II SA/Ol 772/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2014 roku w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez zezwolenia postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. "A" Sp. z o.o. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" (nr "[...]"), utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18 lutego 2014r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 90584 zł z tytułu urządzania bez wymaganego zezwolenia gier hazardowych na 14 automatach do gier w listopadzie 2013r., zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje realne zagrożenie dla dalszego bytu gospodarczego Spółki i znaczną szkodę oraz trudne do odwrócenia skutki. Wskazano, że aktualnie toczy się szereg postępowań o wymierzenie Spółce kar pieniężnych. Przywołano kwoty, jakie zostaną wymierzone oraz wyjaśniono, że postępowania te są na etapie postępowania odwoławczego. Wskazano, że wysokość kary wymierzona zaskarżoną decyzją stanowi znaczną szkodę, a tym bardziej nie można odmówić jej takiego charakteru biorąc pod uwagę kary wymierzone w przywołanych postępowaniach. Wyjaśniono, że urządzanie gier na automatach o niskich wygranych stanowi główne źródło dochodów Spółki. W związku z wygasającymi zezwoleniami, czemu towarzyszy odmowa przedłużenia, czy też wydania nowych zezwoleń, skarżąca ma obecnie ograniczone źródło dochodu co w połączeniu z przedstawionym wykazem spraw, w których aktualizuje się ryzyko nałożenia – nieprawidłowo w ocenie Spółki – kar pieniężnych grozi jej realna możliwość upadłości i likwidacji. W piśmie z dnia 21 lipca 2014r. pełnomocnik skarżącej Spółki uzupełniła uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że zaskarżona decyzja jest rażąco nieprawidłowa, gdyż skarżąca w całym okresie, którego dotyczy decyzja, posiadała ważne zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. Zostało ono cofnięte nieostateczną decyzją, co oznacza że strona działała w oparciu o obowiązujący akt prawny. Wskazano, że choć rok 2013 (zgodnie z załączoną dokumentacją finansową strony) zakończył się zyskiem w wysokości 2.804.299,74 zł netto, to należy - w ocenie skarżącej - uwzględnić pogarszającą się kondycję finansową strony, dla której jedynym segmentem działalności gospodarczej są gry na automatach o niskich wygranych, a w latach 2014-2015 nastąpi wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier. Powoduje to stały spadek przychodów, a w tej sytuacji nawet nieznaczna kara finansowa może prowadzić do zachwiania kondycji Spółki w stopniu utrudniającym lub uniemożliwiającym dalsze prowadzenie działalności. Ponadto zdaniem skarżącej Spółki - dokonując prognozy sytuacji majątkowej po wykonaniu zaskarżonej decyzji trzeba również uwzględnić pozostałe grożące stronie kary finansowe w analogicznych postępowaniach. Podano, że suma kar pieniężnych wynosi 337.780 zł, a zatem stanowi kwotę wykraczającą poza możliwości płatnicze strony. Wskazano przy tym, że w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej należy oceniać łącznie prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych w analogicznych sprawach, gdyż w przeciwnym wypadku instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji byłaby w założeniu nieskuteczna we wszystkich przypadkach gdy zamiast zbiorczej kary wymierzane są kary pojedyncze. Podniesiono także, że działanie organu jest przymusowym egzekwowaniem powinności uzyskania koncesji na kasyno co narusza prawo europejskie i zdaniem skarżącej obliguje to sąd krajowy do udzielenia ochrony tymczasowej. Podano ponadto, że wykonanie jakiejkolwiek kary pieniężnej może spowodować zaprzestanie wykorzystywanie przez Spółkę posiadanych zezwoleń, co doprowadzi do nieodwracalnych skutków w postaci trwałej utraty możliwości prowadzenia działalności. Do pisma dołączono kopię dokumentów finansowych Spółki. Z przekazanych akt tej sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 15 lipca 2014r. odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia 5 czerwca 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Należy przy tym podkreślić, że nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r. (sygn. akt GZ 138/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (także postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA). Biorąc zatem pod uwagę przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, czyli niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i dokonując pod tym kątem oceny wniosku Spółki o wstrzymanie wykonania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 90584 zł z tytułu urządzania gier hazardowych bez wymaganego zezwolenia Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie może stwierdzić, czy doszło do naruszenia prawa. Na tym etapie postępowania Sąd nie bada bowiem legalności zaskarżonej decyzji i to zarówno pod kątem prawa polskiego, jak też prawa unijnego. Zatem wszelkie argumenty strony skarżącej, kwestionujące zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, nie mają żadnego znaczenia. Sąd dokonuje bowiem wyłącznie oceny, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w powołanym wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, aby wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Wskazać bowiem należy, że nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi, w przypadku uwzględnienia skargi nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, bowiem w takim wypadku wskazana skarżoną decyzją należność zostanie Spółce zwrócona. Nie można także uznać, że w obecnej sytuacji Spółki wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę czy też nieodwracalne skutki. Biorąc pod uwagę fakt, że Spółka w roku poprzednim zanotowała zysk w wysokości netto 2.804.299,74 zł, to nie można przyjąć, że ewentualne wyegzekwowanie zapłaty kwoty 90584 zł spowoduje znaczną szkodę, czy też nieodwracalne skutki. Odnosząc się do kwestii toczących się innych postępowań i kwot, jakie Spółka ewentualnie będzie zobowiązana uiścić należy wyjaśnić, że rozpatrując wniosek strony o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Sąd bierze pod uwagę sytuację w chwili rozpatrywania wniosku. Jak słusznie określiła to sama skarżąca – instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej stanowi tzw. ochronę tymczasową, obowiązującą wyłącznie do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji (art. 61 § 6 p.p.s.a.) Zatem rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie może uwzględniać sytuacji Spółki w przyszłości, lecz na dzień wydawania orzeczenia. Należy zatem wskazać, że nie jest zasadne powoływanie się na toczące się postępowania w sprawie wymierzenia kar pieniężnych, w których nie zostały jeszcze wydane decyzje ostateczne. Nie są to bowiem jeszcze kwoty, które Spółka zobowiązana jest uiścić. Ponadto nawet gdyby uwzględnić łączną wysokość ewentualnych kar, wyliczoną przez Spółkę na kwotę 337.780 zł, to także nie można uznać, że kwota ta – przy uwzględnieniu zysku Spółki – spowoduje znaczną szkodę, czy tez nieodwracalne skutki. Należy bowiem podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jako wyjątek od zasady wykonalności decyzji ostatecznych, nie może być interpretowany rozszerzająco. Może to zatem nastąpić tylko w takiej sytuacji, w której nie ulega wątpliwości, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki. Z całą pewnością nie jest to sytuacja, w której nawet ewentualne wyegzekwowanie nałożonych kar pieniężnych mieści się – w ocenie Sądu - w granicach możliwości płatniczych Spółki. Sąd nie może także uwzględnić podnoszonych przez Spółkę okoliczności, że posiadane przez nią zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych zaczną stopniowo wygasać z powodu upływu okresu na jakie zostały wydane. Okoliczności dotyczące warunków prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej w ogóle nie mają znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a Sąd nie może dokonywać oceny skutków wygaśnięcia zezwoleń na urządzanie gier i to dotyczących lat 2014-2015 dla działalności Spółki. Sąd bada spełnienie przesłanek określonych w 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do istniejącej, a nie przewidywanej przez Spółkę sytuacji finansowej w przyszłości. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.