II SA/Ol 780/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Adam Matuszak Zbigniew Ślusarczyk Bogusław Jażdżyk (spr.) Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę. Decyzją z dnia 28 czerwca 2004r. Nr "[...]" Prezydent Miasta E. orzekł o wymeldowaniu J. S. z lokalu mieszkalnego położonego w E. przy ul. "[...]". W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż właścicielem powyższego lokalu jest D. G. W dniu 29 lipca 2002r. .wystąpiła ona o wymeldowanie J. S. z podanego mieszkania. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ ten ustalił, iż J. S. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Prezydent Miasta E. ustalając stan faktyczny sprawy oparł się w głównej mierze na zeznaniach świadków przesłuchanych w toku postępowania na rozprawie administracyjnej jaka miała miejsce w dniu 19 lutego 2004r. oraz w dniu 7 kwietnia 2004r. Przesłuchani na pierwszej z wymienionych rozpraw świadkowie potwierdzili, iż J. S. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. "[...]" od kilkudziesięciu lat. Przy czym dwoje z mieszkańców klatki schodowej tj. U. A. i I. H. , gdzie znajduje się mieszkanie wskazali, iż nie znają J. S. Kolejni świadkowie sąsiedzi D. G. tj. K. I. i E. S. także podali, iż skarżący nie zamieszkuje w lokalu przy ul. "[...]", przy czym K. I. widziała J. S. dwa razy w ciągu ostatnich trzech lat, natomiast świadek E. S. zeznała, iż J.S. mieszka i pracuje w S. oraz podała, iż dowiedziała się, że w ostatnim czasie J. S. nie mógł dostać się do spornego lokalu mieszkalnego. Fakt nie zamieszkiwania w mieszkaniu przy ul. "[...]" przez J. S. został także potwierdzony przez W. K., który od 1983r. przez 16 lat wynajmował od rodziców J. S. jeden pokój. Osoby wskazane na świadków przez J. S. tj. I. N. oraz I. P. także podały, iż J. S. nie zamieszkuje w spornym lokalu, przy czym pierwsza z tych świadków oświadczyła, że jego przyjazdy do E. miały charakter rodzinny związany ze świętami oraz uroczystościami rodzinnymi. Świadkowie ci poinformowali, iż wiadomo im jest, że J. S. próbował jesienią 2003r. wejść do spornego lokalu przy pomocy Policji. Pozostali świadkowie przesłuchani w sprawie tj. C. G. (siostra J. S. i matka obecnej właścicielki lokalu), W. S. (brat J. S.) oraz R. T. (mieszkaniec sąsiedniej klatki) podali, iż J. S. nie zamieszkuje w mieszkaniu przy ul. "[...]", a w ciągu od lat sześćdziesiątych lub siedemdziesiątych przebywa w S., a w E. widywany był sporadycznie szczególnie przy okazji spotkań rodzinnych. Ponadto, W. S. oraz C. G. podali, iż w mieszkaniu przy ul "[...]" nie znajdują się rzeczy osobiste J. S. Zeznania złożone na rozprawie administracyjnej zostały następnie potwierdzone przez część wymienionych świadków na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004r. Pozostali zaś świadkowie zeznania te potwierdzili w pisemnych oświadczeniach. Podczas przesłuchania przeprowadzonego 3 marca 2004r. przesłuchana w charakterze strony D. G. zeznała, iż J. S. nie zamieszkuje w jej mieszkaniu od 1971 r. oraz nie znajdują się tam jego rzeczy osobiste poza portretem i pamiątkami komunijnymi. W dniu 10 marca 2004r. przesłuchano w charakterze strony pełnomocnika J. S. – M. P. Wyjaśniła ona, że J. S. nie zamieszkuje w E., ponieważ wyjechał do pracy najpierw do P., a następnie do S. Według M. P. wyjazd ten nie był dobrowolny, gdyż J. S. do wyjazdu zmusiła sytuacja ekonomiczna. Ze spornego lokalu nie zabrał on swoich rzeczy oraz przyjeżdżał do E. w czasie urlopu, świąt, urodzin, imienin i innych uroczystości rodzinnych. J. S. nadal traktuje E. jako swoje centrum życiowe i docelowe miejsce zamieszkania na stare lata oraz nie stara się o stabilizację życiową w innym mieście. M. P. dostarczyła także do organu I instancji książeczkę ubezpieczeniową z której wynika, iż J. S. do 30 czerwca 2004r. miał zapewnione zatrudnienie w S na podstawie umowy zlecenia. Fakt zamieszkiwania w S przez J. S. został także potwierdzony przez Komendę Miejską Policji II Rewir Dzielnicowych w E. oraz Komendę Miejską Policji w S. W oparciu o ten materiał dowodowy organ I instancji uznał, iż J. S. opuścił lokal przy ulicy "[...]" na stałe. Domniemanie, iż J. S. traktuje docelowo miasto E. jako miejsce zamieszkania w przyszłości nie jest przedmiotem rozpatrywanej sprawy. Organ ten uznał, iż J. S. obecnie posiada swoje centrum życiowe w S, gdzie obecnie wraz z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Poza jedną próbą wejścia do lokalu przy pomocy Policji nie podjął on żadnych kroków prawnych w zakresie ochrony zamieszkiwania w spornym mieszkaniu. Z tych względów organ uznał, iż zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960 ze zm.) do wymeldowania J. S. z pobytu stałego. W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji J. S. zarzucił naruszenie przepisu art. 15 ust. 2, które polegało na ustaleniu, że opuścił on dotychczasowe miejsce pobytu na stałe bez wymeldowania, nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności w sprawie oraz braku postępowania dowodowego w zakresie przez niego wskazanym. Odwołujący wskazał przede wszystkim na nieprawidłowości związane z przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej. Zdaniem J. S. zeznania świadków złożone na rozprawie administracyjnej w dniu 19 lutego 2004r. nie mogą mieć żadnej mocy dowodowej, ponieważ świadkowie zeznań tych nie podpisali. Wezwanie zaś świadków w późniejszym terminie do złożenia wyjaśnień narusza zasady przeprowadzania dowodów i nie może konwalidować nieprawidłowo przeprowadzonych czynności procesowych. J. S. zwrócił również uwagę, iż w protokole z rozprawy z 7 kwietnia 2004r. naniesione zostały poprawki, które nie zostały opisane i nie odbyło się to w obecności stron. Także w innych protokołach były dokonywane skreślenia i poprawki, co czyni wątpliwym ustalenia dokonane przez organ I instancji. Ponadto podał, iż świadek U. A. pomimo, iż została wezwana na drugą z rozpraw administracyjnych złożyła wyjaśnienia jako świadek po rozprawie bez obecności stron, a dodatkowo także poza rozprawą została przesłuchana bez obecności stron C. G. Zeznania te zostały potraktowane jako sprostowanie zeznań złożonych na rozprawie w dniu 19 lutego 2004r., czego nie przewiduje procedura administracyjna. J. S. argumentował dalej, iż organ nie uwzględnił zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych, mianowicie czy skarżący starał się o przydział lokalu w S oraz nie ustalił kręgu osób, które partycypowały w kosztach związanych z eksploatacją lokalu. Organ nie wykazał również w sposób dostateczny, czy odwołujący spełnił przesłankę dobrowolnego opuszczenia lokalu bez wymeldowania się i pominął całkowicie obiektywne przyczyny wyjazdu odwołującego z E., które były związane z wyjazdem w poszukiwaniu pracy. Prezydent Miasta E. w sposób dowolny przyjął, iż centrum życiowe odwołującego się zostało przeniesione poza E., przede wszystkim nie ustalając, czy odwołujący w S legitymuje się tytułem do lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia 3 września 2004r. Nr "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu II instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż dalsze zameldowanie J. S. w Lokalu przy ul. "[...]" w E. stanowiłoby tzw. "fikcję meldunkową". W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. S. zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7, 75 § l i 77 § l Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa). W uzasadnieniu skargi J. S. wskazał, iż decyzja organu odwoławczego została oparta na dowolnej interpretacji zebranego materiału dowodowego wbrew rządzącym regułom postępowania administracyjnego. Uzasadnienie decyzji Wojewody nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. J. S. zarzucił, że organ II instancji nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, a także nie nakazał jego przeprowadzenia organowi I instancji w zakresie dowodów, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a zostały zgłoszone w postępowaniu przed organem I instancji. Skarżący wskazał dalej, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji było prowadzone wadliwie, przez co nie został ustalony do końca stan faktyczny sprawy. Organ odwoławczy całkowicie pominął zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu, pomimo, że na organie tym ciążył obowiązek ustosunkowania się do tych zarzutów. Według skarżącego organ ten w sposób wybiórczy zestawił dowody przeprowadzone przed organem I instancji, opierając swe rozstrzygnięcie na sprzecznym materiale dowodowym oraz posługując się tylko wybranymi dowodami. Zarzucił również stronniczość twierdząc, iż organ ukierunkował się na pozbawienie strony prawa do zamieszkania. Organ ten całkowicie nie zauważa przyczyn czasowego opuszczenia E. oraz kontaktowania się skarżącego z rodzeństwem. Pominięto także przesłankę zorganizowania sobie centrum życiowego poza E. Skarżący podważył twierdzenia organu odwoławczego, że tylko raz zgłosił Policji niemożność wejścia do przedmiotowego lokalu, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że interweniował on raz pisemnie, a w sprawie zgłaszał ten problem wielokrotnie. Ponadto zdaniem skarżącego pogląd organu odwoławczego wskazujący jakoby J. S. mógł on w przyszłości zameldować się w spornym lokalu jest nieuzasadniony i sprzeczny z realizacją zasady określonej w art. 9 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, póz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepisem tym ustawodawca określił materialnoprawne przesłanki uprawniające właściwy organ do podjęcia decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego. Na podstawie art. 8 ust. l osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 2 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Z mocy zaś art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z przytoczonych przepisów ustawy wynika, iż w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności służy jedynie rejestracji danych związanych z miejscem pobytu osób. W wyroku z dnia 25 kwietnia 2003r. (V SA 3657/02 Wspólnota 2004/8/55) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy". W ocenie Sądu organy meldunkowe w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny sprawy przeprowadzając wszechstronne postępowanie dowodowe, z którego wynika w sposób bezsprzeczny, iż skarżący opuścił lokal przy ul. "[...]" w E. kilkadziesiąt lat temu, w związku z wyjazdem do pracy najpierw do P., a następnie do S. Skarżący w S przebywał z całą pewnością do momentu wydania zaskarżonej decyzji. Taki stan faktyczny został ustalony na podstawie zeznań świadków przytoczonych w zaskarżonej decyzji. Trudno przyjąć, iż skarżący zamieszkuje w spornym lokalu, skoro niektórzy z zeznających świadków będących sąsiadami właścicielki lokalu nawet go nie znają. Zresztą sam skarżący wskazuje, iż obecnie zamieszkuje poza E. wraz z małżonką, gdzie też posiada pracę. Skoro stan taki utrzymuje się od lat sześćdziesiątych lub siedemdziesiątych, to trudno uznać, iż skarżący nie opuścił lokalu przy ul. "[...]" w rozumieniu zapisów art. 15 ust. 2 ustawy. Sytuacji tej nie zmieniają wizyty skarżącego w E., przy okazji urlopu lub spotkań rodzinnych, które jak potwierdzają świadkowie były jedynie sporadyczne. Przy czym podkreślenia wymaga fakt, iż wizyty skarżącego nie wiązały się z chęcią zamieszkania w spornym lokalu na stałe w rozumieniu art. 6 ust. l ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, lecz miały jedynie charakter okolicznościowy. Z tych względów w ocenie Sądu słusznie organ odwoławczy ustalił, iż zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Obecnie skarżący faktycznie przebywa poza miejscem zameldowania, a dalsze jego zameldowanie w mieszkaniu przy ul. "[...]" nie odzwierciedla faktu pobytu w tym lokalu. Niezasadna jest argumentacja skarżącego, iż został on zmuszony do opuszczenia lokalu. Nie wykazał on bowiem w trakcie postępowania, że osoby trzecie zmusiły go do wyjazdu z E. Wyjazd ten związany był z poszukiwaniem pracy i nie może być uznany za przymusowe opuszczenie miejsca zamieszkania. O ile nawet uznać, iż w obecnym stanie prawnym zachowują aktualność orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którymi przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyroki Naczelnego Sąd Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2001r. sygn. akt. V SA 3169/00, LEX nr 50123, z dnia 3 kwietnia 2000r. sygn. akt V SA 1784/99, LEX nr 49415, z dnia 23 września 1999r. sygn. akt V SA 252/99, LEX nr 49952), to w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie nie sposób uznać, iż wyjazd skarżącego nie miał charakteru dobrowolnego. We wskazanych orzeczeniach wykluczono bowiem dobrowolność opuszczenia lokalu tylko ze względu na bezprawne działania osób trzecich, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Bez znaczenia w sprawie jest także i to, czy skarżący w chwili obecnej legitymuje się prawem do lokalu mieszkalnego w S. Ustawodawca bowiem w art. 15 ust. 2 nie uzależnia możliwości wymeldowania osoby z pobytu stałego od tego, czy po opuszczeniu lokalu osoba taka legitymuje się prawem do lokalu w nowym miejscu zamieszkania. Niezasadny jest też zarzut skargi, zgodnie z którym organ odwoławczy podejmując decyzję nakierowany był na pozbawienie strony prawa do zamieszkania. Jak wskazano wyżej, obowiązek meldunkowy służy obecnie jedynie potwierdzeniu pobytu danej osoby w lokalu. Sam fakt zameldowania nie może oznaczać, iż osoba z tego tylko tytułu wywodzi uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu. Należy wreszcie wskazać, iż prawidłowości podjętych decyzji nie zmieniają twierdzenia skarżącego, iż zamierza on zamieszkać w mieszkaniu przy ul. "[...]" w przyszłości na emeryturze i dlatego nie przeniósł swojego centrum życiowego do innego miasta. Same tylko bowiem werbalne deklaracje nie mają znaczenia w sprawie. Trudno też przyjąć, że skarżący podjął odpowiednie kroki prawne zmierzające do umożliwienia zamieszkania mu w spornym lokalu, skoro z notatki Komendy Miejskiej w E. wynika, że tylko raz zgłosił on niemożność wejścia do przedmiotowego mieszkania. Z tych względów w ocenie Sądu zarzut nakierowany na naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy przez organy orzekające w sprawie nie znajduje uzasadnienia. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować jej uchyleniem. Zgodnie z art. 145 § l pkt l lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie każde więc naruszenie przepisów postępowania będzie skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie przeprowadziły wnikliwe i wszechstronne postępowanie dowodowe, w którym nie sposób stwierdzić naruszenie art. 7, 75 i 77 kpa. Organy te zgodnie z art. 80 kpa ustaliły stan faktyczny sprawy w stopniu wystarczającym do wydania zaskarżonej decyzji, a ocena materiału dowodowego nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów. Brak jest więc podstaw prawnych do uchylenia decyzji z powodu, iż organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, czy skarżący starał się o przydział lokalu w S. oraz określenie kręgu osób partycypujących w kosztach utrzymania lokalu przy ul. "[...]". Fakty te bowiem nie mają wpływu na treść decyzji. Ewentualne uchybienia w przeprowadzeniu postępowania dowodowego, na które powołuje się skarżący w złożonym odwołaniu od decyzji I instancji oraz w skardze do sądu administracyjnego tj. w szczególności brak mocy dowodowej zeznań świadków przesłuchanych na rozprawie w dniu 19 lutego 2004r., czy dokonanych poprawek w protokołach przesłuchań bez obecności stron nie zmieniaj ą faktu, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Świadkowie zostali bowiem przesłuchani ponownie potwierdzając i podpisując złożone w dniu 19 lutego 2004r. zeznania lub potwierdzili złożone zeznania pisemnie. Natomiast korekty naniesione na protokołach mają jedynie charakter poprawienia błędów pisarskich i brak jest podstaw do przyjęcia, iż osoba sporządzająca protokół zamierzała sfałszować jego treść. Trudno również uznać, iż zeznania te nie maj ą mocy dowodowej, skoro sam skarżący kwestionuje jedynie procedurę ich przeprowadzenia, nie podważa natomiast prawdziwości złożonych wyjaśnień. Pozbawiony jest jakichkolwiek podstaw prawnych wniosek skarżącego wyrażony w odwołaniu od decyzji I instancji, iż ewentualne błędy w przeprowadzeniu postępowania dowodowego winny skutkować uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania. Błędy proceduralne organu bowiem skutkować mogą jedynie uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), skargę oddalił.