II SA/Ol 789/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-09-14
Skład orzekający: Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony niezgodnie z wymogami formalnymi (nie na urzędowym formularzu) może zostać rozpoznany merytorycznie, pomimo braku możliwości odstąpienia od tych wymogów?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może odstąpić od wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej lub zdrowotnej wnioskodawcy. Niespełnienie tego wymogu skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, zgodnie z art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
A. C. złożyła wnioski o ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od wpisu sądowego. Została wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, czego nie uczyniła. Referendarz sądowy pozostawił jej wnioski bez rozpoznania. A. C. złożyła sprzeciw, wskazując na swoją niepełnosprawność i trudną sytuację materialną, ale sąd administracyjny uznał, że wymogi formalne wniosku muszą być bezwzględnie spełnione.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. C. od zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 31 sierpnia 2012r. Sygn. akt II SA/Ol 789/12 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku A. C. o zwolnienie od wpisu od skargi oraz o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.C. i L.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie likwidacji stawu i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom postanawia odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie radcy prawnego. WSA/pos.1- sentencja postanowienia
Wnioskami z dnia 8 sierpnia 2012r. A. C. zażądała odrębnie ustanowienia radcy prawnego oraz zwolnienia od wpisu w kwocie 300 zł w sprawie ze skargi A. i L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" w przedmiocie likwidacji stawu i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2012 r. wnioskodawczyni wezwana została do złożenia wypełnionego, urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia jej wniosków bez rozpoznania.
Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania i upływu terminu do przedłożenia formularza wnioskodawczyni nie przedłożyła formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast w terminie tym uiszczony został wpis od skargi w kwocie 300 zł.
Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2012r. (sygn. akt II SA/Ol 789/12) Referendarz sądowy pozostawiła bez rozpoznania wniosek skarżącej o zwolnienie od wpisu sądowego i o ustanowienie radcy prawnego, wskazując w uzasadnieniu, iż zgodnie z art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, pozostawia się bez rozpoznania.
Od postanowienia tego A. C. złożyła sprzeciw. Podniosła, iż oboje z mężem są osobami niepełnosprawnymi, emerytami i podanie dokładnych danych sprawia im kłopot. Wskazała, iż zostali poinformowani, iż podanie wysokości emerytur jest wystarczające do złożenia przedmiotowego wniosku. Poprosiła o zrozumienie sytuacji i dokonanie wpisu od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej:" p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl zaś art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Należy jednak podkreślić, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Niespełnienie tego wymogu skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.). Przy czym formularz wniosku zawiera stosowne pouczenia w tym zakresie.
W niniejszej sprawie skarżąca – pomimo doręczenia jej formularzu wniosku – nie złożyła go w przepisanej formie. Przy czym w sprzeciwie od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wyjaśniła, iż jest emerytką i osobą niepełnosprawną, a ponadto iż była przekonana iż wystarczy podanie wysokości otrzymywanej emerytury. Wskazać jednak należy, iż powołane wyżej przepisy nakładają na skarżącego ubiegającego się o prawo pomocy bezwzględny obowiązek złożenia wniosku w przepisanej formie i nie ma możliwości odstąpienia od tego wymogu. Zatem powoływane przez stronę okoliczności co do przyczyn niezłożenia wniosku na urzędowym formularzu nie mają żadnego znaczenia.
W związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 252 § 2 p.p.s.a. Sąd postanowił, jak
w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło