II SA/Ol 786/12

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-08-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba niepracująca, pobierająca zasiłek rodzinny, z czwórką dzieci na utrzymaniu i mężem bezrobotnym, posiadająca dom i ziemię obciążone hipotekami, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jej sytuacja materialna, oparta głównie na świadczeniach rodzinnych, nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Dodatkowo, posiadane nieruchomości są obciążone hipotekami i nie generują dochodu, a próby ich zagospodarowania nie powiodły się.
Stan faktyczny
Skarżąca H. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wygaśnięcia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W uzasadnieniu wskazała na brak dochodów, pobieranie zasiłku rodzinnego, utrzymywanie męża i czwórki dzieci, a także posiadanie obciążonych hipotekami nieruchomości. W poprzedniej sprawie o podobnym charakterze została już zwolniona z kosztów i otrzymała adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]", H. B. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniosła, iż jest osobą niepracującą, pobierającą zasiłek rodzinny, co wykazała w sprawie o sygn. akt "[...]". W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca przedłożyła wniosek z dnia "[...]", w którym rozszerzając zakres pierwotnego żądania wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podniosła, iż od wielu lat nie osiąga żadnych dochodów i nie uzyskuje dopłat "z tytułu posiadanej ziemi". Ziemi nie uprawia, ponieważ nie posiada żadnych maszyn i urządzeń do produkcji rolnej. Jej mąż jest osobą bezrobotną, mają na utrzymaniu czwórkę dzieci. Skarżąca otrzymuje zasiłek rodzinny i korzysta z pomocy rodziców – "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dziećmi. W rubryce nr 7.1 "Nieruchomości" wykazała dom o powierzchni ok. "[...]", nieruchomość rolną o powierzchni "[...]" oraz "inną nieruchomość" o powierzchni "[...]", wskazując iż w związku z zadłużeniem są one obciążone hipotekami. W rubryce nr 10 "Dochody" skarżąca wykazała dochód z tytułu zasiłku rodzinnego w kwocie "[...]", natomiast w rubryce nr 9 dodała, iż "[...]" nie płaci podatku gruntowego i składek "[...]", bo nie ma z czego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie o sygn. akt "[...]", włączonego do akt niniejszej sprawy, wynika, iż głównym źródłem utrzymania rodziny skarżącej są świadczenia rodzinne (zasiłki rodzinne wraz z dodatkami), dodatkowo skarżąca korzysta z pomocy rzeczowej rodziców, a dzieciom przyznane zostały stypendia szkolne w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym. W złożonych oświadczeniach skarżąca wyjaśniła, iż we wsi, w której mieszka jest "[...]" gospodarstw, których nikt już nie uprawia – nie ma zatem komu wydzierżawić swojej ziemi, nie otrzymuje natomiast płatności obszarowych, ponieważ nie stać jej na wynajęcie maszyn w celu jej uprawiania. Ponadto ziemia została już opisana i oszacowana przez komornika, lecz licytacja została wstrzymana. Oświadczyła również, że ani ona, ani jej mąż nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej, nie uzyskują również obecnie dochodów o charakterze okresowym, w sezonie będą jednak zbierać jagody i grzyby. W sprawie o sygn. akt "[...]" skarżąca zwolniona została od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej adwokata. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka, uzasadniająca przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Zauważyć należy, iż obecnie jedynym źródłem dochodu 6-osobowej rodziny skarżącej są świadczenia rodzinne. Nie są one jednak wystarczające nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny, dlatego też skarżąca zmuszona jest korzystać z dodatkowej pomocy rodziców. Skarżąca nie uzyskuje jednocześnie żadnych dochodów z nieruchomości, którymi z uwagi na obciążenie hipotekami nie może też swobodnie dysponować. Z oświadczeń skarżącej złożonych w niniejszej sprawie i w sprawie o sygn. akt "[...]" wynika, iż nie uprawia nieruchomości rolnej z uwagi na brak maszyn rolniczych oraz brak środków na ich wynajęcie, a nie ma chętnych, którym mogłaby ją wydzierżawić. Z odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji w niniejszej sprawie (k. 76 akt administracyjnych) wynika natomiast, iż nieruchomość, której dotyczy niniejsza sprawa ("inna nieruchomość") miała przynieść dochód, lecz po uchwaleniu nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, obejmującego tą nieruchomość, inwestor wycofał się z zaplanowanej inwestycji, a skarżąca straciła zainwestowane dotychczas pieniądze. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny nie uległa poprawie. Skarżąca nie jest zatem w stanie również w niniejszej sprawie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tych okolicznościach, za zasadne uznano przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie i na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło