II SA/Ol 790/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 21 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie "[...]" postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. P.P. w zażaleniu na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego wskazał, iż "(j)est(-) obecnie bezrobotny, nie posiada(-) żadnego źródła utrzymania, poza pracami dorywczymi typu - zbieranie runa leśnego i pomoc rolnikom w pracach polowych. Osiągane (...) dochody nie starczają nawet na wydatki na żywność. Pomaga m(-u) finansowo trochę matka, ale jest to pomoc niewielka, ponieważ sama ma niewielką pensję, a utrzymuje z tego jeszcze (jego) trzech braci i siostrę." W uzasadnieniu złożonego następnie na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący wskazał, iż nie posiada żadnego majątku, jest bezrobotny i utrzymuje się z pomocy doraźnej rodziny lub prac dorywczych. W rubryce 11 nadmienił, iż ma problemy z podstawowymi zakupami żywności i ubrania. Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący (23 l.) prowadzi gospodarstwo domowe z matką (54 l.). Wykazany dochód to otrzymywane przez nią 1000 zł miesięcznie za "[...]". Majątku nie posiadają. Skarżący został zobowiązany do przedłożenia w terminie 7 dni: 1) kopii dowodu ostatniej wypłaty wynagrodzenia matki; 2) kopii dowodów uiszczenia we wrześniu br. wydatków związanych z mieszkaniem; 3) pisemnego oświadczenia wskazującego – jaka jest miesięczna wysokość każdej z pozostałych kategorii wydatków w gospodarstwie domowym, – jaki dochód uzyskał z prac dorywczych w ciągu ostatnich dwóch miesięcy, – kto z rodziny i w jakim zakresie udzielał mu pomocy w ciągu ostatnich dwóch miesięcy, – czy we wspólnym gospodarstwie domowym z jego matką pozostają również inne osoby (w zażaleniu złożonym wraz z przedmiotowym wnioskiem wspomina on o rodzeństwie), a jeśli tak, to kto (wskazano, iż należy podać nazwisko i imię, datę urodzenia, stopień pokrewieństwa oraz informacje o dochodzie miesięcznym netto i składnikach majątku o wartości powyżej 3000 euro); 4) wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez członków gospodarstwa domowego - za wrzesień br. (zastrzeżono, iż przypadek nieposiadania rachunku bankowego należy potwierdzić oświadczeniem wskazującym osobę, której to dotyczy); 5) kopii dokumentów zaświadczających o pomocy uzyskanej ostatnio od organu pomocy społecznej i instytucji charytatywnych (w odwołaniu od decyzji skarżący wspomniał, iż wraz z rodziną korzysta z pomocy Caritasu i opieki społecznej - k. 46 akt administracyjnych). Ostatniego dnia terminu skarżący nadał pismo, w którym stwierdził: "W ostatnich dwóch miesiącach nie uzyskałem dochodu". "Nie posiadamy żadnych zaświadczeń o płaceniu należności za mieszkanie". "Dom jest teściów matki". "Nie mamy żadnego majątku". "W mieszkaniu mieszka jeszcze czwórka rodzeństwa w wieku od 11 do 18 lat, na utrzymaniu matki". "Dzieci nie mają renty po mężu." Załączone zostały dwa zaświadczenia z urzędu pracy: o okresie pobierania stypendium stażowego i o jego wysokości. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, co następuje: Zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, stanowiąc przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny [art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późniejszymi zmianami)]. Z unormowania tego bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu powyższej okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niekompletne wywiązanie się z obowiązku dostarczenia żądanych przez sąd danych powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia. Mimo uprzedzenia o negatywnych skutkach niezastosowania się do wezwania, skarżący: – nie przedłożył dowodu wypłaty wynagrodzenia matki (dostarczone zaświadczenia nie zawierają informacji o sposobie jego przekazywania, co ma znaczenie w kontekście niewykonania pkt 4 wezwania), – nie wyjaśnił kwestii wydatków mieszkaniowych, – nie podał wysokości pozostałych wydatków, – nie udzielił informacji w zakresie aktualnych źródeł swego utrzymania, – pominął milczeniem kwestię posiadania rachunków bankowych, – nie odniósł się do wymogu udokumentowania ostatniej pomocy ze strony instytucji. Ponieważ w tej sytuacji referendarz stwierdził brak podstaw do sformułowania wolnej od wątpliwości oceny sytuacji skarżącego - w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 wskazanej ustawy, powierzający mu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy - orzekł jak w sentencji