II SA/Ol 77/04

WyrokWSA w Olsztynie2004-11-04

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (Starosta, Wojewoda) był właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie wykonania urządzenia wodnego (pomostu) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, gdy w miejscu budowy stwierdzono jedynie słupki do cumowania łodzi, a nie gotowy pomost?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie były właściwe do prowadzenia postępowania w sprawie wykonania urządzenia wodnego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ w miejscu budowy nie stwierdzono istnienia pomostu, a jedynie słupki do cumowania łodzi, które nie stanowią urządzenia wodnego w rozumieniu prawa wodnego. Ponadto, nawet gdyby istniał pomost, właściwość do wydawania pozwoleń wodnoprawnych przysługuje staroście, a nie do umarzania postępowania w sprawie samowoli budowlanej, które to zadanie należy do organu nadzoru budowlanego. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego przez organy skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Polski Związek Wędkarski zgłosił Starostwu W. budowę pomostu na jeziorze S. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Starosta umorzył postępowanie, stwierdzając brak pomostu, a jedynie 24 słupki do cumowania łodzi. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Polski Związek Wędkarski zaskarżył decyzję Wojewody, podnosząc, że słupki stanowią podstawę rozebranego pomostu i że wcześniej właścicielka działki dokonała samowoli budowlanej poprzez budowę grobli. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie ustaliły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, a także nie wykazały swojej właściwości do prowadzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty W. z dnia 22 października 2003 r. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2004 r., sprawy ze skargi Polskiego Związku Wędkarskiego Gospodarstwo Rybackie w R. Zakład Rybacki w W. na decyzję Wojewody z dnia 4 grudnia 2003 r. nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty W. z dnia 22 października 2003 r.; II. zasądza od Wojewody na rzecz Polskiego Związku Wędkarskiego Gospodarstwo Rybackie w R. Zakład Rybacki w W. kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. W dniu 4 września 2003r. Dyrektor Zakładu Rybackiego w W. Polskiego Związku Wędkarskiego Gospodarstwa Rybackiego w R. poinformował Starostę W. iż na działce jeziornej S. graniczącej z działkami nr 210/1, 210/2 i 210/3 obręb S., będącej własnością Pani K., wybudowany został pomost niezgodnie z przepisami prawa wodnego i prawa budowlanego. Starosta W. decyzją z dnia 22 października 2003r. Nr "[...]", po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wykonania urządzenia wodnego - pomostu na jeziorze S. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, działając na podstawie art. 105 § l Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 122 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, póz. 1229, ze zm) umorzył postępowanie w sprawie wykonania urządzenia wodnego - pomostu na jeziorze S. przy działce nr 210/1 bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu organu podano, iż po przeprowadzeniu wizji lokalnej w terenie nie stwierdzono istnienia pomostu, a jedynie 24 słupków drewnianych śr. ok. 12 cm, które służą do cumowania łodzi własnych i gości właścicielki działki. Od decyzji tej odwołanie wniósł Dyrektor Zakładu Rybackiego w W., który zarzucił niewłaściwą ocenę dokonanych w sprawie ustaleń. Podał, iż potwierdzono istnienie słupków dębowych lecz nie zwrócono uwagi, że stanowią one podstawę pomostu, który przed zapowiedzianymi oględzinami został przez właścicielkę rozebrany. Dodatkowo podał, że wcześniej ta sama osoba dokonała samowoli budowlanej związanej z budową grobli, której przedłużeniem jest pomost. Nadto zimą 2002/2003 roku w związku z wbiciem pali pod pomost dokonano wykoszenia trzciny wokół jeziora. Wojewoda decyzją z dnia 4 grudnia 2003r. Nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § l pkt l Kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia podniesiono, że w wyniku zgłoszenia zakładu rybackiego organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie urządzenia wodnego - pomostu - wybudowanego na jeziorze S. bez wymaganego pozwolenia. W toku tego postępowania przeprowadzono oględziny działki nr 210/1, w trakcie których nie stwierdzono istnienia pomostu, a jedynie 24 słupków drewnianych wbitych w dno jeziora i wyprowadzonych ponad lustro wody. Właścicielka nieruchomości podała, że słupki są wykorzystywane do cumowania łodzi. Wobec nie potwierdzenia zarzutu dotyczącego wybudowania pomostu bez pozwolenia wodnoprawnego postępowanie administracyjne należało umorzyć, stosownie do art. 105 § l Kpa, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Polski Związek Wędkarski - Gospodarstwo Rybackie w R. - Zakład Rybacki w W. domaga się zmiany decyzji Wojewody i powstrzymanie samowoli budowlanej. Podniósł, iż działania właścicielki działki, przy której usytuowano pomost są bezprawne od grudnia 2000r., kiedy to naruszona została linia brzegowa jeziora S. poprzez wykonanie grobli i zniszczenie pasa trzcin i zadrzewienia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 maja 2001 r. nakazał wówczas zaniechania dalszych robót oraz stwierdził, że wykonana grobla stanowi samowolę budowlaną. Tylko z uwagi na ryzyko, iż prace rekultywacyjne spowodują dalsze zagrożenia ekologiczne nie nakazano przywrócenia stanu poprzedniego. Obecne zaś umorzenie postępowania w sprawie pomostu legalizuje samowolę, gdyż słupki wbite w dno jeziora także stanowią urządzenie wodne na które trzeba uzyskać pozwolenie wodnoprawne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że nie zasadne jest twierdzenie skarżącego odnośnie konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na zlokalizowanie słupka do cumowania łodzi, gdyż zgodnie z art. 9 ust. l pkt 19 ustawy Prawo wodne nie stanowi on urządzenia wodnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). Skarga jest w pełni uzasadniona aczkolwiek nie można podzielić wszystkich podniesionych w niej zarzutów. Przede wszystkim jednak podnieść należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty W. z dnia 22 października 2003r. wydane zostały przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, póz. 1071, ze zm). Wobec powyższego otwarta jest kwestia, czy w warunkach tej sprawy w ogóle Starosta W. i Wojewoda, jako organ II instancji, są organami właściwymi w kwestii wniosku złożonego przez skarżącego w dniu 4 września 2003r. do Starostwa Powiatowego w W. O właściwości organu do rozpatrzenia konkretnej, zindywidualizowanej sprawy nie decyduje bowiem okoliczność złożenia przez stronę wniosku o określonej treści do wybranego przez nią organu lecz przepisy prawa materialnego, które w sposób jednoznaczny określają właściwość organów administracji publicznej do rozpatrywania spraw określonego przedmiotowo rodzaju. W swoim wniosku skarżący zawarł informację, że na działce jeziora S., graniczącej z działkami nr 210/1, 210/2 i 210/3 obręb S., będącymi własnością Pani K. wybudowano pomost niezgodnie z prawem wodnym i prawem budowlanym. Organ I instancji w związku z otrzymanym pismem wszczął postępowanie administracyjne, stosownie do art. 61 § 4 Kodeku postępowania administracyjnego, na wniosek Dyrektora Zakładu Rybackiego w W. - Polskiego Związku Wędkarskiego - Gospodarstwa Rybackiego w R. w przedmiocie wykonania urządzenia wodnego - pomostu na jeziorze S. bez wymaganego, zgodnie z art. 122 ust. l pkt 3 ustawy Prawo wodne, pozwolenia wodnoprawnego. Po stwierdzeniu zaś, że we wskazanym miejscu jeziora S. pomost nie został wybudowany, gdyż w dno jeziora wbito jedynie 24 drewniane słupki -umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie w oparciu o art. 105 § l Kodeksu postępowania administracyjnego. Organom orzekającym w tej sprawie uszła jednak uwadze relacja pomiędzy unormowaniami zawartymi w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, póz. 1229, ze zm), a ustawą z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. nr 207, póz. 2016). W art. 2 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego zapisano, że przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności prawa wodnego w odniesieniu do budowli hydrotechnicznych. Natomiast z art. 62 ust. 2 prawa wodnego wynika, że przepisy art. 63-66 nie naruszają przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane. Ustawodawca podkreślił zatem odrębności wynikające z budownictwa wodnego i prawa budowlanego, zaznaczając jednakże, że przepisy regulujące budownictwo wodne nie naruszają przepisów prawa budowlanego. Każda z ww. ustaw ma swój przedmiot regulacji i nie ma możliwości kolizji przepisów z obu ustaw. Prawo budowlane reguluje działalność obejmującą projektowanie, budowę, utrzymanie i rozbiórkę obiektów budowlanych oraz określa zakres działania organów administracji publicznej w tej sferze stosunków. Natomiast prawo wodne reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zróżnicowanego rozwoju, a w szczególności kształtowanie i odnowę zasobów wody, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi. Organ I instancji jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia powołał m.in. art. 122 ust. l pkt 3 prawa wodnego. Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych, przy czym organem właściwym do wydania pozwoleń wodnoprawnych jest starosta wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej - art. 140 ust. l tej ustawy. Dla jasności wskazać należy jedynie, że przez urządzenie wodne rozumie się m.in. mury oporowe, bulwary, nabrzeża, pomosty, przystanie, kąpieliska - art. 9 ust. l pkt 19 lit. h ustawy. W niniejszej sprawie nawet gdyby podzielić pogląd Wojewody, że organy prowadziły postępowanie w sprawie stwierdzenia wybudowania pomostu na jeziorze S. bez wymaganego prawem wodnym pozwolenia wodnoprawnego, to brak jest w obowiązującym systemie prawa upoważnienia do działania tego organu w tym przedmiocie, skoro ustawa w art. 140 jednoznacznie określa zakres właściwości starosty tylko w przedmiocie wydawania pozwoleń wodnoprawnych oraz przypadków ich cofnięcia wygaśnięcia lub ograniczenia. Z przekazanych akt sprawy nie sposób stwierdzić, czy wniosek skarżącego Dyrektora Zakładu Rybackiego w W. dotyczył uzyskania pozwolenia na urządzenie wodne -pomostu na jeziorze S. - i w tym zakresie organy orzekające uznały swoją właściwość w tej sprawie, czy też pismo skarżącego było żądaniem podjęcia działań w celu przezwyciężenia skutków wybudowania urządzenia wodnego bez uzyskania stosownego pozwolenia wodnosprawnego. W takim zaś wypadku uprawnionym organem do stwierdzenia powyższej okoliczności jest właściwy organ nadzoru budowlanego, do którego należało według właściwości przekazać pismo skarżącego. Brak powyższych ustaleń powoduje, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia 22 października 2003r. podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) co orzeczono jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sadowego uzasadnia przepis art. 199 i art. 200 ww. ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło