II SA/Ol 764/05

Dnia 20 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]" roku nr "[...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich l/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego A. W. kwotę 121 zł (słownie: sto dwadzieścia jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia "[...]" r. odmówił przyznania A. J. W. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ podniósł, że wnioskodawca w czasie wskazanej działalności kombatanckiej miał 9 lat, a zatem ze względu na wiek nie mógł pełnić służby w Armii Krajowej, lecz jedynie wykonywać dorywczo czynności pomocnicze na jej rzecz. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia "[...]" r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]" r. argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powyższa decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 listopada 2004 roku, sygn. akt "[...]". W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że sama bariera wieku nie może być przeszkodą do uzyskania uprawnień kombatanckich. Dokonując oceny prawnej Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie opis zdarzeń przedstawionych przez skarżącego i świadków wskazuje, iż działalność skarżącego może spełniać wymagania określone w przepisie art. l ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Organ ponownie rozpoznając sprawę powinien uzupełnić materiał dowodowy i zwrócić się do właściwego stowarzyszenia kombatantów w celu wyrażenia opinii, czy działalność skarżącego oraz rekomendujących go świadków znana jest w oddziałach Armii Krajowej w powiecie "[...]". W przypadku kwestionowania przez organ wiarygodności zeznań świadków czy też skarżącego, organ powinien przesłuchać skarżącego w charakterze strony. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia "[...]" r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]" roku. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż działalność konspiracyjna skarżącego polegała na wykonaniu takich czynności jak przenoszenie wiadomości, transport broni, akumulatorów do radiostacji czy wykonywanie czynności związanych z obserwacją terenu. W tej sytuacji, zdaniem organu, skarżący nie wchodził w skład organizacji Armii Krajowej i nie pełnił służby w tej organizacji, lecz najwyżej z nią współpracował. Natomiast jedynie za służbę w ugrupowaniach przysługują uprawnienia kombatanckie w świetle ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Możliwość pełnienia służby wiązała się z osiągnięciem określonego wieku. Skarżący jako 12-letnie dziecko nie mógł składać przysięgi i być członkiem podziemnej organizacji wojskowej. Na powyższą decyzję A. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której powołał się na wyrok tegoż Sądu z dnia 18 listopada 2004 r. sygn. akt "[...]" oraz zwrócił się z prośbą o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, że skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających fakt pełnienia służby w organizacji podziemnej. Poza tym Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg "[...]" w "[...]" odmówiło wydania pozytywnej rekomendacji dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), zwanej w dalszej części uzasadnienia p.p.s.a., sąd administracyjny kontroluje decyzję administracyjną pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Kontrola ta dotyczy zgodności z prawem materialnym i procesowym. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w rozpoznawanej sprawie naruszył przepisy proceduralne, a naruszenie to mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzja stanowi przypadek naruszenia przez organ administracji normy art. 153 p.p.s.a.. Przepis ten stanowi bowiem, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ orzekający w sprawie natomiast nie wziął pod uwagę oceny prawnej Sądu, której konkluzja zawarta została w stwierdzeniu, iż opis zdarzeń przedstawionych przez skarżącego i świadków wskazuje, iż jego działalność może spełniać wymagania określone w przepisie art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, póz. 371 ze zm.), zwanej dalej " ustawą o kombatantach ..." czyli może stanowić podstawę do uznania jego działalności za działalność kombatancką. W świetle wskazówek Sądu co do dalszego postępowania, zadanie organu miało dotyczyć weryfikacji materiału dowodowego i ustalenia, czy zebrane dowody są wystarczające do przyznania stronie uprawnień kombatanckich , przy zastosowaniu wykładni art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach ..., dokonanej przez Sąd. Dopuszczając ewentualność kwestionowania przez organ wiarygodności zeznań świadków, czy też skarżącego, Sąd wskazał na celowość zwrócenia się do właściwego stowarzyszenia kombatantów, celem wydania opinii, czy działalność skarżącego oraz rekomendujących go świadków znana jest w oddziałach Armii Krajowej w powiecie "[...]" oraz na możliwość przesłuchania skarżącego w charakterze strony w przypadku, gdyby organ kwestionował zeznania świadków lub skarżącego. Organ orzekający w sprawie poprzestał jedynie na uzupełnieniu materiału dowodowego o informację ze Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg "[...]" , według której nie zdołano ustalić, aby A. W. był członkiem organizacji Armii Krajowej, a na funkcję łączników byli zatwierdzani chłopcy z harcerstwa międzywojennego w wieku powyżej 18 lat. Na tej podstawie organ przyjął, iż "zainteresowany co najwyżej mógł współpracować z organizacją" AK i "odmówił wiarygodności oświadczeniom świadków". Tak przeprowadzone postępowanie wyjaśniające narusza przepisy art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Pierwszy z cytowanych przepisów formułuje zasadę, w myśl której organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przepis art. 77 k.p.a. zaś ustanawia obowiązek zebrania przez organ orzekający w sprawie całego materiału dowodowego. Oznacza to, iż decyzja administracyjna winna być wydana po uprzednim wnikliwym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy na podstawie wszelkich dostępnych środków dowodowych. Dopiero dokładne ustalenie stanu faktycznego pozwoli organowi na dokonanie oceny, czy skarżący spełnia przesłanki określone w art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach ... Przy czym ocena ta nie może opierać się wyłącznie na faktach powszechnie znanych , czy też znanych organowi z urzędu, ale winna odnosić się do konkretnej sprawy i konkretnego stanu faktycznego. W aktualnym stanie sprawy ocena, czy skarżący spełnia warunki wymagane przez omawiany art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach ..., jest przedwczesna. W dotychczas przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, organ odmówił wiary pisemnym oświadczeniom świadków. Dokumentów tych nie skonfrontował jednak z innymi dowodami sugerowanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt "[...]" , to znaczy z dowodem z zeznań świadków i z dowodem z przesłuchania stron. Stanowi to naruszenie przepisów o postępowaniu, bez względu na to ,czy strona domagała się przeprowadzenia tych dowodów. Uwadze organu przy rozpoznawaniu sprawy umknęło to, że dowodami w sprawie administracyjnej mogą być nie tylko dokumenty, ale wszystko co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. (art. 75 § l k.p.a.) W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazywał już na potrzebę skorzystania z dowodów z zeznań świadków ( zaoferowanych przez skarżącego) oraz z przesłuchania strony w trybie art. 86 k.p.a. Zważywszy na powyższe uchybienia procesowe zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. stosownie do wyniku sprawy. Z uwagi na to, że skarga została uwzględniona, na zasadzie art. 152 p.p.s.a., należało orzec o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji,