II SA/Ol 777/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA As. WSA Protokolant Z. Ślusarczyk (spr.) A. Matuszak B.Jażdzyk K. Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20.04.2005 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" r. nr "[...]" r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę. S. P., funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w K. w służbie stałej wnioskiem z dnia 25 maja 2004 roku zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na wykup zajmowanego lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia 20.07.2004 r. Komendant Powiatowy Policji w K. odmówił przyznania pomocy finansowej. Organ ten ustalił, że: S. P. w dniu 12.04.1990 r. zawarł z PKP w O. umowę najmu mieszkania zakładowego położonego w K. przy ul. "[...]" o pow. 48,30 m2 w tym mieszkalnej 29,90 m2. Pismem z dnia 20.10.1994 r. PKP wypowiedziało powyższą umowę najmu mieszkania zakładowego i jednocześnie poinformowało, że po rozwiązaniu umowy najmu S. P. zachowuje uprawnienia do lokalu zamiennego. Pismem z dnia 17.11.1994 r. PKP wskazało S. P. jako lokal zamienny, lokal zajmowany dotychczas, pozostawiając warunki najmu tego lokalu bez zmian. Pismem z 14 maja 2004 r. PKP poinformowała S. P. o możliwości zakupu zajmowanego dotychczas mieszkania zaznaczając jednocześnie, że w przypadku nie nabycia lokalu zostanie on przekazany jednostce samorządu terytorialnego -Gminie Miejskiej K. Mając na uwadze takie okoliczności organ I instancji uznał, że brak jest podstaw do przyznania świadczenia, bowiem S. P. jest najemcą lokalu mieszkalnego, zapewniającego jego rodzinie należne normy zaludnienia. S. P. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., podnosząc, że umowa najmu na zajmowany lokal została mu wypowiedziana i lokal mieszkalny nie pozostaje w dyspozycji MSWiA. W wyniku rozpoznania odwołania Komendant Wojewódzki Policji w O. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji opierając się na ustalonym przez ten organ stanie faktycznym, uznał, że: na mocy art. 88 ust l ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7 póz. 58 ze zm.) policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, zgodnie z należnymi normami zaludnienia w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Celem tego przepisu jest to, ażeby policjant mieszkał miejscowości w której pełni służbę albo miejscowości pobliskiej. Wśród negatywnych przesłanek przydziału mieszkania określonych w art. 95 ustawy o Policji jest okoliczność, że policjant posiada w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Zastępczą formą realizacji prawa do lokalu jest pomoc finansowa przewidziana w art. 94 ust. l ustawy o Policji. Z przepisu tego jednoznacznie ( zdaniem organu II instancji) wynika, na jaki ceł i na jaki rodzaj lokalu przyznawana jest pomoc finansowa. Przepisy te nie zezwalają na przyznanie pomocy finansowej na wykup zajmowanego lokalu mieszkalnego. Przyznanie pomocy na ten cel byłoby sprzeczne z prawem, gdyż jej celem byłoby uzyskanie lokalu, lecz zmiana statusu prawnego mieszkania już posiadanego. Wypowiedziana przez były zakład -PKP umowa najmu nie pozbawiła S. P. prawa do dalszego zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a warunki najmu na ten lokal pozostały bez zmian. Z pisma PKP z 22.09.2004 r. wynika, że umowa najmu lokalu mieszkalnego przy ul. "[...]"w K. jest traktowana jako zawarta na czas nieoznaczony. S. P. wniósł skargę na powyższą decyzję żądając jej zmiany i zobowiązania Komendanta Powiatowego Policji do udzielenia pomocy finansowej na wykupienie lokalu. Zarzucił niezgodność zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem w szczególności przepisami ustawy o Policji, mianowicie art. 94 i związanymi z tą kwestią. Zarzucił też "błędne rozważenie okoliczności faktycznych nieistniejących, bądź oderwanych od obiektywnie istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz pomijania lub zniekształcenia" Stan faktyczny przedstawiony w skardze (niekwestionowany przez organy policji) w ocenie skarżącego może stanowić podstawę do uwzględnienia jego wniosku o pomoc finansową. Kwestię tę reguluje art. 94 ust l ustawy o Policji. Wynika z niego miarodajnie i jednoznacznie, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Dalej skarżący twierdzi, że w jego przypadku nie występują przesłanki do odmowy przyznania pomocy. W szczególności takiej podstawy nie stanowi art. 95 ust. l ustawy o policji, gdyż przepis ten dotyczy innej kwestii niż pomoc finansowa, wyjaśnia mianowicie jakiemu policjantowi nie przydziela się lokalu mieszkalnego. Dla rozpoznania jego sprawy miarodajna jest wyłącznie treść art. 94 ust l ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podnieść, że wbrew stanowisku skarżącego, organ II Instancji (co podał w odpowiedzi na skargę) nie kwestionuje stanu faktycznego przedstawionego w skardze, jednak nie zgadza, się z argumentacją prawną przedstawianą przez skarżącego. Także Sąd nie może zgodzić się z argumentami skarżącego i w całości podziela stanowisko organów policji szczegółowo przedstawione i umotywowane już przez organ I instancji. Ustawa o Policji w art. 88 ust l stanowi co do zasady, iż policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Należy przyjąć, że z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego, prawo do równoważnika pieniężnego, prawo pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Prawo funkcjonariusza Policji do otrzymania lokalu mieszkalnego realizowane jest w formie administracyjnej decyzji o przydziale, (art. 97 ust 5 ustawy). Gramatyczna wykładnia art. 88 ust l w związku z art. z art. 94 ust l ustawy o Policji prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego realizowane jest przede wszystkim przez przydział takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi przysługuje pomoc finansowa. Powołany wyżej przepis art. 88 ust l jest funkcjonalnie powiązany z treścią art. 90 ustawy, który nakłada na Ministra Spraw Wewnętrznych obowiązek utrzymania zasobu mieszkaniowego, przeznaczonego na lokale mieszkalne dla policjantów. Pomoc finansowa jest więc konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust. l ustawy przemawia sama istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. l ustawy. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu o którym mowa w art. 88 ustawy. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkalne wbrew stanowisku skarżącego nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Zgodnie z tym przepisem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się policjantowi m.in. jeżeli posiada w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinny lub dom mieszkalno- pensjonatowy. A więc ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego ani pomoc finansowa udzielana na cel wymieniony w art. 94 ust. l ustawy nie przysługują policjantowi mającemu zaspokajane potrzeby mieszkaniowe, w sposób określony w art. 95 pkt 1-4 ustawy. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu zatem wiązać należy tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego o jakim mowa w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w formie przewidzianej przez ustawę (art. 95) tak jak w przypadku skarżącego, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu (art. 88ustawy). W konsekwencji taki policjant (także skarżący) nie spełnia niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. l ustawy tj. niezrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego. Takie stanowisko zaprezentował też Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 29.03.1999 r. OPS 1/99 stwierdzając, że: "stosownie do art. 94 ust. l w związku z art. 88 ust. l ustawy o Policji policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art 95 ustawy o Policji)". Zgodność art. 94 ust. l oraz art. 95 ustawy o Policji z art. 2, 32 ust. l i 75 ust l Konstytucji RP stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 14 maja 2001 r. (SK 1/00) i stanowiska tego nie sposób podważyć. Wyrok ten Trybunał wydał w sprawie ze skargi konstytucyjnej policjanta, któremu organy policji odmówiły przyznania pomocy finansowej na nabycie od gminy zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego. Trybunał stwierdził, że: analiza treści powołanych wyżej przepisów wyraźnie wskazuje, że szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniona jest dążeniem do zapewnienia policjantowi możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełni służbę. Ustawa o Policji nie formułuje praw podmiotowych wszystkich policjantów do uzyskania pomocy finansowej do nabycia mieszkania na własność, bez względu na to, czy mają oni zaspokajane potrzeby mieszkaniowe. Przepisy konstytucji nie obligują też ustawodawcy do zakreślenia tak szerokich ram pomocy udzielanej policjantom w celu zapewnienia im możliwości nabywania mieszkań na własność. Dalej Trybunał odniósł się do zarzucanego także w niniejszej sprawie przekroczenia delegacji ustawowej przy wydaniu przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zarządzenia z 30 września 1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów, tożsamego w § l Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17.10.2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów- stwierdzając, że zarządzenie konkretyzuje tryb przyznawania i zakres pomocy finansowej, nie rozstrzyga zaś o tym, którym policjantom pomoc ta przysługuje, warunki uzyskania prawa do tej pomocy określa wyczerpująco ustawa o Policji. Stanowisko to odnieść też można do Rozporządzenia z 17 października 2001 r. Przekładając powyższe na sytuację skarżącego sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący zajmuje lokal mieszkamy na podstawie umowy najmu , ale nie jak twierdzi PKP, umowy z 12 kwietnia 1990 r., bowiem tamta uległa rozwiązaniu na skutek jej wypowiedzenia, lecz na podstawie umowy najmu lokalu jako zamiennego na czas nieoznaczony zawartej przez strony w sposób dorozumiany na skutek przyjęcia przez skarżącego warunków najmu zajmowanego dotychczas lokalu wskazanych w piśmie PKP z 17.11.1994 r. (art. 60 w zw. z art. 659 i 660 kodeksu cywilnego). Wskazuje na to fakt dalszego zajmowania tegoż lokalu, brak sprzeciwu ze strony skarżącego, opłacanie czynszu, wreszcie ( co podał na rozprawie) kupno tegoż lokalu. Fakt uprawnień skarżącego do zajmowanego lokalu potwierdzony został też w art. 33 ust. l ustawy z 21.06.2001 r. o ochronie praw lokatorów. Zatem skoro skarżący posiadał lokal mieszkalny na podstawie tytułu prawnego, to nie spełniał przesłanek z art. 94 ust. l ustawy o Policji do otrzymania pomocy finansowej. Wobec czego stanowisko organów policji zawarte w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji jest zgodne z prawem, w konsekwencji skargę na podstawie art 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 póz. 1270 ze zm.) należało oddalić.