II SA/Ol 782/19

PostanowienieWSA w Olsztynie2019-10-31

Skład orzekający: Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę powinien zostać uwzględniony, gdy skarżąca podnosi zarzuty dotyczące wadliwości decyzji lokalizacyjnej i braku rozstrzygnięcia środowiskowego, ale nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżąca nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd uznał, że działania inwestycyjne, nawet rozpoczęte, mogą być zniesione w przypadku zakwestionowania pozwolenia na budowę, a skutki te nie są nieodwracalne w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca A.S. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, pominięcie wniosku o zawieszenie postępowania oraz wadliwość decyzji lokalizacyjnej i brak rozstrzygnięcia środowiskowego. W toku postępowania skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując zagrożeniem dla zdrowia i życia oraz ograniczeniem w użytkowaniu własnej działki, a także rozpoczęciem przez inwestora budowy fundamentu pod maszt.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 31 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. WSA/pos.1- sentencja postanowienia 1. W dniu 11 września 2019r. A.S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (za pośrednictwem organu odwoławczego) skargę na decyzję Wojewody z [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymano w mocy decyzję Starosty (dalej: Starosta) z [...] Nr [...] zatwierdzającą projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] nr [...], na dz. nr [...] obr. [...], gm. D. Skarżąca zarzuciła Wojewodzie wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, art. 8, art. 20, art. 97 § 1 pkt 4, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, a także rozporządzenia rady Ministrów z 9 listopada 2010r. Zarzuciła, iż w toku postępowania składała wniosek o zawieszenie postępowania lecz organ go pominął. Nadto zakwestionowała, iżby wadliwa decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego mogła być podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wadliwości decyzji lokalizacyjnej upatruje zaś w tym, że rozstrzygnięcie środowiskowe winno stanowić warunek wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a bez takiego rozstrzygnięcia decyzja lokalizacyjna jest nieważna. Podniosła, że organ nie wykazał mocy poszczególnych anten, a także dopuszczalnych miejsc dostępnych dla ludzi. 2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. 3. W piśmie procesowym z 17 października 2019r. skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniem prawa przy wydaniu decyzji lokalizacyjnej celu publicznego Wójta Gminy z [...]. Podała, że wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej, na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., w dniu 10 czerwca 2019r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i sprawa oczekuje na rozpatrzenie, przy czym SKO pozostaje w zwłoce, dlatego ostatecznym wezwaniem z 7.10.2019r. wezwała ten organ do bezzwłocznego uchylenia decyzji Wójta Gminy z [...] o ustaleniu inwestycji celu publicznego. Wojewoda uznał, że wadliwa decyzja lokalizacyjna wiąże organ przy wydaniu pozwolenia na budowę w oparciu zapisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podała, że stosownie do stanu prawnego obowiązującego na dzień 1 lutego 2019r. orzeczenie środowiskowe winno zapadać w trybie ustawy z 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska, oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Podała, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji uznaje za uzasadniony w związku z zagrożeniem dla zdrowia i życia, a także znacznym ograniczeniem w użytkowaniu własnej działki znajdującej się jedynie 43 m od centrum promieniowania. Brak orzeczeń środowiskowych wymaganych prawem powoduje wiele zagrożeń, a także uniemożliwia wybudowanie budynku na własnej działce. Nadto inwestor przystąpił już do realizacji inwestycji nie mając orzeczenia środowiskowego, wykonuje fundament pod maszt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 zd. 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018r. poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej: ustawą p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony wnoszącej o taką tymczasową ochronę. Uzasadnienie takiego wniosku powinno bowiem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (także postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że przedmiotem takiej ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2009r. sygn. II OZ 665/09, wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2010r. sygn. II FZ 360/10, dostępny CBOSA, jak również porównaj: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 224 i nst.). Przy czym przez "wykonanie aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dowolny stanu rzeczy lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy bowiem akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie, nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady cechy wykonalności nie posiadają akty odmowne, czy też umarzające postępowanie odwoławcze. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania pozostaje decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na rzecz operatora [...] na działce nr [...]obr. [...], gm. D. W rzeczonej sprawie skarżąca zgłosiła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji argumentując merytorycznie, że wydana decyzja o pozwoleniu na budowę winna być poprzedzona decyzją lokalizacyjną, która z kolei mogła być wydana jedynie po przeprowadzeniu postępowania środowiskowego, czego nie wykonano, gdyż nie wydano decyzji środowiskowej. Jednak zgłoszony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony czy to wystąpieniem okoliczności niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu rozpoznającego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca nie wykazała, że w sprawie tej zaistniały okoliczności bądź to wyrządzenia znacznej szkody lub wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w efekcie wykonania tej decyzji. W pierwszej kolejności pozostaje zwrócić uwagę, że wprawdzie skarżona decyzja dotyczy pozwolenia na budowę, a więc możliwości rozpoczęcia procesu budowalnego (co jak podaje już ma miejsce poprzez budowę fundamentu pod maszt), jednak okoliczność powyższa nie oznacza, że w takim stanie prawnym mogą zaistnieć nieodwracalne skutki prawne, skoro działania inwestycyjne zawsze mogą być zniesione, w sytuacji, gdyby w toku kontroli sądowej zakwestionowano wydane pozwolenie na budowę. Wyjaśnić także pozostaje, że wykonanie obiektu budowalnego, jest zdarzeniem faktycznym a nie prawnym, a wobec tego nie prowadzi do skutku, który można by określić jako nie dający się odwrócić. Odwrócenie takiego skutku jest natomiast zależne tylko od możliwości technicznych inwestora. W tym zakresie w całości należy podzielić pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 868/11, że z samej istoty udzielonego pozwolenia na budowę nie wynika fakt konieczności jego wstrzymania z uwagi na nieodwracalne skutki, skoro taki skutek jest jak najbardziej możliwy do odwrócenia, a jedynie przesłanka trudnych do odwrócenia skutków uprawnia do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Nie sposób także uznać aby w tej sprawie zachodziła przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, bowiem w tym zakresie brak jest jakiejkolwiek argumentacji dla takiego stanowiska. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, strona skarżąca nie wykazała, że w przedmiotowej sprawie wykonanie decyzji organu odwoławczego spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bądź też zachodzi w tym wypadku niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku skarżącego i dlatego na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy ppsa orzekł jak sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło