II SA/Ol 787/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności - uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności po rozpoznaniu wniosku z 9 listopada 2006r. wydał orzeczenie nr "[...]" z dnia "[...]", którym zaliczył J. B. do osób posiadających lekki stopień niepełnosprawności. Orzeczenie to zostało wnioskodawcy doręczone dnia 12 grudnia 2006r. 31 maja 2007r. J. B. wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W motywach odwołania podniósł kwestię postępującego pogarszania się stanu swojego zdrowia, związanego zwłaszcza z obniżającą się sprawnością nóg. W związku z tym zakwestionował głównie pkt 9. orzeczenia o niepełnosprawności odnoszący się do niespełnienia przez niego przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym, a więc uprawniających kierującego pojazdem samochodowym oznaczonym kartą parkingową do niestosowania się do niektórych, ściśle określonych znaków drogowych. Zakwestionował również pkt 2, mówiący, że orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały i orzeczenie wydaje się na stałe, twierdząc, że stan jego zdrowia ulega szybkiej degradacji. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" stwierdził niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]". Podniósł, że J. B. wniósł odwołanie 31 maja 2007r., a więc po upływie 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Nie spełnił też przesłanki z art. 58 § 1 kpa, umożliwiającej przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie uprawdopodabniając, że uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję wniósł J. B., zarzucając nierozpoznanie istoty problemu w jego sprawie. Przyznając pośrednio, że uchybił terminowi podniósł również, że szczególnie niewłaściwe jest stwierdzenie organu o niedopuszczalności odwołania, co jest nie tylko dyskryminacją osoby skarżącego, ale także naruszeniem art. 67 i 68 konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniósł o jej oddalenie , powołując się na bezsporny fakt uchybienia terminu przez stronę i nieprzedstawienie okoliczności, które mogłyby wskazywać na to, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy oraz niewskazanie żadnych faktów, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej ustawą p. p. s. a. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało mu doręczone 12 grudnia 2006r., natomiast odwołanie wniósł dopiero 31 maja 2007r. Strona nie wnosiła przy tym o przywrócenie terminu, a co za tym idzie nie wskazała przyczyn, które uprawdopodobniłyby usprawiedliwioną niemożność dokonania tej czynności. Co więcej skarżący jest świadomy tego uchybienia i nie kwestionuje, że odwołanie złożył po terminie. Skupia się jednak na próbie merytorycznego rozstrzygnięcia swojej sprawy. Wskazać zatem skarżącemu należy, iż organ I instancji merytoryczną decyzją z dnia "[...]" na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.) zaliczył go do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Natomiast organ II instancji nie mógł rozpatrzyć odwołania merytorycznie z uwagi na wniesienie go po upływie ustawowego terminu. Uchybienie terminu jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Tak więc stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej, która nakazuje organowi II instancji w przypadku stwierdzenia, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, zastosowanie się do dyspozycji art. 134 k.p.a. bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por.wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996r., S.A./Łd 2665/95, BS 1997, nr 5, poz. 32 i wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995r., S.A./Ka 2111/94,). W przedmiotowej sprawie organ II instancji ze względu na uchybienie proceduralne nie był w stanie rozpatrzyć sprawy merytorycznie. Powołując się jednak na art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w sentencji zaskarżonego postanowienia błędnie wskazał, iż stwierdza niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami proceduralnymi (niepublikowany wyrok NSA z dnia 10 listopada 1998r., III SA 898/97), a zatem wniesienie odwołania po terminie nie oznacza niedopuszczalności odwołania. Inne są bowiem przyczyny stwierdzania niedopuszczalności odwołania, a inne przy stwierdzaniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 1998r., I S.A./Lu 602/97, niepublikowany). Zatem wniesienie odwołania po terminie może spowodować dwojakiego rodzaju skutki procesowe. Po pierwsze, jeżeli wnoszący odwołanie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 2), z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, wówczas organ odwoławczy jest obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ błędnie stwierdził niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie rozróżniając tym samym tych dwóch odrębnych instytucji procesowych. Jednak uchybienie to w żaden sposób nie wpłynęło na wynik sprawy i nie miało negatywnych skutków wobec strony. Po drugie, jeżeli w aktach organu drugiej instancji znajduje się odwołanie wniesione po terminie oraz odwołanie dołączone do wniosku o przywrócenie terminu, wówczas organ drugiej instancji musi najpierw wydać postanowienie w sprawie przywrócenia terminu i dopiero kiedy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu - organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu. Ta druga sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie, zatem wystarczające było stwierdzenia przez organ, iż odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Na marginesie jedynie podnieść należy , że nie jest trafny pogląd skarżącego , iż użyte w orzeczeniu określenia, iż orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały i że orzeczenie wydaje się na stałe, pozbawiają go możliwości ponownego ubiegania się o ustalenie stopnia niepełnosprawności w przypadku pogorszenia stanu zdrowia. Zgodnie bowiem z § 15 ust.2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U.Nr139, poz. 1328) w przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.