II SA/Ol 771/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Sędzia WSA Protokolant Janina Kosowska Tadeusz Lipiński Adam Matuszak (spr.) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego - oddala skargę. Decyzją z dnia 6 września 2004 r. "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E., po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek L. K., utrzymało w mocy swą decyzję z dnia 5 lipca 2004 r. "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta E. z dnia 15 stycznia 1979 r., nakazującej J. i J. G. opuszczenie lokalu mieszkalnego położonego w E. przy ul. "[...]" i przydzielającej im lokal położony w E. przy ul. "[...]". Tym samym organ nie uwzględnił wniosku L. K., która decyzji tej zarzuciła rażące naruszenie prawa. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, iż przedmiotowa decyzja wydana została zgodnie z art. 60 ust l ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 14, póz. 84), który umożliwiał Prezydentowi Miasta E. nawiązywanie stosunku najmu lokali mieszkalnych w mieście w oparciu o decyzje administracyjne. Wskazując, iż w odniesieniu do domów jednorodzinnych przepis art. 22 ust l pkt 2 tejże ustawy wymagał jedynie aby nie były one choćby w części zamieszkiwane przez właścicieli albo przez ich pełnoletnie dzieci lub rodziców. Kolegium zwróciło uwagę, iż nie ma znaczenia podnoszona przez stronę okoliczność, że w przedmiotowym lokalu zamieszkiwał konkubent ówczesnej właścicielki – M. K. Ustosunkowując się do zarzutu, iż dokumenty stanowiące podstawę rozstrzygnięcia zostały w wielu przypadkach sfałszowane przez organy administracyjne, szczególnie zaś "dorobione" przez organ pierwszej instancji, organ stwierdził, iż nie znalazł podstaw do tego, aby kwestionować ich prawdziwość. Z kolei, poza oceną pozostawiona została podnoszona przez stronę okoliczność nie doręczenia decyzji właścicielce mieszkania lub jej synowi. Kolegium uzasadniło to stwierdzeniem, iż brak udziału strony lub jej przedstawiciela albo pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym może być przyczyną wznowienia postępowania na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § l pkt 4 K.p.a., co nie może jednak nastąpić bez wniosku strony, złożonego z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § l K.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie L. K. wniosła o uznanie dotychczas zgłoszonych zarzutów i uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreśliła, iż Urząd Miejski w E. nie posiadał żadnego tytułu prawnego do dysponowania prywatną własnością. Zaakcentowała również fakt, iż w dniu 6 stycznia 2003 r. stwierdzona została nieważność decyzji w sprawie włączenia przedmiotowego lokalu do publicznej gospodarki lokalami w mieście E. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej oddalenie. Organ nadmienił, iż z chwilą, z którą przedmiotowy dom nie był zamieszkany przez jego właścicielkę ani też przez jej pełnoletnie dzieci lub rodziców, mógł stanowić przedmiot decyzji o najmie. Na ocenę prawną nie ma przy tym wpływu wcześniejsze stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie włączenia przedmiotowego lokalu do publicznej gospodarki lokalami. Bez względu bowiem na akt włączenia domu do publicznej gospodarki lokalami, który nie miał podstawy prawnej, lub brak takiego aktu, w obowiązującym systemie prawa istniały przepisy prawa lokalowego (art. 22 ust l pkt 2) dające organom administracji prawo decyzyjnego przydzielania w najem lokali w domach prywatnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) uprawnienia sądu administracyjnego sprowadzają się do kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnych. Istotą w rozpoznawanej sprawie jest to, czy decyzja Prezydenta Miasta E. z dnia 15 stycznia 1979 r., nakazująca J. i J. G. opuszczenie lokalu mieszkalnego położonego w E. przy ul. "[...]" i przydzielająca im lokal położony w E. przy ul. "[...]" została wydana z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym winna być, jak domaga się skarżąca, stwierdzona jej nieważność. Wskazać należy, iż rażące naruszenie prawa, stanowiące - zgodnie z art. 156 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) - przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Przeprowadzona kontrola sądowa nie wykazała wadliwości tego rodzaju. W pierwszej kolejności należy wskazać, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miała znaczenia kwestia nie doręczenia decyzji. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarżąca domagała się stwierdzenia jej nieważności z przyczyny określonej w art. 156 § l pkt 2 K.p.a. Ewentualne pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu, stanowiące podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § pkt 4 K.p.a.), nie mogłoby być uznane za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Przyjęcie, że podstawa wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji nie jest dopuszczalne. W każdym bowiem z tych postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznej ustawodawca przewidział odmienne, konkretne przesłanki. W rozpoznawanej sprawie dotyczącej nieważności decyzji, w której jako podstawa nieważności powoływane jest rażące naruszenie prawa, konieczne jest wyjaśnienie, na jakich ustaleniach faktycznych oparł się organ administracyjny wydając tę decyzję. Jej uzasadnienie w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy, zawiera jedynie stwierdzenie, iż nastąpiło "zwolnienie się lokalu przy ul. "[...]". W świetle art. 22 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 14, póz. 84) należało przez to rozumieć, iż nie był on choćby w części zamieszkany przez właścicieli albo przez ich pełnoletnie dzieci lub rodziców. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza tę okoliczność, nie podważa jej również skarżąca. Zachowanie tego warunku pozwalało Prezydentowi Miasta E. na wydanie decyzji administracyjnej o przydziale. Art. 22 ust l pkt 2 stanowił bowiem przepisy o najmie lokali i budynków na podstawie decyzji administracyjnej nie dotyczą domów jednorodzinnych i lokali stanowiących odrębne nieruchomości, jeżeli co najmniej w części są one zamieszkiwane przez właścicieli albo przez ich pełnoletnie dzieci lub rodziców. Należy nadmienić, iż nawiązywanie stosunków najmu lokali mieszkalnych w mieście E. podlegało szczególnemu uregulowaniu. Co do zasady, wprowadzenie lub zniesienie najmu lokali i budynków na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale następowało w drodze uchwały właściwej rady narodowej miasta lub gminy. Uchwała wymagała zatwierdzenia przez radę narodową wyższego stopnia, chyba że podjęła ją rada narodowa miasta wyłączonego z województwa (art. 20 ust 2 Prawa lokalowego). Regulacja ta nie dotyczyła miejscowości, w których na podstawie dotychczasowych przepisów do dnia wejścia w życie ustawy obowiązywała publiczna gospodarka lokalami (art. 60 ust l Prawa lokalowego). W 1979 r. E. był taką miejscowością na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 1951 w sprawie wprowadzenia publicznej gospodarki lokalami w niektórych miejscowościach województw bydgoskiego i gdańskiego. (Dz. U. Nr 3, póz. 18). Z powyższych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji przydziałowej. Skargę jako nieuzasadnioną należało więc oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.)