II SA/Ol 766/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia "[...]" Starosta "[...]", na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 z późn. zm.), dalej jako: u.g.n. oraz na podstawie art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), dalej jako: k.p.a., zezwolił Spółce A na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków obrębu "[...]" miasta "[...]" numerami działek "[...]" stanowiącej własność Spółki B, poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przez opisaną nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w ramach inwestycji pod nazwą "Przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 k V" i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż decyzją z dnia "[...]", Starosta wydał decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z opisanej wyżej nieruchomości gruntowej poprzez zezwolenie spółce A na założenie i przeprowadzenie przez opisaną nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Wskazano, że projektowana inwestycja przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej relacji "[...]" stanowi realizację celów publicznych, wskazanych w art. 6 pkt 2 u.g.n. Ponadto, przedmiotowa inwestycja związana jest z realizacją "Planu rozwoju przedsiębiorstwa w zakresie obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2017-2022, uzgodnionego z Prezesem Regulacji Energetyki, zaś planowany termin realizacji inwestycji, tj. uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, przypada na przełom lat 2018 i 2019. Konsekwencją opóźnienia realizacji niniejszej inwestycji będzie znaczne podniesienie jej ostatecznego kosztu, co w znaczący sposób godzić będzie w ekonomiczny interes inwestora, a ponadto podniesienie kosztu realizacji inwestycji może grozić jej niezrealizowaniem. W przedstawionej sytuacji organ uznał, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz art. 108 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka B podnosząc, iż przedmiotowa inwestycja nie spełnia warunku zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowe działki położone są w obszarze funkcjonalnym P-1, czyli tereny zabudowy przemysłowo-składowej, a zapisy planu dla tego terenu ani w części tekstowej, ani graficznej nie zawierają ustaleń dotyczących lokalizacji linii energetycznej 110 kV. O zgodności zaplanowanej inwestycji, polegającej na jej przebudowie, z ustaleniami planu miejscowego nie stanowi również okoliczność, że napowietrzna linia już istniała w momencie uchwalania planu miejscowego. Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że decyzją z dnia "[...]" uchylono decyzję organu pierwszej instancji z dnia "[...]" wydaną w trybie art. 124 u.g.n., ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność odwołującej się Spółki, poprzez zezwolenie spółce B na założenie i przeprowadzenie przez tę nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w ramach realizacji inwestycji pod nazwą "Przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji "[...]"" i odmówiono ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowych działek. Subsydiarny charakter decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oznacza, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu prawa do nieruchomości, zaś wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o ograniczeniu prawa do nieruchomości oznacza automatycznie konieczność uchylenia późniejszej decyzji o niezwłocznym zajęciu. W ocenie organu, brak było podstaw do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i dlatego należało uznać, że brak było również podstaw do wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Jednocześnie organ odwoławczy umorzył postępowanie organu pierwszej instancji uznając, że postępowanie było bezprzedmiotowe, gdyż brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka A. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 147/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd zauważył, że wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 128/19, tut. Sąd uchylił decyzję Wojewody, którą ten uchylił decyzję Starosty i odmówił wydania zezwolenia na korzystanie z nieruchomości. Wprawdzie wyrok ten nie jest prawomocny, ale z mocy art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba, że sąd postanowi inaczej. W tej sytuacji, uchylenie decyzji organu w sprawie ograniczenia korzystania z nieruchomości musiało skutkować także uchyleniem decyzji w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził też, że niezasadne było umorzenie postępowania, gdyż wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. nie został cofnięty, a okoliczność, że nie jest spełniona jedna z przesłanek niezbędnych do wydania decyzji nie oznacza, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, a jedynie jest brak podstaw do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem. Następnie, po ponownym rozpatrzeniu odwołania Spółki A od decyzji Starosty "[...]" z dnia "[...]", decyzją z dnia "[...]" Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję i odmówił spółce A zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków obrębu "[...]" miasta "[...]" jako działki nr "[...]" stanowiącej własność Spółki B poprzez zezwolenie spółce A na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w ramach inwestycji pod nazwą "Przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji "[...]". W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzją z dnia "[...]", uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia "[...]" w całości i odmówił ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków obrębu "[...]" miasta "[...]" numerami działek "[...]", dlatego brak jest podstaw do uznania, iż została spełniona formalna przesłanka do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. – brak jest w obrocie prawnym decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Skargę na wyżej powołaną decyzję wniosła do tut. Sądu spółka A wnosząc o jej uchylenie w całości. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 ust. 1a w związku z art. 124 u.g.n., poprzez uznanie, że wydanie przez Starostę decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości nastąpiło bez spełnienia warunku zgodności z ustaleniami miejscowego planu w zakresie dotyczącym działki nr "[...]" i bez spełnienia warunku przeprowadzenia rokowań, co skutkowało uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i niedokonanie jego oceny. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd administracyjny bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Oceniając w świetle powołanych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem prawa. Przedmiotem postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję było zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a podstawą prawną tego rozstrzygnięcia był art. 124 ust. 1a u.g.n. Przepis ten stanowi, że w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Konstrukcja powyższego przepisu wskazuje, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zależna od decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Warunkiem jej wydania jest bowiem uprzednie wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Ponadto, decyzja niezwłocznym zajęciu wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Celem tej regulacji jest umożliwienie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu w sytuacji, kiedy pierwotna decyzja o ograniczeniu nie może być wykonywana. Zgodnie bowiem z treścią art. 9 u.g.n. w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Stąd też decyzja o niezwłocznym zajęciu umożliwia rozpoczęcie realizacji inwestycji w sytuacji, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie jest jeszcze ostateczna lub wykonalna. Konsekwencją tego jest to, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu prawa do nieruchomości. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o ograniczeniu oznacza automatycznie konieczność uchylenia późniejszej decyzji o niezwłocznym zajęciu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3202/13 oraz m.in. wyroki NSA z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2418/16 i z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1990/15, dostępne: orzeczenia.gov.pl). Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Starosta w dniu "[...]" wydał decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność spółki B, a następnie decyzją z dnia "[...]" zezwolił spółce A na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków obrębu "[...]" miasta "[...]" numerami działek "[...]". Wojewoda, decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję Starosty z dnia "[..]" o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej. Kolejną decyzją z dnia z dnia "[...]" Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia "[...]" o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości. Zauważyć należy, że wyrokiem z dnia 19 grudnia 2019 r. r., sygn. akt II SA/Ol 743/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Wojewody z dnia "[...]’, uchylającą decyzję Starosty "[...]" ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Podkreślenia wymaga, za wyrokiem tut. Sądu z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 147/19, że z mocy art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba, że sąd postanowi inaczej. W tej sytuacji, uchylenie decyzji organu w sprawie ograniczenia korzystania z nieruchomości musiało skutkować także uchyleniem decyzji w niniejszej sprawie. Postępowanie w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości, wymaga uprzedniego wydania ponownego orzeczenia przez Wojewodę. Jego ostateczna treść determinować może odmienne od dotychczasowego, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., z uwzględnieniem wysokości uiszczonego wpisu (200 zł), wysokości opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego pełnomocnictwo (17 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego (480 zł) ustalonego zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).