braku takiego planu oraz do wyjaśnienia, na czym ma polegać "przesunięcie" inwestycji w kierunku północnym. Zwróciło ponadto uwagę na brak konsekwencji i porządku przy numerowaniu uwarunkowań, zawartych w sentencji decyzji. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że samo wyrażenie przez stronę subiektywnych obaw, że nałożone na inwestora warunki nie będą wystarczające, aby planowane przedsięwzięcie nie spowodowało nieodwracalnych skutków w środowisku, nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji. W zaskarżonej decyzji uwzględniono uwarunkowania wynikające z opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]". Nałożono bowiem obowiązek prowadzenia demontażu pojazdów z użyciem urządzeń generujących hałas wewnątrz budynku stacji, wykonania ścian zewnętrznych budynku stacji demontażu w konstrukcji masywnej o dużej izolacyjności akustycznej i gospodarowania odpadami powstającymi w fazie realizacji oraz eksploatacji zgodnie z obowiązującymi przepisami. Za bezzasadny organ uznał zarzut, że zaskarżona decyzja nie została podpisana. Przyznał zaś, że błędnie wskazano organ właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji, co jednak nie miało negatywnego wpływu na możliwość skorzystania przez strony z prawa do zakwestionowania decyzji organu pierwszej instancji. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dani 21 maja 2015 r., złożonej do tut. Sądu, "[...]"zarzucili, że Kolegium bardzo lakonicznie uzasadniło brak podstaw do zakwestionowania postępowania przed organami współdziałającymi i brak podstaw do uchylenia wydanych przez nie postanowień. Skarżący podnieśli, że na terenie sąsiadującym z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja, istnieją fermy drobiu, które również oddziałują na środowisko. Przed wydaniem decyzji środowiskowej i przed wydaniem uzgodnień, należało więc zbadać, jakie będą skumulowane oddziaływania tych wszystkich inwestycji i czy nie będą one negatywnie oddziaływały na obszar natura 2000. Zdaniem skarżących, nawet bowiem jeżeli ponadnormatywne oddziaływanie na środowisko planowanej inwestycji zamknie się na terenie należącym do inwestora, to inwestycja nadal będzie oddziaływała na środowisko w zakresie dopuszczalnych norm poza tym terenem. Przyjmując, że na terenie będzie działało kilka ferm drobiu i dwie stacje demontażu pojazdów, to mieszczące się w normach oddziaływanie na środowisko każdej z nich może dać łącznie ponadnormatywne oddziaływanie skumulowane i znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, co winno zostać zbadane. Zgodnie bowiem z art. 62 ust. 2 ustawy, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływanie przedsięwzięć na obszary Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]", wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego (§ 2 art.1). Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa i skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]"uchyliło decyzję będącą przedmiotem odwołania i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, na podstawie art. 138 § 2 zd. pierwsze ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej powoływanej jako K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zaznaczyć należy, że treść cytowanego przepisu została ustalona w wyniku nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Jak wynika z uzasadnienia projektu tej ustawy, zamiarem ustawodawcy było większe skrępowanie organu odwoławczego przy podejmowaniu decyzji kasacyjnej, ograniczając ich stosowanie do sytuacji, w których rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności (zob. druk sejmowy nr 2987 Sejmu RP VI kadencji). Celem tej zmiany było więc skrócenie czasu trwania postępowań administracyjnych przez ograniczenie możliwości przekazywania spraw do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji bez koniecznej potrzeby. Cytowany przepis pozwala zatem organowi odwoławczemu uchylić zaskarżoną odwołaniem decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji tylko wtedy, gdy decyzja ta została wydana: po pierwsze z naruszeniem przepisów postępowania, po drugie konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dopiero łączne spełnienie obu przesłanek daje organowi odwoławczemu możliwość uwolnienia się od obowiązku merytorycznego załatwienia sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że w odniesieniu do pierwszej z wymienionych przesłanek chodzi wyłącznie o istotne (a nie jakiekolwiek), naruszenie norm prawa procesowego, a więc sytuację gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo wprawdzie je przeprowadził, ale uczynił to w taki sposób, że pozostały niewyjaśnione nadal te elementy stanu faktycznego, których ustalenie warunkuje zgodne z prawem zastosowanie norm prawa materialnego, bądź w toku rozpoznawania sprawy w sposób rażący naruszył przepisy procesowe. Warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji w omawianym trybie jest zatem stwierdzenie, że sprawa nie może być załatwiona w sposób merytoryczny. Instytucja kasacji przewidziana w art. 138 § 2 K.p.a. jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu, co oznacza, że co do zasady przed organem odwoławczym powinno zapaść powtórne rozstrzygnięcie merytoryczne. Organ odwoławczy winien więc przede wszystkim podjąć wszelkie możliwe kroki do załatwienia sprawy na gruncie regulacji zawartej w art. 138 § 1 K.p.a. Jeżeli dostrzeżone przez organ odwoławczy wady postępowania przeprowadzonego w pierwszej instancji nie przekreślają możliwości rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a zebrany w sprawie materiał dowodowy wymaga jedynie uzupełniania, wówczas zobligowany jest do zastosowania art. 136 K.p.a., zgodnie z którym może on przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W konsekwencji powyższego, obowiązkiem organu odwoławczego podejmującego decyzję kasacyjną jest, poza wykazaniem naruszenia przez organ pierwszej instancji w sposób istotny procedury administracyjnej, wyeksponowanie w uzasadnieniu decyzji także w sposób przekonujący przyczyn, z powodu których nie skorzystał on z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, bądź też innych przyczyn, dla których niemożliwe było merytoryczne rozpoznanie sprawy w drugiej instancji, a także, jakie okoliczności organ pierwszej instancji winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Zaskarżona decyzja spełnia powyższe warunki. Kolegium wskazało szczegółowo w uzasadnieniu tej decyzji, jakie naruszenia popełnione przez organ pierwszej instancji skutkowały koniecznością uchylenia w całości decyzji Wójta Gminy "[...]"z dnia 9 grudnia 2013r. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. W szczególności Kolegium stwierdziło konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa, a także za niezbędne uznało uzupełnienie decyzji organu pierwszej instancji tak, aby spełniała ona wszystkie warunki wymienione w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b i c ustawy oraz zobligowało organ pierwszej instancji do wypowiedzenia się co do wpływu inwestycji na obszar Natura 2000. Kolegium zasadnie przyjęło, że realizacja powyższego nie może nastąpić w trybie art. 136 K.p.a. Skarżący nie kwestionują prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Zarzuty skargi ograniczają się w zasadzie do kwestionowania prawidłowości dokonanej przez Kolegium oceny wydanych w sprawie postanowień organów współdziałających: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w "[...]"i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]". Skarżący zarzucili, że nie uwzględniono w nich skumulowanego oddziaływania: spornego przedsięwzięcia, przedsięwzięcia planowego na działce nr "[...]"oraz funkcjonujących na sąsiednich działkach ferm drobiu na obszar Natura 2000. Odnosząc się do powyższego zarzutu, należy podzielić stanowisko Kolegium o braku podstaw do badania skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z oddziaływaniami generowanymi przez fermy drobiu. Powyższe wynika z faktu, że przedsięwzięcia te nie są ze sobą w jakikolwiek sposób powiązane. Należy zauważyć, że uwzględniając specyfikę przedsięwzięć, mogących wpływać na stan środowiska, w art. 62 ust. 2 ustawy stwierdzono, że oprócz zależności wskazanych w ust. 1 tego przepisu, organ administracji dokonujący oceny powinien uwzględnić także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia w połączeniu z innymi już realizowanymi przedsięwzięciami, mającymi wpływ na konkretny obszar Natura 2000 (zob. K. Gruszecki, Komentarz do art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/El., 2013). Tak więc, co sami skarżący podnieśli w skardze, oddziaływanie wielu nawet małych zakładów, zlokalizowanych w niewielkim oddaleniu od siebie, ale prowadzących działalność w podobnej branży, może powodować, że skala skumulowanych oddziaływań będzie znacząco wpływać na stan chronionych na obszarze Natura 2000 elementów środowiska. Uwzględniając powyższe, nie można więc skutecznie zarzucać, że w niniejszej sprawie należało badać skumulowane oddziaływanie przedsięwzięć niepowiązanych ze sobą w jakikolwiek sposób technologicznie i funkcjonujące samodzielnie, to jest stacji demontażu pojazdów i ferm drobiu. O skumulowanych oddziaływaniach można mówić ewentualnie w odniesieniu do funkcjonujących ferm drobiu, gdyż w tym przypadku można mówić o powiązaniu technologicznym, wymuszając konieczność traktowania ich jako jednej inwestycji. Dodać ponadto należy, że przy ocenie kumulacji oddziaływań należy brać pod uwagę jedynie przedsięwzięcia już istniejące, które funkcjonują w obszarze oddziaływania wnioskowanego przedsięwzięcia. Przy ocenie tej należy także uwzględniać nie tylko zasadę ostrożności i zapobiegania, ale także zasadę zrównoważonego rozwoju, w której mieści się nie tylko ochrona przyrody, ale i troska o rozwój społeczny i cywilizacyjny związany z koniecznością budowania odpowiedniej infrastruktury. Nie może ulegać wątpliwości, że w tym zawiera się także budowa stacji demontażu wycofanych z eksploatacji pojazdów, dzięki czemu odpady zostaną odzyskane i powtórnie wykorzystane, przetworzone lub unieszkodliwione na zasadach bezpiecznych dla środowiska i zdrowia ludzi. Niezależnie od powyższego, podnieść należy, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia 25 lipca 2011 r. przeanalizował i ocenił wpływ planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, położony w odległości 0,25 km na północny-wschód od analizowanego przedsięwzięcia – "[...]" i ocenił, na podstawie informacji zawartych w raporcie oraz jego uzupełnieniu, że działalność stacji demontażu nie będzie powodowała zagrożenia dla tego obszaru w postaci drenażu wód z torfowiska, usytuowanego w jego obrębie, nie będzie związana z poborem wód podziemnych, nie będzie również powodowała zaburzeń warunków wodnych, ani też zmiany stosunków wodnych. Realizacja i eksploatacja obiektu nie będzie wiązała się z likwidowaniem, zasypywaniem lub przekształcaniem naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych. Organ ten stwierdził również, że nie istnieje ryzyko kumulowania się oddziaływań. Przedmiotowa inwestycja nie będzie źródłem ponadnormatywnego oddziaływania na otoczenie, a jej ewentualna uciążliwość winna zamknąć się w granicach działki inwestora. Eksploatacja przedmiotowej inwestycji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, w ramach posiadanych kompetencji, w postanowieniu z dnia 14 lipca 2011 r., zaopiniował pozytywnie - w zakresie wymagań sanitarno - higienicznych i zdrowotnych - realizację spornego przedsięwzięcia i stwierdził, że przy spełnieniu warunków określonych w tej opinii oraz przy uwzględnieniu założeń zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko i w pisemnych uzupełnieniach do raportu - nie będzie ono stanowiło zagrożenia dla zdrowia ludzi. Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że Kolegium nakazało organowi pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy uwzględnienie, że na sąsiedniej działce planowane jest przedsięwzięcie o tożsamym charakterze oraz wskazało na brak przedstawienia przez ten organ w uzasadnieniu decyzji wniosków dotyczących wpływu spornego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło