II SA/Ol 785/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku "[...]" o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "[...]" na decyzję Wojewody "[...]" z dnia 24 sierpnia 2017 r., nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskiem, zawartym w skardze do tut. Sądu z dnia 27 września 2017 r., "[...]" zwrócili się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody "[...]" z dnia 24 sierpnia 2017 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty "[...]" z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie udzielenia "[...]" zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, będącej własnością skarżących, stanowiącej działkę oznaczoną numerami: "[...]" w celu założenia i przeprowadzenia przez tę nieruchomość linii "[...]" , zgodnie z decyzją Starosty "[...]" z dnia 15 maja 2017 r. Skarżący podnieśli, że na obszarze objętym kwestionowaną decyzją prowadzą "[...]" , która stanowi ich jedyne źródło utrzymania. W razie prowadzenia prac przez Inwestora, znajdujące się tam rośliny, przeznaczone do zbycia, zostaną zniszczone. Skutek ten odnośnie do aktualnie prowadzonych upraw będzie nieodwracalny. Wskazali ponadto, że zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzję Wojewody Warmińsko Mazurskiego z dnia 23 czerwca 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty "[...]" z dnia 15 maja 2017 r. wydaną w przedmiocie ograniczenia sposobu użytkowania z przedmiotowej części nieruchomości. W razie jej uchylenia, straci rację bytu również zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. W piśmie procesowym z dnia 30 października 2017 r., uczestnik postępowania "[...]" podniósł, że nad nieruchomością skarżących już obecnie przebiegają przewody napowietrznej jednotorowej linii "[...]". Wyjaśnił, że planowana inwestycja - budowa napowietrznej linii wysokiego napięcia (110 kV) relacji "[...]" - na terenie nieruchomości skarżących przebiegała będzie w minimalnym jedynie odchyleniu od osi linii istniejącej (nastąpi "zbliźniaczenie" obu linii, co oznacza, że na odcinku pierwszych kilku kilometrów patrząc od strony stacji "[...]", obie linie podwieszone będą na wspólnych słupach przy zachowaniu niemal identycznej osi linii dwutorowej w porównaniu do obecnej linii jednotorowej), przy różnicy szerokości linii istniejącej oraz projektowanej sięgającej najwyżej 1 m (zarówno aktualny, jak i projektowany rozstaw przewodów nie przekroczy 10 m). Inwestor wyjaśnił, że przewidziane nad nieruchomością skarżących prace budowlane ograniczają się do ściągnięcia istniejących czterech przewodów (trzech przewodów roboczych oraz przewodu odgromowego) i podwieszenie w ich miejsce ośmiu przewodów (sześciu przewodów roboczych i dwóch odgromowych). Ograniczenia związane z obecnością, budową i czynnościami eksploatacyjnymi nowej linii mieszczą się w faktycznych ograniczeniach związanych z istnieniem i czynnościami eksploatacyjnymi istniejącymi obecnie. Podkreślił ponadto, że działki, na których prowadzona jest szkółka drzew ozdobnych skarżących posiadają łączną powierzchnię ok. "[...]" ha, zaś powierzchnia objęta ograniczeniem "[...]" ha. Zauważył, że skarżący, prowadząc "[...]", musieli brać pod uwagę lokalizację aktualnie istniejącej linii, a ponadto - jak oświadczyli do protokołu rokowań z dnia 13 grudnia 2016 r. - rosnące w pasie ograniczenia "[...]" nadają się do przesadzenia. Dodał, że z informacji udzielonych przez skarżących wynikało, że w toku cyklu hodowlanego następuje kilkukrotne przesadzenie "[...]", w celu uniknięcia zbytniego rozwoju bryły korzeniowej na terenie szkółki). Inwestor podniósł ponadto, że uwzględnienie wniosku skarżących naruszałoby interes społeczny, gdyż uniemożliwiłoby prowadzenie prac zmierzających do wykonania inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji "[...]", połączony jest liniami "[...]". Budowa linii "[...]" pozwoli na połączenie tych dwóch wydłużonych odcinków ("[...]") i utworzenie tzw. "pętli" łączącej "[...]". Ukształtowanie takiej konfiguracji sieci zapewnia znaczące powiększenie bezpieczeństwa energetycznego regionu, gdyż uszkodzenie odcinka między dwoma GPZ ("węzłami pętli") nie powoduje odcięcia GPZ (a w konsekwencji całego powiatu), od energii elektrycznej, w którą może być zaopatrzony od strony odcinka sprawnego. Zauważył, że inwestycja została zapoczątkowana już w 2011 r., a jej dalsze opóźnienia mogą prowadzić do znacznych i nieodwracalnych szkód - po stronie Inwestora, społeczeństwa oraz gospodarki powiatów "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, CBOSA). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W konsekwencji powyższego, strona składająca wniosek jest zobowiązana nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą. W interesie strony leży więc takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek wstrzymania wykonania. Twierdzenia te winny zaś zostać poparte odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących sytuację. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację wiarygodności twierdzeń, a w rezultacie - przychylenie się do zgłoszonego żądania (zob. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia: 22 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 373/11; 3 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 74/11; 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09; 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1312/08; 30 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 754/09, CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że w ramach rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Z akt sprawy wynika, że wolą skarżących było wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości w celu realizacji decyzji organu pierwszej instancji z dnia 25 lipca 2017 r., zezwalającej na założenie i przeprowadzenie na opisanej wyżej części nieruchomości skarżących, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych i nadziemnych urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń i późniejszą ich eksploatację wchodzących w zakres inwestycji celu publicznego pn."[...]". Wskazać należy, że stosownie do art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147, z późn. zm.), dalej powoływanej jako "u.g.n.", w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Stosownie natomiast do art. 124 ust. 1a u.g.n., w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Wstrzymanie wykonania decyzji w sposób określony w art. 9 u.g.n., nie dotyczy decyzji organów odwoławczych wydawanych w sprawach określonych m.in. w art. 124 ust. 1a u.g.n. Wykluczenie ustawowych warunków wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika z faktu, że decyzja ta wydawana jest właśnie w takich okolicznościach, które w ocenie ustawodawcy nie cierpią zwłoki. Wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. może nastąpić jedynie na zasadach ogólnych, w wyniku zawnioskowania o wstrzymanie jej wykonania do organu odwoławczego lub sądu administracyjnego (por. J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 127 - 128). W ocenie Sądu, na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, brak jest automatyzmu nakładającego obowiązek wstrzymania wykonania decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n., gdyż decyzja ta ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa. Wykluczenie ustawowych warunków wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika z faktu, że decyzja ta wydawana jest właśnie w takich okolicznościach, które w ocenie ustawodawcy nie cierpią zwłoki. We wniosku o wstrzymanie, skarżący nie podali przekonujących argumentów, przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie podnieśli, że na przedmiotowej nieruchomości prowadzą szkółkę drzew, stanowiącą ich źródło utrzymania, lecz działki, na których prowadzona jest szkółka posiadają łączną powierzchnię ok. "[...]"ha, podczas gdy powierzchnia objęta ograniczeniem to jedynie "[...]"ha. Ponadto, z pisma procesowego Inwestora z dnia 30 października 2017 r., wynika, że na terenie nieruchomości skarżących inwestycja będzie przebiegała w minimalnym odchyleniu od osi istniejącej linii, gdyż nastąpi "zbliźniaczenie" obu linii, co oznacza, że obie linie podwieszone będą na wspólnych słupach przy zachowaniu niemal identycznej osi linii dwutorowej w porównaniu do obecnej linii jednotorowej, przy różnicy szerokości linii istniejącej i projektowanej sięgającej maksymalnie 1 m, a projektowany rozstaw przewodów nie przekroczy 10 m. Jak zaś oświadczyli skarżący w protokole rokowań z dnia 13 grudnia 2016 r., rosnące w pasie ograniczenia drzewa, nadają się do przesadzenia. Podnieść należy, że sąd administracyjny zobowiązany jest ocenić zaistnienie przesłanek wstrzymania w kontekście okoliczności całej sprawy, może zatem dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne jeszcze okoliczności mające wpływ na przedstawiony wniosek. Sąd administracyjny, tym samym, powinien uwzględniać interesy i stanowiska wszystkich uczestników postępowania, bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może zachodzić nie tylko po stronie skarżącej (wnioskodawcy), lecz także po stronie innych uczestników postępowania (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 maja 2009 r., sygn. II OZ 410/09, 12 czerwca 2008 r., sygn. II OZ 588/08, 10 lutego 2006 r., sygn. II OZ 102/06, 20 kwietnia 2006 r., sygn. II OZ 407/06, 21 stycznia 2010 r., sygn. II OZ 1200/09, CBOSA). Wstrzymanie wykonania aktu nie może szkodzić innym, a jego zastosowanie jest co do zasady wyjątkowe. Z woli ustawodawcy wyłączony został niejako automatyzm wynikający z przywołanego przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zwłaszcza w tego rodzaju sprawach, jak niniejsza, w toku badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., konieczne jest także wyważenie racji subiektywnych i obiektywnych, a więc racji indywidualnych i zbiorowych. Uwzględnienie żądania udzielenia ochrony tymczasowej nie może bowiem niekorzystnie wpływać na realizację celów nadrzędnych, w tym tzw. inwestycji celu publicznego (zob. postanowienie NSA z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt I OZ 1516/17, CBOSA). Uwzględnić należało zatem również wyjaśnienia Inwestora. Wobec powyższego, stwierdzić należy, że okoliczności podniesione przez skarżących nie stanowią wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, która dotyczy inwestycji związanej z ważnym interesem gospodarczym. Wbrew stanowisku skarżących, nie dowodzą bowiem możliwości zaistnienia nieodwracalnego skutku. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.