II SA/Ol 764/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zwolnienia z zajmowanego stanowiska, przeniesienia z urzędu do dalszego pełnienia służby w posterunku policji i mianowanie na wyższe stanowisko I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...]; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. na rzecz B. K. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w S. (dalej jako: KPP w S.) z 9 czerwca 2025 r., na podstawie art. 32 ust. 1, art. 34 ust. 1 oraz art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2025 poz. 636, dalej jako: u.o.P.), orzeczono o zwolnieniu z dniem 15 czerwca 2025 r. B. K. (dalej jako: funkcjonariusz lub skarżący) z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu z dniem 16 czerwca 2025 r. z urzędu do dalszego pełnienia służby w Posterunku Policji w S. oraz mianowaniu na wyższe stanowisko referenta Zespołu do spraw Prewencji w 3 (trzeciej) grupie zaszeregowania. Funkcjonariusz, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie od powyższego rozkazu personalnego zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucając naruszenie: - art. 64 § 1 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a, polegające na niepowiadomieniu odwołującego o wszczęciu postępowania, o zakończeniu postępowania, możliwości składania wniosków dowodowych, o możliwości końcowego zaznajomienia się z aktami postępowania oraz prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co łącznie skutkowało niezapewnieniem możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu; - art. 7 k.p.a. poprzez odstąpienie od zasady prawdy obiektywnej i nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu odwołującego jako strony niniejszego postępowania; - art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego; - art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu niniejszej sprawy; - art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zaskarżonej decyzji; - art. 108 k.p.a. poprzez brak wskazania realnego zagrożenia przy zwłoce w wykonaniu rozkazu przeniesienia odwołującego z urzędu do dalszego pełnienia służby w Posterunku Policji w Ś., w szczególności do czasu rozpoznania odwołania. Wskazując na powyższe zarzuty funkcjonariusz wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania KPP w S. Postanowieniem nr 29 z 11 sierpnia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w O. (dalej jako: KWP w O.), na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podał, że przedmiotowy rozkaz został doręczony stronie w dniu 11 czerwca 2025 r., a stronę pouczono o przysługującym jej prawie do wniesienia odwołania. Wskazano, że pełnomocnik funkcjonariusza złożyła odwołanie w dniu 24 czerwca 2025 r., ale przesyłka zaadresowana do KPP w S. zawierała niewłaściwy adres odbiorcy. W związku z tym pełnomocnik funkcjonariusza złożyła żądanie zmiany umowy o świadczenie usług w zakresie zmiany adresu, które zostało przyjęte przez placówkę pocztową w dniu 8 lipca 2025 r. Zatem w ocenie organu odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, gdyż termin ten upłynął z dniem 25 czerwca 2025 r., a żądanie zmiany adresu zostało złożone w dniu 8 lipca 2025 r. Pismem z 2 września 2025 r. pełnomocnik funkcjonariusza złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśniła, że posiada potwierdzenie nadania przesyłki nadanej na prawidłowy adres KPP w S. Wskazała, że po dokonaniu sprawdzenia w internetowym systemie Poczty ustaliła, że przesyłka została doręczona w dniu 26 czerwca 2025 r., jednak w Placówce Pocztowej O. 2, a następnie przesyłka była dwukrotnie awizowana w Placówce Pocztowej O. 1. Posiadając potwierdzenie nadania przesyłki na prawidłowy adres udała się do placówki pocztowej nadania przesyłki celem wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Podała, że pracownik Poczty, który dokonał nadania przedmiotowej przesyłki wskazał, że na kopercie widnieje inny adres niż na potwierdzeniu nadania przesyłki oraz, że był to jego błąd, albowiem nie powinien przyjąć takiej przesyłki do nadania (brak weryfikacji adresu na kopercie i adresu na potwierdzeniu nadania). Jednocześnie pracownik wyjaśnił, że skoro adresat jest prawidłowy, to wystarczające będzie złożenie dyspozycji zmiany adresu, albowiem zarówno numer przesyłki, jak też data nadania nie ulegną zmianie. Zatem pełnomocnik pozostawała w przekonaniu, że czynność zmiany adresu jest wystarczająca dla dalszego prawidłowego nadania biegu przesyłki w pierwotnym terminie. Dopiero z chwilą doręczenia pełnomocnikowi postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik powzięła informację, że w ocenie KWP termin nie został zachowany. Zatem przyczyna uchybienia terminu ustała dopiero z datą doręczenia pełnomocnikowi postanowienia nr (...) KWP w O., tj. w dniu 28 sierpnia 2025 r. i od tej daty należy liczyć 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Postanowieniem z 29 września 2025 r. KWP w O. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podano, że z treści art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. wynika, że dla przy wrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie wszystkich wskazanych w nich przesłanek. Podano, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W ocenie organu odwoławczego strona złożyła wniosek w ustawowym terminie, ale nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do dokonania powyższej czynności nastąpiło bez jej winy. Podkreślono, że odwołanie zostało skierowane na nieprawidłowy adres organu, a złożenie w dniu 8 lipca 2025 r. w placówce pocztowej żądania zmiany umowy o świadczenie usług w zakresie zmiany adresu nie spowodowało zachowania terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu świadczy to o niedochowaniu minimum staranności przez pełnomocnika i w konsekwencji obciąża stronę, która nie może skutecznie starać się o przewrócenie terminu na dokonanie czynności. W skardze na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. 58 § 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym przyjęciu, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy pełnomocnika. W związku z tym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przytoczono okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślono, że pełnomocnik skarżącego przed nadaniem przesyłki sprawdziła i upewniła się, jaki jest aktualny adres organu, o czym świadczy prawidłowy adres organu na potwierdzeniu nadania przesyłki poleconej. Nie można zatem zarzucić niezachowania staranności przez pełnomocnika oraz braku dbałości przy prowadzeniu własnych spraw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Zatem przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: złożenia wniosku o przywrócenie terminu, dokonania czynności, której terminowi uchybiono, uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu oraz zachowanie siedmiodniowego nieprzywracalnego terminu, licząc od dnia ustania przeszkody, na złożenie wniosku. W przypadku niespełnienia choćby jednej z wymienionej wyżej przesłanek przywrócenia terminu, wniosek nie może być uwzględniony. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. od daty doręczenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie nr 29 KWP w O. zostało doręczone stronie skarżącej 28 sierpnia 2025 r., a wniosek o przywrócenie terminu został złożony 2 września 2025 r. Wraz z wnioskiem pełnomocnik skarżącego złożyła odwołanie od wydanego w sprawie rozkazu personalnego. Tym samym strona skarżącą wypełniła trzy spośród czterech ustawowych przesłanek warunkujących pozytywne rozpatrzenie żądania, co nie jest kwestionowane przez organ. Natomiast sporną pozostaje kwestia uprawdopodobnienia przez pełnomocnika skarżącego wystąpienia braku winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim należy podkreślić, że brak winy w uchybieniu terminu, w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a., powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie ulega także wątpliwości, że to na stronie postępowania spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast organ powinien przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek wskazanych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Ponadto nałożony na wnioskodawcę obowiązek uprawdopodobnienia braku winy jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a., mające na celu ułatwienie osobie zainteresowanej przywróceniem terminu do dokonania czynności procesowej. Należy zatem zauważyć, że we wniosku o przywrócenie terminu strona skarżąca wskazała, że wprawdzie na kopercie zawierającej odwołanie nieprawidłowo określono adres KPP w S., do którego było ono skierowane, ale w potwierdzeniu nadania przesyłki poleconej, zawierającej to odwołanie, której przyjęcie zostało potwierdzone przez pracownika poczty, zarówno adresat przesyłki, jak i jego adres zostały określone prawidłowo. Zatem strona skarżąca mogła pozostawać w mylnym przekonaniu o prawidłowym zaadresowaniu przesyłki. Ponadto z wyjaśnień zawartych we wniosku wynika, że to z inicjatywy pełnomocnika skarżącego doszło do przekierowania przesyłki na właściwy adres, gdyż to pełnomocnik skarżącego, powziąwszy informację ze strony internetowej poczty o awizowaniu przesyłki w O., a nie w S., podjęła stosowne działania, które zostały jej wskazane przez pracowników poczty. Okoliczności te zostały także uprawdopodobnione przez dokumenty dołączone do wniosku. Nie doszło zatem do zwrotu przesyłki, a jedynie do jej przekierowania, co w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie budzi wątpliwości co do tego, czy w ogóle doszło do uchybienia terminu. Jednakże w tym zakresie skład orzekający związany jest wyrokiem WSA w Olsztynie z 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt II SA/Ol 650/25), którym oddalono skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Natomiast takie okoliczności mogą świadczyć o tym, że uchybienie strony skarżącej nie wynikało z niedbalstwa, a było wynikiem mimowolnego błędu. W związku z tym rozpoznając wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ nie mógł się ograniczyć do stwierdzenia, że pełnomocnik skarżącego nie dochowała należytej staranności, gdyż niewłaściwie zaadresowała przesyłkę. Nieadekwatne jest przy tym powołane przez organ orzeczenie NSA, które zapadło w zupełnie innym stanie faktycznym. Wprawdzie rzeczywiście w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że błędne zaadresowanie przesyłki nie stanowi okoliczności wyłączającej brak winy, ale są też orzeczenia odmienne (np. w wyroku WSA w Łodzi z 5 grudnia 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 733/25, dostępny w CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że oceny stopnia zawinienia strony należy dokonać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności przez nią wskazywanych, zwłaszcza jeśli zostały one uprawdopodobnione. Jak bowiem wskazano w powołanym wyżej wyroku WSA w Łodzi, przy ocenie winy strony w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej pożądany jest kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Jakkolwiek ocena braku winy w uchybieniu terminu dokonywana jest poprzez pryzmat obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, to rozstrzygając w przedmiocie zasadności przywrócenia terminu niezbędnym jest uwzględnienie wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym także tych świadczących o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Zatem organ winien ocenić, czy w świetle wszystkich przywołanych przez pełnomocnik skarżącego okoliczności rzeczywiście doszło do niedbalstwa, czy też może do mimowolnej i niezamierzonej omyłki, która może uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu. W związku z tym organ winien ponownie rozpoznać wniosek skarżącego o przywrócenie terminu mając na względzie powyższe wskazania Sądu. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że w sentencji wyroku błędnie orzeczono o uchyleniu także postanowienia nr (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji z 11 sierpnia 2025 r., gdyż było ono przedmiotem wyroku z WSA w Olsztynie z 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt II SA/Ol 650/25), którym oddalono skargę. Nie ulega jednak wątpliwości, że w tym zakresie organ jest związany rozstrzygnięciem zawartym w wyroku WSA w Olsztynie w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 650/25. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).