II SA/Ol 779/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]", C. S. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniósł, iż jest emerytem i mieszka u córki. Do wniosku załączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, zgodnie z którym do jego majątku należą "działki w "[...]", które są przedmiotem sprawy", a źródłem jego dochodu jest emerytura w kwocie "[...]" (zgodnie z załączonym przekazem pocztowym – "[...]"). Skarżący powołując się na swój stan zdrowia dodał, iż koszt jego leczenia wynosi ok. "[...]" miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, skarżący przedłożył wniosek z dnia "[...]", w którym podtrzymując żądanie zwolnienia od kosztów sądowych podniósł, iż ich uiszczenie pozbawi go "możliwości utrzymania i zakupu wszystkich lekarstw." Wskazał, iż wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem przekraczają środki pieniężne pochodzące z tytułu emerytury, a nie posiada innych dochodów. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 6 wykazał wprawdzie córkę "[...]", lecz podniósł jednocześnie, iż sama się utrzymuje i mu nie pomaga. W rubryce nr 7.1 skarżący wykazał dom, którego właścicielką jest córka oraz cztery działki w "[...]" o łącznej powierzchni "[...]" "w tym udziały syna i córki". W rubrykach nr 9 i 5 dodał, iż działki nie przynoszą żadnego dochodu, generują jedynie wydatki – ich utrzymanie wynosi ok. "[...]", w rubryce nr 10 wykazał dochód z tytułu emerytury w wysokości "[...]", a w rubryce nr 11 wyjaśnił, iż nie ma obecnie środków pieniężnych na sfinansowanie planowanej inwestycji budowlanej, lecz po otrzymaniu decyzji o warunkach zabudowy sprzeda jedną z działek i z pochodzących ze sprzedaży środków pokryje koszty inwestycji. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. Na ocenę możliwości finansowych strony ma natomiast wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu, lecz także będący w jej posiadaniu majątek. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącego nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie go od kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. Zauważyć należy, iż skarżący wykazał, iż posiada cztery działki – nr A, nr B, nr C i nr D (ostatnia jak przyjąć należy to w rzeczywistości działka nr E, na której skarżący planuje zrealizować inwestycję polegającą na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z garażami). Skarżący nie wskazał aktualnego zagospodarowania i wykorzystania działek, dlatego też posiłkując się aktami administracyjnymi wskazać należy, iż działki nr C i nr B są "[...]" (k. 149), natomiast działki nr A i nr E są "[...]" (k. 197, k. 150). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wyjaśnił, iż po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy sprzeda jedną z działek i z pochodzących ze sprzedaży środków pokryje koszty planowanej inwestycji. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż w sytuacji, gdy skarżący posiada majątek, dzięki któremu możliwe jest zdobycie środków pieniężnych na sfinansowanie opisanej wyżej inwestycji, której koszt niewątpliwie przewyższa koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie, ograniczające się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie 500 zł, to podnoszona przez niego okoliczność braku możliwości opłacenia kosztów sądowych ze środków pochodzących z emerytury, gdyż te przeznaczane są w całości na jego utrzymanie i leczenie, nie może stanowić wystarczającego uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. W warunkach niniejszej sprawy, skarżący może bowiem zdobyć środki pieniężne na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania, wykorzystując posiadany majątek. Zauważyć należy, iż sposób, w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek nie może pozostawać bez wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych. Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości o znacznej wartości, w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi bowiem instytucję wyjątkową i z tego też powodu powinno być przyznawane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W warunkach niniejszej sprawy, skarżącego z uwagi na posiadany majątek trudno jest uznać za osobę należącą do grona osób ubogich. Nawet zatem, jeśli nie będzie on w stanie wygospodarować środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym z uzyskiwanego przez niego stałego dochodu, ani ich zdobyć dzięki pomocy dzieci ["[...]"], to przyjąć należy, że pozyskanie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym umożliwia skarżącemu posiadany przez niego majątek. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.