II SA/Ol 774/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie obciążenia kosztami związanymi z usunięciem i przechowywaniem pojazdu postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. W skardze, skarżący – T. N. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, których jak wskazał nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Powołując się na aktualnie trudną sytuację majątkową, stwierdził, że nie posiada żadnego majątku przynoszącego dochód, nie posiada też żadnych oszczędności. Z tytułu świadczonej pracy utrzymuje wynagrodzenie w wysokości "około "[...]"", które to środki pozwalają mu na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Do skargi skarżący załączył urzędowy formularz PPF, w którym powołując się na uzasadnienie wniosku zawartego w skardze potwierdził wskazany wyżej zakres żądania. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną. Skarżący nie wykazał żadnego majątku własnego oraz partnerki. W rubryce nr 10 wykazał ich dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości po "ok. "[...]"", natomiast w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki: czynsz, gaz, prąd, woda - "[...]", opał - "[...]", kredyt - "[...]", telefon - "[...]". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego otrzymanie. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Nie wystarczy przy tym wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. W warunkach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla 2-osobowej rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku skarżący i jego partnerka dysponują stałymi miesięcznymi dochodami w kwotach przekraczających kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę (łącznie ok. "[...]"), a to jak przyjąć należy umożliwia, przy rozsądnym gospodarowaniu, nie tylko zabezpieczenie środków na niezbędne koszty utrzymania, ale również poczynienie pewnych oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania. Uzasadniając swój wniosek, skarżący nie wykazał, że ich wydatki niezbędne pochłaniają dochód w całości lub w znacznej części, uniemożliwiając tym samym poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się do wpisu od skargi w kwocie 401 zł. We wniosku skarżący wykazał wydatki mieszkaniowe oraz związane ze spłatą kredytu w łącznej kwocie "[...]". Mając zatem na uwadze powyższe, nie można stwierdzić, że wykazał, iż nie posiada i nie jest w stanie zdobyć, także z wykorzystaniem np. produktów kredytowych, środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla 2-osobowej rodziny. Zauważyć należy, że strony zobowiązane są co do zasady do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego też powodu, powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W konsekwencji, jeżeli strona posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę, bądź też posiada majątek, szczególnie nieruchomości, to powinna partycypować w kosztach postępowania (zob. M. Niezgódka-Medek, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 725-728 i powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego). W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.