II SA/Ol 770/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Wnioskiem z dnia "[...]" J. Ś. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności, środków czystości, opału, oraz "zabezpieczenie opłat za energię elektryczną". W trakcie sporządzana aktualizacji wywiadu środowiskowego w dniu "[...]" sprecyzował swoje żądania wskazując, iż oczekuje pomocy zarówno w formie zasiłku okresowego jak i celowego. Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]", działając m.in. na podstawie art. 106 ust. 1, art. 38 ust. 1-5, art. 8 ust. 1 oraz art. 7 pkt 5, 6 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r. Nr 115, poz. 728 ze zm., dalej jako: u.p.s.), przyznał J. Ś. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności w wysokości 188,35 zł miesięcznie na okres od dnia 1 kwietnia do dnia 30 czerwca "[...]". W uzasadnieniu podał, iż zgodnie z art. 38 ust. pkt 2 u.p.s. zasiłek okresowy w przypadku rodziny przysługuje do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny określonym w art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s., a dochodem tej rodziny, przy czym kwota zasiłku nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem rodziny. Dodał, iż po uwzględnieniu całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, jak też sytuacji bytowej wnioskodawcy i możliwości finansowych ośrodka, przyznanie zasiłku jest w pełni zasadne. Od powyższej decyzji odwołał się J. Ś. Podjętemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa, nadto wyraził swoje niezadowolenie z wysokości przyznanego świadczenia i zdziwienie, iż na podstawie jednego podania wydano kilka decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jako podstawę prawną orzeczenia wskazało art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Uzasadniając orzeczenie wskazało, iż zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku, gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Skoro zatem strona złożyła wniosek w marcu, to tym samym zasiłek o jaki się ubiegała winien być przyznany od marca, a nie od kwietnia "[...]". Podniosło, iż w sprawie o przyznanie zasiłku zasadnicze znaczenie ma precyzyjne ustalenie dochodu rodziny wnioskodawcy. W sprawie organ pierwszej instancji wskazał w piśmie przewodnim, iż rodzina uzyskuje dochód w wysokości 548,02 zł, z kolei w aktualizacji wywiadu środowiskowego widnieje zapis, iż dochód stanowi "renta 513, 65 zł". Ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie strony, iż dochód rodziny stanowi renta inwalidzka w kwocie 393,35 zł. Kolegium wskazało, że w sytuacji, gdy w aktach sprawy nie ma żadnego udokumentowanego zaświadczenia o wysokości dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę, to powinnością organu było jednoznaczne wskazanie jaki dochód uzyskuje rodzina wnioskodawcy i udokumentowanie tej informacji w sposób umożliwiający jej weryfikację. Odnosząc się do zarzutów skargi zważyło, że organ mógł wydać kilka decyzji administracyjnych na podstawie jednego wniosku, gdyż strona domagała się różnych rodzajowo form pomocy i żądana pomoc mogła zostać zapewniona (sfinansowana) z różnych źródeł. Ponadto dodało, że skarżący pomimo, iż od wielu lat korzysta z pomocy społecznej, to nie dopuszcza do siebie wiadomości, iż pomoc społeczna oparta jest na zasadzie subsydiarności, a rodzaj, forma i rozmiar świadczenia są odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. Ś. zarzucając Kolegium naruszenie Konstytucji, przepisów u.p.s., konwencji o zakazie stosowania tortur, a także wyraził swoje niezadowolenie z działalności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i MOPS w "[...]". W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy też okoliczności, że decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. kontroli legalności zaskarżonej decyzji sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec naruszenie przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzuty skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśnił sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Poczynił prawidłowe rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywował. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia też wątpliwości co do jego zgodności z powołanymi przepisami prawa. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że wobec stwierdzenia naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 106 ust. 3 u.p.s., należało decyzję z dnia "[...]" uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]". Na wstępie podnieść należy, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zaznaczyć trzeba, że zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1). Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma zaspokajać wszystkie potrzeby i oczekiwania osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej zwłaszcza, że możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie. Przenosząc powyższe zważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że podstawą materialnoprawną decyzji organu pierwszej instancji był m.in. art. 38 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Wskazać przy tym należy, iż wyznacznikami ustalenia wysokości tegoż zasiłku jest w przypadku rodziny wysokość różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny (art. 38 ust. 2 pkt 2 u.p.s.). Dlatego też organ administracji rozważając kwestię przyznania zasiłku musi uwzględnić z jednej strony dochód, jak i rozmiar potrzeb wnioskodawcy, a z drugiej strony własne możliwości finansowe. Oznacza to, że sam fakt spełniania ustawowych kryteriów, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku w żądanej wysokości, czy też na żądany okres. Z dokonanej analizy akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji stwierdziło, że jego wniosek o przyznanie pomocy finansowej wpłynął do MOPS w marcu, natomiast sentencja decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" informuje, że zasiłek okresowy został przyznany na miesiące kwiecień, maj i czerwiec, wobec czego zakwestionowana decyzja narusza art. 106 ust. 3 u.p.s. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że na gruncie przywołanego przepisu świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Organ odwoławczy trafnie zatem podniósł w uzasadnieniu swojej decyzji, że Dyrektor MOPS powinien był rozpatrzyć wniosek skarżącego poprzez wydanie rozstrzygnięcia odnoszącego się także do miesiąca marca, zgodnie z treścią art. 106 ust. 3 u.p.s. Powyższe naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej dawało podstawę do zastosowania przepisu art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazało jakie okoliczności organ pierwszej instancji ma uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako niezasadną oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.