II SA/Ol 772/16
PostanowienieWSA w Olsztynie2017-01-13
Skład orzekający: Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno być ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., czy nowszego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r.?Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy wyrok sądu pierwszej instancji został wydany przed wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., powinno być ustalane na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. W niniejszej sprawie, przy zastosowaniu § 4 ust. 1 i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., wynagrodzenie wynosi 180 zł powiększone o VAT, ponieważ nie zaistniały przesłanki do przyznania wyższego wynagrodzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu adwokata J.G. od postanowienia Starszego referendarza sądowego przyznającego wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrok WSA oddalający skargę B.B. na decyzję SKO w przedmiocie zasiłków rodzinnych zapadł 4 października 2016 r. Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przyznano wynagrodzenie w kwocie 180 zł netto, podczas gdy adwokat domagał się co najmniej 240 zł netto, powołując się na przepisy rozporządzenia z 2015 r. i argumentując większym nakładem pracy.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Starszego referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2017r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokat J.G. od postanowienia Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 772/16 w przedmiocie przyznania wynagrodzenia adwokatowi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 4 października 2016r., sygn. akt II SA/Ol 772/16 oddalił skargę B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami.
Postanowieniem Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 28 października 2016r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka w O. wyznaczyła dla skarżącej pełnomocnika z urzędu - adwokat J.G.
Pismem z dnia 19 grudnia 2016r. pełnomocnik z urzędu sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku. Opinia ta zawierała wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz oświadczenie, że opłaty z tytułu tej pomocy nie zostały opłacone przez stronę w całości ani w części.
Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2016r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie przyznał pełnomocnikowi kwotę 180 zł powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z § 4 ust. 1-3 oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805) dalej jako: rozporządzenie z dnia 22 października 2015r., wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 180 zł, przy czym należy je podwyższyć o należny podatek VAT.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyła adwokat J.G., która wniosła o jego zmianę i przyznanie jej wynagrodzenia w kwocie nie mniejszej niż 240 zł powiększonej o należny podatek VAT, a także o przyznanie jej wynagrodzenia z tytułu zastępstwa z urzędu w postępowaniu wywołanym sprzeciwem. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 22 października 2015r. opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie może wynosić mniej niż 240 zł powiększona o należny podatek VAT. Nadto podniesiono, że przyznane wynagrodzenie nie uwzględnia m.in. nakładu pracy adwokata, konieczności zapoznania się z aktami, faktu kontaktów z klientem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Sprzeciw jest niezasadny, a zaskarżone nim postanowienie starszego referendarza sądowego należało utrzymać w mocy.
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej został zamieszczony w sporządzonej przez pełnomocnika opinii z dnia 19 grudnia 2016r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 4 października 2016r., sygn. akt II SA/Ol 772/16.
Należy zauważyć, że z dniem 2 listopada 2016r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1714). Z § 22 tego rozporządzenia wynika, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Skoro w niniejszej sprawie Sąd I instancji wydał wyrok oddalający skargę w dniu 4 października 2016r., a opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została sporządzona pismem z dnia 19 grudnia 2016r., to należy stosować do postępowania w II instancji, toczącego się od momentu wydania powyższego wyroku - przepisy dotychczasowe, czyli przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 22 października 2015r., opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, wynosi 480 zł, zgodnie z pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.
Natomiast w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Rozdział IV, czyli § 21, reguluje opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia
22 października 2015r., należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b, czyli ½ opłaty maksymalnej w kwocie 360 zł, co stanowi kwotę 180 zł (1/2 x 360 zł). Kwota 360 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z pkt 1 lit. c.
W rzeczonej sprawie nie zaistniały przesłanki wymienione w § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., które uzasadniałyby przyznanie wynagrodzenia według pełnej opłaty maksymalnej, gdyż została sporządzona opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w której pełnomocnik przedstawił zwięźle stan faktyczny sprawy, podstawy wywiedzenia skargi kasacyjnej i zgodził się z argumentacją Sądu zawartą w orzeczeniu Sądu.
W tej sytuacji należało przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł powiększone o stawkę podatku VAT. Taką też kwotę przyznał starszy referendarz sądowy i skład orzekający po sprzeciwie stanowisko referendarza w tym zakresie podtrzymuje.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło