II SA/Ol 787/08
PostanowienieWSA w Olsztynie2008-10-28
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która wykazuje brak dochodów i utrzymuje się z pomocy osób trzecich oraz pożyczek, jest w stanie ponieść koszty ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej rodzina nie osiąga żadnych dochodów i utrzymuje się z pomocy finansowej zwrotnej (pożyczki) i bezzwrotnej (jałmużna) od osób trzecich i członków rodziny. Jedyny posiadany majątek w postaci domu służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. W związku z tym, skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżąca T.P. złożyła wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W oświadczeniu o stanie majątkowym wykazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką, posiadają dom, ale nie mają zasobów pieniężnych i osiągają dochody, a utrzymują się z jałmużny i pożyczek od osób trzecich. Organy administracji nie kwestionowały wiarygodności tych oświadczeń.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.P. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego.
We wniosku z dnia 20 października 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, T.P. wniosła o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką. Do ich majątku należy "[...]" dom, w którym mieszkają, "[...]". Członkowie rodziny nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych, a jedynie zadłużenie w banku. Nie osiągają też żadnych dochodów. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, iż jej rodzina utrzymuje się z jałmużny od osób trzecich.
Zauważyć należy, iż przedmiotowe okoliczności są zgodne z ustalonymi w trakcie postępowania administracyjnego przez organ I instancji, a które przywołane zostały w uzasadnieniu wydanej przez ten organ decyzji (k. 180-177 akt administracyjnych). Z jej uzasadnienia wynika ponadto, że w okresie, kiedy skarżąca i członkowie jej rodziny nie osiągają żadnych dochodów, utrzymują się ze środków pieniężnych pochodzących z pożyczek zaciąganych u znajomych i dalszej rodziny ("z ciągłego zadłużania się u znajomych i dalszej rodziny").
Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a skarżąca z takiego zwolnienia korzysta, odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 powołanej ustawy, ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż jedynym źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest pomoc finansowa zwrotna (pożyczki) i bezzwrotna (jałmużna), udzielana jej przez osoby trzecie i członków dalszej rodziny. Zauważyć również należy, iż z uzasadnień decyzji zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego (k. 186-183 akt administracyjnych), nie wynika aby organy te kwestionowały wiarygodność, składanych w toku postępowania administracyjnego, oświadczeń skarżącej i jej męża dotyczących zarówno braku dochodu, jak i źródeł utrzymania ich wspólnej rodziny. W warunkach niniejszej sprawy, stwierdzić zatem należy, że skarżąca nie jest w stanie uiścić kosztów związanych z ustanowieniom radcy prawnego. Zarówna ona sama, jak i członkowie jej rodziny, nie osiągają bowiem żadnych dochodów, są natomiast zadłużeni z tytułu zaciąganych u znajomych i członków dalszej rodziny pożyczek na utrzymanie. W tej sytuacji nie można uznać, że skarżąca jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść koszty związane z ustanowieniem radcy prawnego, gdyż poniesienie tych kosztów możliwe byłoby tylko poprzez zaciągnięcie kolejnej pożyczki, a to wiązałoby się z powiększeniem wielkości zadłużenia, którego ze względu na przedstawioną sytuację finansową rodziny, skarżąca i tak nie jest w stanie spłacać. Zauważyć również należy, iż skarżąca nie posiada ponadto środków majątkowych, które umożliwiłyby jej poniesienie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Dom, który stanowi jedyny majątek jej rodziny, służy bowiem zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jej członków.
Mając na uwadze powyższe, za uzasadnione uznano przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło