II SA/Ol 772/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-10-28

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno zostać umorzone, a wniosek o ustanowienie adwokata rozpatrzony merytorycznie?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący był z mocy prawa zwolniony z ich uiszczania. Następnie, po analizie sytuacji materialnej skarżącej, sąd ustanowił dla niej adwokata, uznając, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca B. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłków rodzinnych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą niepełnosprawną, pobiera rentę socjalną, która jest jej jedynym dochodem, a na jej utrzymaniu pozostaje syn. Wskazała na liczne schorzenia, wysokie koszty leczenia i utrzymania, a także zaległości w płatnościach. Skarżąca posiadała mieszkanie, ogródek, samochód, ale jej dochody były niewystarczające na pokrycie wszystkich wydatków.
Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej adwokata. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca – B. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że jest osobą niepełnosprawną typu "[...]" w stopniu "[...]" z licznymi innymi schorzeniami. Pobiera rentę socjalną, która jest jej podstawowym dochodem. Stale się leczy, lecz często brakuje jej pieniędzy na wykupienie leków, ponieważ leczenie pochłaniałoby większość renty. Ze środków pochodzących z tego źródła pokrywa również koszty utrzymania mieszkania. Na jej utrzymaniu pozostaje syn, który uczęszcza do szkoły poza miejscem zamieszkania. Syn otrzymuje od ojca alimenty. Jak stwierdziła, z powodu niskich dochodów, on również cierpi niedostatek. Ona sama fizycznie nie jest w stanie sobie poradzić z wieloma rzeczami, dlatego też często musi prosić o pomoc. Zmuszona jest korzystać z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Do jej majątku należy mieszkanie o powierzchni "[...]" wraz z ogródkiem warzywnym o powierzchni "[...]" oraz boksem w budynku gospodarczym, a także samochód osobowy marki "[...]", rok prod. "[...]", niezbędny skarżącej w zakresie komunikacji ze względu na stan zdrowia. W rubryce nr 10 skarżąca wykazała dochód własny i syna z tytułu renty socjalnej, zasiłku pielęgnacyjnego oraz alimentów w łącznej kwocie "[...]", natomiast w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki: opłaty mieszkaniowe (energia elektryczna, gaz, woda, nieczystości, podatek od nieruchomości) - łącznie "[...]", Internet i telefon - łącznie "[...]", OC samochodu i paliwo – łącznie "[...]", bilety syna - "[...]", potrzebne leki - "[...]" (z dopiskiem: "z braku pieniędzy nie mogę wykupić wszystkich"). Skarżąca dodała jednocześnie, że ma zaległości w płatnościach - za "[...]" za Internet i wyżywienie syna (ok. "[...]"), za "[...]" podatku ("[...]"), a do "[...]" musi jeszcze zapłacić ratę z tytułu podziału majątku. W rubryce nr 9 wyjaśniła, że na skutek podziału majątku po rozwodzie zobowiązana jest spłacać byłego męża w ratach po "[...]". Obecnie - jak wskazała - straciła jednak wiarygodność finansową i nawet nie ma skąd pożyczyć pieniędzy. Mając na uwadze powyższe zważyć należy, co następuje: Wobec tego, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., skarżąca nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej i jej syna stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Zauważyć należy, że źródłami utrzymania 2-osobowej rodziny są renta socjalna, zasiłek pielęgnacyjny oraz alimenty w łącznej kwocie "[...]". Dochód w tej wysokości nie wystarcza jednak na zaspokojenie wszystkich potrzeb rodziny. Skarżąca nie wykupuje dlatego wszystkich potrzebnych leków, a i tak posiada zaległości z tytułu niektórych płatności. Jak wynika z uzasadnienia wniosku zmuszona jest korzystać z pomocy ośrodka pomocy społecznej. W tych okolicznościach, stwierdzić należy, że ze środków pieniężnych, którymi dysponuje nie jest w stanie uiścić kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, a nie posiada również środków majątkowych, które mogłyby posłużyć do ich sfinansowania. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 p.p.s.a., postanowiono ustanowić dla skarżącej adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło